Кіріспе

Қаржы саласында нарық тереңдігі – сатуға арналған көлемді бірлік бағасына қатысты көрсететін дереу тізім. Бұл тізім баға деңгейлері бойынша құрылған және нарықтағы ағымдағы белсенділікті көрсетеді. Математикалық тұрғыдан алғанда, ол нарықтық бағаны белгілі бір деңгейге өзгерту үшін қажетті тапсырыстың мөлшері. Егер нарық терең болса, бағаны өзгерту үшін үлкен тапсырыс қажет болады.

Нарықтың тереңдігіне әсер ететін факторлар

Тік өлшемі. Бұл нарықта сауда-саттық жасалатын ең төменгі баға өзгерісін білдіреді. 2001 жылдың сәуірінде АҚШ-тың ірі қор нарықтары ондық жүйеге көшті. Бұл ең төменгі бағаны оннан бір бөліктен бір жүздік долларға ауыстырды. Бұл шешім нарықтың тереңдігін арттырды. Баға қозғалысын шектеулер. Көптеген ірі қаржы нарықтары саудаланатын өнімдердің толығымен еркін алмасуына рұқсат бермейді, керісінше, баға қозғалысын жақсы ниетпен шектейді. Мұндай шектеулерге ірі тауар нарықтарындағы сессиялық баға өзгерімі лимиттері және Нью-Йорк қор биржасындағы (NYSE) бағдарламалық сауданы шектеулер жатады. Олар Dow Jones индустриялық орташа көрсеткіші бір сессияда 200 пунктке өскен немесе төмендеген жағдайда, белгілі бір үлкен пакеттік саудаларды қабылдамайды. Сауда шектеулері. Бұған фьючерстік келісімшарттар мен опциондар бойынша позиция лимиттері, сондай-ақ АҚШ акциялары үшін кеңінен қолданылатын өсімдік қағидасы (uptick rule) жатады. Бұл нарық қатысушыларына, олар қаламаған жағдайда, нарықтың тереңдігін арттыруға кедергі келтіреді. Рұқсат етілген кредит плечосы (leverage). Ірі нарықтар мен басқару органдары әртүрлі өнімдермен сауда жасау үшін ең төменгі маржа талаптарын белгілейді. Бұл нарықты тұрақтандыруға көмектеседі, бірақ нарықтың тереңдігін азайтады, себебі өте жоғары кредит плечосын қолдануға дайын қатысушылар, қосымша капитал ұсынбастан мұны істей алмайды. Нарықтың ашықтығы. Көптеген қатысушыларға соңғы сұраныс немесе ұсыныс бағасы қолжетімді болғанымен, осы ұсыныстардың мөлшері туралы қосымша ақпарат, сондай-ақ ең жақсы емес сұраныстар немесе ұсыныстар кейде техникалық қиындықтар немесе қарапайымдық үшін жасырылады. Қолжетімді ақпараттың азаюы қатысушылардың нарықтың тереңдігін арттыруға деген ниетіне әсер етуі мүмкін. Кейбір жағдайларда бұл термин биржалардан немесе брокерлерден алынатын қаржылық деректер ағынын білдіреді. Мысалы, NASDAQ Level II баға деректері.