Кіріспе

Вьетнамдағы қала

Тарих

Винь бастапқыда Ке Ван деп аталған. Кейіннен бұл Ке Вин, Вин Гян, Вин Доан, содан кейін Вин Тхи атауларын алды. Ақырында, 1789 жылы, еуропалық әсерге ұшыраған болуы мүмкін, ресми атауы Винь болып өзгерді. Сол кезде бері атауы өзгерген жоқ. Әр түрлі кезеңдерде Винь маңызды әскери және саяси орталық болды. Вьетнам халқы солтүстіктен басталып, біртіндеп қазіргі аумағына дейін кеңейді. Сондықтан Винь кейде «оңтүстікке апаратын қақпа» ретінде қарастырылды. Тэй Сон әулеті (1788–1802) Виньді Вьетнамның болашақ астанасы деп ойлаған, бірақ әулеттің қысқа мерзімі салдарынан бұл жоспарлар іске аспады. Дегенмен, Тэй Сонның қалаға қызығушылығы құрылыс пен дамуға ықпал етті. Француз үкімдігі кезінде Винь өнеркәсіптік орталық ретінде дамыды және өзінің зауыттарымен танымал болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Винь және оның төңірегіндегі аймақтар көтеріліс пен революциялық қызметтің маңызды орталықтары болды. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында қала француз билігіне қарсы бірнеше ірі көтерілістердің орталығына айналды. Сонымен қатар, Винь қаласында немесе оның жанында Нгуен Ду, Фан Бой Чоу, Чан Трон Ким, Нгуен Ти Мин Хай және Хо Ши Мин сияқты көрнекті революционерлер дүниеге келді. Винь қаласы бұрынғыда маңызды тарихи орындарға, әсіресе ежелгі цитаделге ие болған. Алайда, жылдар өте келе Винь бірнеше соғыстарда ауыр зақымдарға ұшырады. 1950-ші жылдардағы Бірінші Индокитай соғысында француз отаршылдық күштері мен Вьетминь қарсылық күштері арасындағы шайқастар қаланың көп бөлігін қиратты, ал Вьетнам соғысында АҚШ-тың бомбалауынан да үлкен шығын келді. Нәтижесінде, қаланың түпнұсқасынан көбі қалған жоқ. Виньді қайта жарақтандыруда советтік және Шығыс Германиялық қала құрылысы идеялары кеңінен қолданылды, және Шығыс Германияның айтарлықтай көмегімен жүзеге асырылды. Қала кең көшелерімен және бетонды тұрғын үйлермен ерекшеленеді.

Климат

Виньде тропикалық муссондық климат, Орталық жағалаудағы ылғалды субтропикалық климатқа (Кёппен климаттық жіктемесі Am/Cwa) тікелей жақын.

Экономика

Қызмет көрсету секторы Винь экономикасының ең ірі бөлігін құрайды, бұл салада жұмыс істейтін халықтың шамамен 55% жұмыспен қамтылған. Одан кейін өнеркәсіп секторы (шамамен 30%) және ауыл шаруашылығы, орман және балық шаруашылығы секторы (шамамен 15%) келеді. Винь елдің солтүстік және оңтүстік аймақтары арасындағы маңызды көлік түйіні болып табылады, сонымен қатар ірі порты да бар.

