Осман-Ресей соғысы және Қара теңіз аймағындағы қақтығыстар

Кіріспе

Осман және Ресей империясы арасындағы қақтығыс
Албания батальоны
Қара теңіз казактары
Черногория Габсбург монархиясы
Сербия еркін корпусы
| жауынгер2 = Осман империясы
Дунай Сич
Буджак Ордасы
Некрассов казактары
Шейх Мансур қозғалысы
| басшы1 = Екатерина II Григорий Потемкин Павел Потемкин Александр Суворов Иван Салтыков Петр Румянцев Михаил Каменский Николай Репнин Михаил Кутузов Марко Воинович Иван Гудович Федор Ушаков Николай Мордовинов Коча Анжелкович Сидир Били
| басшы2 = Абдул Хамид I (1787–1789) Селим III (1789–1792) Юсуф Паша Хасан Паша Аидлуос Паша Cenaze Паша Сүлейман Бей Шахбаз Гирай Бахт Гирай Шейх Мансур
| күшті1 = 100,000 10,000+
| күшті2 = 280,000 25,000
| қазалар1 = 59,000–72,000 қаза тапқан 3,000–4,000 қаза тапқан

Осман империясы Украинаның оңтүстігіндегі Кинбурн маңындағы екі бекініске шабуыл жасаумен әскерін бастады. Ресей генералы Александр Суворов 1787 жылдың қыркүйек және қазан айларында осы екі османдық теңіз шабуылын тойтарды, осылайша Қырымды қорғады. Молдавияда орыс әскерлері Осман империясының Хотин және Яссы қалаларын басып алды. Днепрдің сағасында орналасқан Очаков 6 желтоқсан 1788 жылы князь Григорий Потемкин мен Суворовтың алты айлық қоршауынан кейін түсті. Басып алынған қалалардағы барлық азаматтар Потемкиннің бұйрығымен жаппай қырғынға ұшырады. Орыстармен болған бірнеше жеңіліске қарамастан, Осман империясы Сербия мен Трансильванияда император Иосиф II басқарған австриялықтарға қарсы сәттілікке жетті. 1789 жылға қарай Осман империясы Ресей және Австрия әскерлерінің қысымымен Молдавияда кері шегіп жатты. Жағдайды уақытша нашарлатқан Суворов басқаруындағы орыстар 1 тамызда Осман-паша басқарған Осман әскерлерін Фоксаньиде жеңіске жеткізді, одан кейін 22 қыркүйекте Рымникте (немесе Римник) орыстар жеңіске жетіп, оларды Рамникул Сарат өзенінің жанынан ығыстырды. Суворов шайқастан кейін Рымник графы атағын алды. Османдықтар генерал Эрнст Гидеон фон Лаудон басқарған австриялықтардың Хорватияға басып кіруін тоқтату кезінде және австриялықтардың қарсы шабуылымен Белградты басып алу кезінде одан да көп шығынға ұшырады. Осман империясының соғыс күшін әрі әлсіреткен грек көтерілісі Осман империясы мен Австрия арасында бітімге келуге әкелді. Осы уақытта, ресейліктер 1790 жылдың желтоқсанында Суворовтың Дунайдың кіреберісіндегі "жаулап алуға мүмкін емес" деп есептелген Осман бекінісі Измаилды басып алуына мүмкіндік берді, бұл Федор Ушаковтың Тендрадағы жеңісінің нәтижесінде мүмкін болды. Османдықтардың Мачин шайқасындағы соңғы жеңілісі (1791 жылдың 9 шілдесі) және Пруссияның соғысқа араласуына қатысты ресейліктердің алаңдаушылығы 1791 жылдың 31 шілдесінде келісімге келді. Бекіністі басып алғаннан кейін Суворов Константинопольге (қазіргі Стамбул) аттанды, онда ресейліктер христиан империясын құруға үміттенді. Алайда, профессор Тимоти К. Даулингтің айтуынша, содан кейін жасалған қырғындар Суворовтың беделін көптеген адамдардың көзінде түсірді, және сол кезде Очаковты қоршауда оның мас болғаны туралы айыптаулар болды. Оның әрекеттері туралы қауесет тарады және 1791 жылы ол Финляндияға ауыстырылды.

The Ottoman Empire opened their offensive with an attack on two fortresses near Kinburn, in southern Ukraine. Russian General Alexander Suvorov held off these two Ottoman sea borne attacks in September and October 1787, thus securing the Crimea. In Moldavia, Russian troops captured the Ottoman cities of Chocim and Jassy. Ochakov, at the mouth of the Dnieper, fell on 6 December 1788 after a six month siege by Prince Grigory Potemkin and Suvorov. All civilians in the captured cities were massacred by order of Potemkin. Although suffering a series of defeats against the Russians, the Ottoman Empire found some success against the Austrians, led by Emperor Joseph II, in Serbia and Transylvania. By 1789, the Ottoman Empire was being pressed back in Moldavia by Russian and Austrian forces. To make matters worse, on 1 August the Russians under Suvorov attained a victory against the Ottomans led by Osman Pasha at Focsani, followed by a Russian victory at Rymnik (or Rimnik) on 22 September, and drove them away from near the Râmnicul Sărat river. Suvorov was given the title Count Rymniksky following the battle. The Ottomans suffered more losses when the Austrians, under General Ernst Gideon von Laudon repelled an Ottoman invasion of Croatia, while an Austrian counterattack took Belgrade. A Greek revolt, which further drained the Ottoman war effort, brought about a truce between the Ottoman Empire and Austria. Meanwhile, the Russians continued their advance when Suvorov captured the reportedly "impenetrable" Ottoman fortress of Izmail at the entrance of the Danube, in December 1790; this became possible also due to Fyodor Ushakov's victory at Tendra. A final Ottoman defeat at Machin (9 July 1791), coupled with Russian concerns about Prussia entering the war, led to a truce agreed upon on 31 July 1791. After the capture of the fortress, Suvorov marched upon Constantinople (present day Istanbul), where the Russians hoped they could establish a Christian empire. However, as Prof. Timothy C. Dowling states, the slaughters that were committed in the ensuing period somewhat defiled Suvorov's reputation in many eyes, and there were allegations at the time that he was drunk at the Siege of Ochakov. Persistent rumors about his actions were spread and circulated, and in 1791 he was relocated to Finland.

Салдары

Осыған сәйкес, 1792 жылдың 9 қаңтарында Яссы шартына қол қойылып, Ресейдің 1783 жылы Қырым хандығын қосып алғанын мойындады. Едисан (Одесса және Очаков) да Ресейге берілді, ал Днестр Еуропадағы Ресей шекарасы белгіленді, ал Ресейдің Азия шекарасы – Кубань өзені өзгеріссіз қалды. Осман империясының Қырымды қайтарып алу жоспары сәтсіз аяқталды, егер Француз революциясы болмағанда, Осман империясының жағдайы одан да қиын болуы мүмкін еді.