Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қаржы
Finance
Капитал нарығы – қысқа мерзімді борышты сатып алатын ақша нарығынан өзгеше, ұзақ мерзімді борышты (бір жылдан астам) немесе акциялармен қамтамасыз етілген бағалы қағаздарды сатып алып сататын қаржы нарығы. Капитал нарығы жинақтаушылардың капиталын ұзақ мерзімді өнімді пайдалануға бағыттайды, мысалы, ұзақ мерзімді инвестициялар жасайтын компанияларға немесе үкіметтерге. Үндістанның бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі кеңесі (SEBI), Англия банкі (BoE) және АҚШ-тың бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясы (SEC) сияқты қаржы реттеушілері инвесторларды алаяқтықтан қорғау және басқа да міндеттерді орындау үшін капитал нарықтарын қадағалайды. Капитал нарықтарындағы мәмілелерді әдетте қаржы секторының ұйымдары немесе үкіметтер мен корпорациялардың қазыналық департаменттері жүзеге асырады, бірақ кейбірлеріне халық тікелей қол жеткізе алады. Мысалы, АҚШ-та интернетке қосылған кез келген азамат TreasuryDirect сайтында шот ашып, оны бастапқы нарықта облигациялар сатып алу үшін пайдалана алады. Дегенмен, жеке тұлғаларға сатылған облигациялардың үлесі жалпы көлемнің аз бөлігін құрайды. Көптеген жеке компаниялар акциялар мен кейде облигацияларды екіншілік нарықта сатып алуға мүмкіндік беретін браузерлік платформаларды ұсынады. Мұндай жүйелердің мыңдаған түрі бар, олардың көпшілігі капитал нарығының шағын бөлігіне ғана қызмет етеді. Бұл жүйелерді ұстаушыларға инвестициялық банктер, қор биржалары және мемлекеттік органдар жатады. Географиялық тұрғыдан алғанда, жүйелер бүкіл әлемде орналасқан, бірақ олар Лондон, Нью-Йорк және Гонконг сияқты қаржы орталықтарында шоғырланған.
A capital market is a financial market in which long term debt (over a year) or equity backed securities are bought and sold, in contrast to a money market where short term debt is bought and sold. Capital markets channel the wealth of savers to those who can put it to long term productive use, such as companies or governments making long term investments. Financial regulators like Securities and Exchange Board of India (SEBI), Bank of England (BoE) and the U. S. Securities and Exchange Commission (SEC) oversee capital markets to protect investors against fraud, among other duties. Transactions on capital markets are generally managed by entities within the financial sector or the treasury departments of governments and corporations, but some can be accessed directly by the public. As an example, in the United States, any American citizen with an internet connection can create an account with TreasuryDirect and use it to buy bonds in the primary market. However, sales to individuals form only a small fraction of the total volume of bonds sold. Various private companies provide browser based platforms that allow individuals to buy shares and sometimes even bonds in the secondary markets. There are many thousands of such systems, most serving only small parts of the overall capital markets. Entities hosting the systems include investment banks, stock exchanges and government departments. Physically, the systems are hosted all over the world, though they tend to be concentrated in financial centres like London, New York, and Hong Kong.