Туризм

Винь және Нге Ан провинциялары Вьетнамның солтүстік-орталық жағалауындағы қарқынды дамып келе жатқан туристік аймақтар болып табылады және әртүрлі тартатымды орындарға ие. Қалада Сонг Лам (Көк Өзен), Хо Ши Мин алаңы, Фуонг Хоанг Трунг До (Феникс астанасы, Куан Трунг патшасының ғибадатханасымен бірге), Лам өзенінің көркем және әдемі көріністері бар Дунг Кьет тауы, Хонг Линь таулары және Шығыс Вьетнам теңізі сияқты бірнеше ерекше орындар бар. Президент Хо Ши Миннің туған жері Ким Лянь, Виньдің батысында, Нам Дан ауданында орналасқан. Cửa Lò жағажайы қала орталығының шығысында жатыр. Туристер теңізден тыс орналасқан Хон Нгу аралына барып, 2 аралдан тұратын осы аймақты аралап көре алады: үлкені теңіз деңгейінен жоғары, ал кішігірегі – Вьетнамның ең ірі және жақсы сақталған ұлттық парктерінің бірі – Пу Мат ұлттық паркіне жатады. Жергілікті турфирма Пу Матқа ағылшын немесе вьетнам тілдерінде экскурсия ұйымдастырады, онда Ке Кем сарқырамасы, Гян өзенімен саяхат, Фа Лай бөгеті және «Санг Ле» орманды зерттеуге мүмкіндік бар. Нгуен Дудың туған жері Виньдің оңтүстігінде орналасқан. Ол «Кьё туралы әңгіме» поэмасымен әлемдік атаққа ие болды. Квиет тауы қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бұл экологиялық туризм аймағы және Нге Анның мәдени-тарихи ескерткіші. Қиет тау паркі 200 жылдан астам тарихы бар мәдени мұраны сақтау негізінде салынған. Бұл Куанг Трунг патшасының Фуонг Хоанг Трунг До (Феникс орталығы) болған. Мường Тан Сафари паркі мен Мường Тан Су паркі Дьен Лам, Дьен Чау ауданында, Винь қаласының орталығынан солтүстікке қарай орналасқан. Мұнда әлемнің түкпір-түкпірінен келген қарақұйрықтар, жирафтар, ақ және сары жолбарыстар, аюлар, пілдер, бегемоттар, зебралар, гиеналар және ягуарлар сияқты көптеген жабайы жануарлар бар. Бай Лу курорты Винь орталығынан солтүстік-шығысқа қарай, Нхи Лок ауданында орналасқан. Туристер Аспан қақпасының басына көтеріліп, жағажайдың әдемі көрінісін тамашалай алады. Бұл орынды «теңіздегі Да Лат» деп те атайды. Винь қаласынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан Ньхиа Дандағы күнбағыс егістігінің ауданы кең. Бұл гүлдер наурыздың соңынан сәуірдің ортасына және желтоқсанның ортасына дейін толыққанды гүлдейді. Хуонг Тич пагодасы (Ха Тинь), Винь қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан. Пагода Тран патшалары тұсында Диу Тхен ханшайымымен байланысты салынған. Бұл жердің ерекше ландшафты мен мыңдаған жылдар бойы сақталған ежелгі шөгінділерінің болуына байланысты оны «Бірінші Хоан Чау орындары» деп атаған. Туристер автобуспен, Нха Дуонг көлінде қайықпен саяхаттап, тауға канат жолымен көтеріле алады. Винь-Куа-Хой Винь қаласының шығысында орналасқан. 2200 км² аумақты қамтитын бұл әлемдік деңгейдегі бес жұлдызды курорт таза жағажайлар, үлкен жасанды бассейн, аквапарк және басқа да жоғары сапалы қызметтерді ұсынады. Пу Мат ұлттық паркі Лаос шекарасында, Винь қаласының солтүстік-батысында орналасқан. Жолбарыстар мен пілдер сияқты әртүрлі жануарларға мекен болатын бұл парк треккингке ұнайтындар үшін танымал орынға айналған. Пу Мат ұлттық паркіне Виньден экскурсиялар ұйымдастырылады.

Ерекше жерлер

Басқа да көрнекті туристік орындар – Хонг Сон ғибадатханасы мен Кьет тауы. Хонг Сон ғибадатханасы соғыстан кейін коммунистік билік жүргізген жабылулардан сақталып қалған сирек ірі ғибадатханалардың бірі болып табылады және сегізінші айдың жиырмасыншы күні маңызды мереке тойланады. Винь қаласының шетінде орналасқан Кьет тауы қаладан тынығу үшін тамаша орын. Келушілер төрт жүз сатырмен шыңға көтеріледі. Шыңнан Винь қаласының барлық аймағы, өзен және оны қоршаған егістік жерлерді көруге болады. Тау қарағайлармен жабылған, алайда орман соғыс кезіндегі бомбалаудан келген зардаптан әлі толыққанды қалпына келген жоқ. Тағы да қызықты орындарға Нхệ Тĩnh Совет мұражайы (1930 жылдары француз басқыншыларына қарсы болған ірі Нхệ Ан көтерілісін еске түсіретін орын) және Cửa Lò жағажай курорты (Ханой тұрғындары арасында танымал демалыс орны) жатады.

Тағам

Винь мен оның төңірегіндегі Нге Ан және Ха Тинь облыстарында туған ерекше тағамдар бар, олардың ішінде шао лươn (түйебалықтан жасалған дәмді сорпа), bánh mướt (буға пісірілген күріш жаймасы), kẹo Cu Đơ (жер жемісінен жасалған күріш қағазынан мүсінделген тәтті), Винь апельсині.

Сәулет

Виньдегі көп үйлердің өзгеше стилі бар, ол аймақтың климатымен тығыз байланысты. Көптеген үйлерде күмбез және тайжиту таңбасы кездеседі.

Әуежай

Винь халықаралық әуежайы қала орталығынан солтүстікке қарай орналасқан және Вьетнамдағы ең көп келушілерді қабылдайтын бесінші әуежай. Бұл әуежайдан Хо Ши Мин қаласы, Ханой, Данаң, Буон Ма Тхуот, Далат, Нячанг және Плейку қалаларына ішкі рейстер бар.

Теміржол

Винь станциясы – Солтүстік-Оңтүстік темір жолының маңызды станциясы.