Кіріспе

Италиялық суретші, Венеция Ренессансының өкілі Париж Бордоне (Paris Paschalinus Bordone; 5 шілде 1500 – 19 қаңтар 1571) Тицианмен оқығанмен, манерлік күрделілік пен провинциялық шабытты сақтап қалды.

Өмірбаян

Бордоне Тревизо қаласында дүниеге келді, бірақ жасөспірім шағында Венецияға көшіп келді. Ол Тицианмен қысқа да, көңілі толмаған (Вазаридің айтуынша) шәкірттікке түсті. Вазари үлкен Бордонемен кездескен болуы мүмкін. Бордонның 1520 жылдардағы туындыларына Флоренциядағы Киелі отбасы, Донормен бірге Сакра Конверсация (Глазго) және Киелі Екатеринамен бірге Киелі отбасы (Эрмитаж мұражайы) жатады. "Амброзий және донор" (1523) картинасы қазір Пинакотека ди Брерада сақталуда. 1525–26 жылдары Бордоне Кремадағы Сан-Агостино шіркеуі үшін Мадоннамен бірге Сент-Кристофер және Сент-Джорджты бейнелейтін алтарьлық сурет салған (қазір Ловередегі Палаццо Тадини коллекциясында). Екінші алтарьлық сурет, Пентикост, де Пинакотека ди Брерада орналасқан. 1534–35 жылдары ол Scuola di San Marco үшін өзінің ірі шедеврін – "Балықшы дож Граденигоға сақинаны табыс етеді" (Академия) атты суретті жазды. Алайда, осы соңғы суретті шамамен бір уақытта және құрылымдық тұрғыдан ұқсас "Құдай ананы таныстыру" картинасымен салыстырғанда Бордоненың шектеулілігі, оның перспективаны қолдану арқылы алыстағы бейнелерді кішірейтіп көрсетуі және Тицианның жарқын түстерімен салыстырғандағы бояуларының қарапайымдығы байқалады. Бордоне кішкентай шкафтарға арналған суреттерді де салған, онда мифологиялық немесе діни оқиғалардан алынған, жартылай жалаңаш ерлер мен әйелдердің дене бітімі бұлшықеттермен толы әрекеттестігін, тіпті тар кеңістікте де көрсеткен. Ол портретті жиі аллегориямен үйлестірген. Кейіннен Пэрис Бордоне Венеция, Тревизо және Виченца қалаларында көптеген маңызды қабырғалық суреттер салған, алайда олардың барлығы жойылған. 1538 жылы Франциск I оны Францияға шақырды, онда ол көптеген портреттер салған, бірақ олардың ешқайсысы француз коллекцияларында табылған жоқ, Луврдегі екі портрет кейін сатып алынған. Отанына қайтып келген жолда ол Аугсбургтегі Фуггер сарайы үшін де жұмыс істеді, бірақ олар да жоғалып кетті.