Анықтама
Капитал нарығы бастапқы нарық немесе екінші деңгейлі нарық болуы мүмкін. Бастапқы нарықта жаңа акциялар немесе облигациялар шығарылымдары инвесторларға сатылады, көбінесе андеррайтинг деп аталатын механизм арқылы. Бастапқы капитал нарықтарында ұзақ мерзімді қаражатты жинауға тырысатын негізгі субъектілер – үкіметтер (муниципалды, жергілікті немесе ұлттық деңгейде) және бизнес кәсіпорындары (компаниялар). Үкіметтер тек облигациялар шығарады, ал компаниялар көбінесе акциялар мен облигацияларды шығарады. Облигацияларды немесе акцияларды сатып алатын негізгі субъектілерге зейнетақы қорлары, хедж-фондтар, мемлекеттік қорлар, сондай-ақ өз есебінен сауда жасайтын бай жеке тұлғалар мен инвестициялық банктер жатады. Екіншілік нарықта қолданыстағы бағалы қағаздар инвесторлар немесе саудагерлер арасында, әдетте биржада, биржадан тыс саудада немесе басқа жерде сатылады және сатып алынады. Екіншілік нарықтардың болуы бастапқы нарықтағы инвесторлардың белсенділігін арттырады, себебі олар қажет болған жағдайда инвестицияларын жылдам ақшалай алатынын біледі. Тағы бір маңызды бөлініс – акция нарықтары (инвесторлар компаниялардың үлесін иеленеді) және облигация нарықтары (инвесторлар несие берушілерге айналады) арасындағы айырмашылық. АҚШ-қа қарағанда, Еуропалық Одақтағы компаниялар қаржыландыру үшін банк несиелеріне көбірек тәуелді. Компанияларға капитал нарықтары арқылы көбірек қаржы жинауға мүмкіндік беру жөніндегі күш-жігер ЕО-ның Капитал нарықтары одағы бастамасы арқылы үйлестірілуде.
A capital market can be either a primary market or a secondary market. In a primary market, new stock or bond issues are sold to investors, often via a mechanism known as underwriting. The main entities seeking to raise long term funds on the primary capital markets are governments (which may be municipal, local or national) and business enterprises (companies). Governments issue only bonds, whereas companies often issue both equity and bonds. The main entities purchasing the bonds or stock include pension funds, hedge funds, sovereign wealth funds, and less commonly wealthy individuals and investment banks trading on their own behalf. In the secondary market, existing securities are sold and bought among investors or traders, usually on an exchange, over the counter, or elsewhere. The existence of secondary markets increases the willingness of investors in primary markets, as they know they are likely to be able to swiftly cash out their investments if the need arises. A second important division falls between the stock markets (for equity securities, also known as shares, where investors acquire ownership of companies) and the bond markets (where investors become creditors). Compared to in the United States, companies in the European Union have a greater reliance on bank lending for funding. Efforts to enable companies to raise more funding through capital markets are being coordinated through the EU's Capital Markets Union initiative.
Үкімет негізгі нарықтарда
Үкімет ұзақ мерзімді қаржыландыруды көтеруді қалағанда, көбінесе облигацияларды капитал нарықтарында сатады. 20-шы және 21-шы ғасырлардың басында көптеген үкіметтер өз облигацияларын сатуды ұйымдастыру үшін инвестициялық банктерді пайдаланатын. Жетекші банк облигацияларды кепілдендіріп, көбінесе брокерлердің синдикатын басқаратын, олардың кейбіреулері басқа инвестициялық банктерде орналасқан болуы мүмкін. Синдикат содан кейін түрлі инвесторларға сататын. Дамушы елдер үшін көпжақты даму банкі кейде қосымша кепілдік деңгейін ұсынады, нәтижесінде тәуекел инвестициялық банк(тер), көпжақты ұйым және соңғы инвесторлар арасында бөліседі. Алайда, 1997 жылдан бері ірі мемлекеттердің үкіметтері инвестициялық банктерді айналып өтіп, облигацияларын тікелей онлайн сатып алуға қол жетімді етуі жиіледі. Көптеген үкіметтер қазір облигацияларының көп бөлігін компьютерлік аукцион арқылы сатады. Әдетте, үлкен көлемдегі облигациялар бірден сатылады; үкімет жыл сайын неше алуан аукцион өткізе алады. Кейбір үкіметтер басқа арналар арқылы да үздіксіз облигация сатуды жүзеге асырады. Ең ірі қарыз сатушы – АҚШ үкіметі; мұндай сатулар үшін әр секунд сайын бірнеше мәміле жасалады, бұл АҚШ-тың нақты уақыт қарыз сағатының үздіксіз жаңаруымен сәйкес келеді.
