Кіріспе

Америка Құрама Штаттарында ұсынылып отырған заңнаманы өзгерту және қайта жазу процесі – АҚШ Конгресінің комитеті немесе штаттық заң шығару сессиясы ұсынылған заңнаманы талқылап, түзетулер енгізіп, қайта жазатын процедура.

Өкілдер палатасында

Өкілдер палатасы комитеттерінде заң жобалары мен қаулыларды қарау процесі, жалпы алғанда, палатадағы шараларды түзету процесіне ұқсас, бірақ оны толық қайталай бермейді. Қарау барысында комитет мүшелері әдетте ашылу сөздерін айтады, олардың әрқайсысы көбінесе бес минуттан аспайды. Қаралатын заң жобасы мәтінінің бірінші оқылымын бірталай келісіммен немесе талқылауға жатпайтын ұсынысты қабылдау арқылы өткізіп жіберуге болады. Содан кейін заң жобасы түзетулер үшін бөлімдер бойынша қаралады, комитет мүшелері әр бөлім оқылғаннан кейін, бірақ келесі бөлім оқылмас бұрын өз түзетулерін ұсынады. Тек бір ауыздан келісіммен ғана комитет әр бөлімді оқудан бас тартуға немесе түзетулерді бөлімдер емес, тақырыптар немесе тараулар бойынша қарауға келісе алады. Сондай-ақ, бір ауыздан келісіммен комитет бүкіл заң жобасын оқылған деп есептеп, кез келген уақытта түзетулер енгізуге ашуға болады. Егер комитет бір ауыздан келіспесе, әрбір түзету толық оқылуы тиіс. Комитеттер түзетулерді бес минуттық ереже бойынша талқылайды. Комитет түзетулер бойынша талқылауды алдыңғы сұраққа беру арқылы немесе талқылауды жабу туралы ұсынысқа келісу арқылы аяқтауы мүмкін. Комитет сондай-ақ, заң жобасын оқығаннан кейін немесе бір ауыздан келісіммен оқылудан бас тартқаннан кейін бүкіл заң жобасы бойынша алдыңғы сұраққа беруге немесе талқылауды жабуға құқылы. Дегенмен, комитет тек заң жобасының жекелеген бөлімдерінің (тақырыптарының, тарауларының) талқылауын жаба алады, ал алдыңғы сұраққа беруге болмайды. Палатада қаралатын түрлі түзетулер мен көптеген басқа ұсыныстар комитетте де қаралады. Комитеттер өздері қараған заң жобаларының мәтіндерін өзгертпейді. Оның орнына, комитет мүшелері палатада заң жобасын қараған кезде палата қабылдауын ұсынғысы келетін түзетулер бойынша дауыс береді. Комитет заң жобасы бойынша толық дауыс беру арқылы емес, заң жобасын комитет бекіткен түзетулермен бірге палатаға беру туралы ұсыныс бойынша дауыс беру арқылы қарауды аяқтайды. Бұл соңғы дауыс беру кезінде комитет мүшелерінің көпшілігі қатысуы тиіс. Қараудың басқа барлық кезеңдері үшін комитеттер өздерінің кворум талаптарын белгілей алады, егер ол кворум комитет мүшелерінің кемінде үштен бірін құраса. Палата төрағасы сияқты, комитет төрағалары тәртіпті сақтауға және өз бастамалары бойынша немесе басқа комитет мүшелері көтерген тәртіптік мәселелер бойынша шешім қабылдау арқылы тиісті процедураны сақтауға жауапты. Сондай-ақ, төрағалар парламенттік сауалдар түрінде процедура туралы сұрақтарға жиі жауап береді. Комитет заң жобасын түзетусіз, бірнеше түзетулермен немесе заң жобасының мәтінін толығымен ауыстыратын түзетулермен палатаға қайтара алады. Сонымен қатар, комитет өзінен бұрын қараған заң жобасының (немесе басқа мәтіннің) тақырыбы бойынша жаңа немесе "таза" заң жобасын ұсына алады.

Басқа түрінде

Мемлекеттік үкіметтер мен түрлі муниципалитеттер де заңнаманы өзгертеді, және процедура жергілікті жерлерге қарай әртүрлі болады. Кейбір жерлерде заң шығарушы орган заңнаманы (немесе бюджетті, себебі ол да заңның бір түрі) өзгерту үшін бөлімдерді жойып, жаңаларын қосады.