When a government wants to raise long term finance it will often sell bonds in the capital markets. In the 20th and early 21st centuries, many governments would use investment banks to organize the sale of their bonds. The leading bank would underwrite the bonds, and would often head up a syndicate of brokers, some of whom might be based in other investment banks. The syndicate would then sell to various investors. For developing countries, a multilateral development bank would sometimes provide an additional layer of underwriting, resulting in risk being shared between the investment bank(s), the multilateral organization, and the end investors. However, since 1997 it has been increasingly common for governments of the larger nations to bypass investment banks by making their bonds directly available for purchase online. Many governments now sell most of their bonds by computerized auction. Typically, large volumes are put up for sale in one go; a government may only hold a small number of auctions each year. Some governments will also sell a continuous stream of bonds through other channels. The biggest single seller of debt is the U. S. government; there are usually several transactions for such sales every second, which corresponds to the continuous updating of the U. S. real time debt clock.
Бастапқы нарықтағы компания
Компания ұзақ мерзімді инвестициялар үшін қаражат жинағысы келсе, алғашқы шешімдерінің бірі облигациялар немесе акциялар шығару болады. Егер компания акцияларды таңдаса, қарыздылық деңгейін арттырмайды, сондай-ақ кейбір жағдайларда жаңа акционерлер сарапшылық кеңес немесе пайдалы байланыстар сияқты ақшалай емес көмек көрсетуі мүмкін. Алайда, жаңа акциялар шығару қазіргі акционерлердің меншік құқықтарын азайтады, ал егер олар бақылау үлесін алса, жаңа акционерлер жоғары басшылық қызметкерлерін ауыстыруы да мүмкін. Инвесторлар үшін акциялар компания жақсы нәтиже көрсетсе, жоғары кіріс пен капиталды өсіру мүмкіндігін ұсынады. Керісінше, облигациялар компанияның жағдайы нашарлаған жағдайда қауіпсіз болып саналады, себебі олардың құны күрт төмендеуге бейім емес, ал банкроттық жағдайында облигация иелеріне белгілі бір сома төленсе, акционерлер ештеңе алмайды. Компания алғашқы нарықтан қаржы жинағанда, бұл процесс басқа капитал нарығы операцияларына қарағанда көбінесе тікелей кездесулерді қамтиды. Облигациялар немесе акциялар шығаруды таңдаған компаниялар, әдетте, өздері мен нарық арасында делдалдық жасау үшін инвестициялық банктердің қызметтерін пайдаланады. Инвестициялық банктердің командасы компанияның жоғары басшылығымен кездесіп, жоспарлардың дұрыстығына көз жеткізеді. Банк андеррайтер ретінде әрекет етеді және инвесторларға облигациялар немесе акцияларды сату үшін брокерлер желісін ұйымдастырады. Бұл екінші кезең көбінесе компьютерлік жүйелер арқылы жүзеге асырылады, бірақ брокерлер өздерінің тұрақты клиенттеріне мүмкіндік туралы телефон арқылы хабарлайды. Компаниялар тікелей акция орналастыру арқылы инвестициялық банктерге төленетін комиссияны төлеуден қанағаттандыра алады, бірақ бұл кең таралған практика емес, себебі ол қосымша заңдық шығындарға әкеледі және басқару уақытын көп алады.
When a company wants to raise money for long term investment, one of its first decisions is whether to do so by issuing bonds or shares. If it chooses shares, it avoids increasing its debt, and in some cases the new shareholders may also provide non monetary help, such as expertise or useful contacts. On the other hand, a new issue of shares will dilute the ownership rights of the existing shareholders, and if they gain a controlling interest, the new shareholders may even replace senior managers. From an investor's point of view, shares offer the potential for higher returns and capital gains if the company does well. Conversely, bonds are safer if the company does poorly, as they are less prone to severe falls in price, and in the event of bankruptcy, bond owners may be paid something, while shareholders will receive nothing. When a company raises finance from the primary market, the process is more likely to involve face to face meetings than other capital market transactions. Whether they choose to issue bonds or shares, companies will typically enlist the services of an investment bank to mediate between themselves and the market. A team from the investment bank often meets with the company's senior managers to ensure their plans are sound. The bank then acts as an underwriter, and will arrange for a network of brokers to sell the bonds or shares to investors. This second stage is usually done mostly through computerized systems, though brokers will often phone up their favored clients to advise them of the opportunity. Companies can avoid paying fees to investment banks by using a direct public offering, though this is not a common practice as it incurs other legal costs and can take up considerable management time.
Болжамдар мен талдаулар
Капитал нарықтарын талдау және олардың болашақ қозғалыстарын болжау үшін зор еңбек жұмсалады. Бұл академиялық зерттеулерді, қаржы индустриясының пайда табу және тәуекелді азайту мақсатындағы жұмысын, сондай-ақ капитал нарықтарының жалпы экономикаға тигізетін әсерін реттеу және түсіну үшін үкіметтер мен халықаралық ұйымдардың атқаратын жұмысын қамтиды. Әдістер сарапты трейдерлердің сезімталдықтарынан бастап, стохастикалық есептеудің түрлі нысандарына және Stratonovich Kalman Bucy сүзгісі сияқты алгоритмдерге дейін жетеді.
A great deal of work goes into analysing capital markets and predicting their future movements. This includes academic study; work from within the financial industry for the purposes of making money and reducing risk; and work by governments and multilateral institutions for the purposes of regulation and understanding the impact of capital markets on the wider economy. Methods range from the gut instincts of experienced traders, to various forms of stochastic calculus and algorithms such as Stratonovich Kalman Bucy filtering algorithm.
Капиталды бақылау
Капиталды бақылау – мемлекеттің үкіметі тарапынан капитал есебіндегі операцияларды басқаруға бағытталған шаралар, яғни капитал нарығындағы операциялардың бір тарапы шетелдік елде орналасқан кезде. Отандық реттеуші органдар капитал нарығының қатысушыларының әділ сауда жасауын қамтамасыз етуге тырысады, кейде банктер сияқты мекемелердің артық тәуекелге бармауын қадағалайды. Ал капиталды бақылаудың мақсаты – капитал нарығының макроэкономикалық әсерінің теріс нәтижелерге әкелмеуін қамтамасыз ету. Көптеген дамыған елдер капиталды бақылауды мүмкіндігінше аз пайдаланады, себебі теория бойынша нарықтардың еркіндігі барлық қатысушылар үшін пайдалы: инвесторлар максималды кіріс табуға мүмкіндік алады, ал елдер өнеркәсібі мен инфрақұрылымын дамытатын инвестициялардан үлкен пайда көреді. Дегенмен, кейде капитал нарығындағы операциялар кері нәтиже беруі мүмкін. Мысалы, қаржылық дағдарыс кезінде капиталдың жаппай шығуына болады, нәтижесінде елде қажетті импортты төлеуге жеткілікті валюталық резервтер қалып қоймайды. Екінші жағынан, егер елге тым көп капитал ағын болса, инфляция мен ұлттық валютаның құны өсіп, экспорттың бәсекеге қабілеттілігі төмендеуі мүмкін. Үндістан сияқты елдер азаматтарының ақшасын шетелге емес, өз еліне инвестициялауын қамтамасыз ету үшін капиталды бақылау шараларын қолданады.
Capital controls are measures imposed by a state's government aimed at managing capital account transactions – in other words, capital market transactions where one of the counter parties involved is in a foreign country. Whereas domestic regulatory authorities try to ensure that capital market participants trade fairly with each other, and sometimes to ensure institutions like banks do not take excessive risks, capital controls aim to ensure that the macroeconomic effects of the capital markets do not have a negative impact. Most advanced nations like to use capital controls sparingly if at all, as in theory allowing markets freedom is a win win situation for all involved: investors are free to seek maximum returns, and countries can benefit from investments that will develop their industry and infrastructure. However, sometimes capital market transactions can have a net negative effect: for example, in a financial crisis, there can be a mass withdrawal of capital, leaving a nation without sufficient foreign exchange reserves to pay for needed imports. On the other hand, if too much capital is flowing into a country, it can increase inflation and the value of the nation's currency, making its exports uncompetitive. Countries like India employ capital controls to ensure that their citizens' money is invested at home rather than abroad.