Британдық "Whippet" танкысы – I Дүниежүзілік соғыстағы жылдам шабуылға арналған, қарсыластың қорғанысын бұзуға көмектескен жылдам, мобильді машина. Тарихы, құрылысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыста британдықтар қолданған Medium Mark A Whippet танк болған. Жылдам және ұтқыр шабуылдар үшін арналған, ол жаудың шегінісін пайдалану үшін салыстырмалы жылдамдығы мен ұтқырлығын пайдаланып, баяу британдық ауыр танктерді толықтыруға көмектесетін. Тректің дизайны британдық Mark I-V танктеріне қарағанда "жаңашыл" болғанымен, ол тікелей алғашқы танк прототипі Little Willie-ден алынған (ол өзі Холт тракторының трек дизайнынан тікелей алынған) және серпімділік жүйесіз болған. Экипаж бөлмесі көліктің арт жағында орналасқан, көпбұрышты мұнарадан тұратын, ал екі қозғалтқыш, сол кездегі екі қабатты автобустарда қолданылатын типтес, алдыңғы бөлімде орналасып, әрқайсысы бір тректі қозғалтатын.
The Medium Mark A Whippet was a tank employed by the British in World War I. Intended for fast mobile assaults, it was intended to complement the slower British heavy tanks by using its relative mobility and speed in exploiting any break in the enemy lines. Although the track design appears more "modern" than the British Tanks Mark I to V, it was directly derived from Little Willie, the first tank prototype (itself directly taken from the track design of the Holt tractor), and was unsprung. The crew compartment was a fixed, polygonal turret at the rear of the vehicle, and two engines of the type used in contemporary double decker buses were in a forward compartment, driving one track each.
Даму
1916 жылғы 3 қазанда Марк I танкын жасағаны үшін рыцарь атағын алуға дайын тұрған Уильям Тритон, Танк жабдықтау комитетіне екі қозғалтқышпен жабдықталған, Flying Elephant сияқты жылдам әрі арзан танк құруды ұсынды. Осы танк ауыр бірақ баяу танктардың жасаған тесіктерін пайдалануға арналған еді, бұл идеяға дейін көбінесе назар аударылмаған. Бұл ұсыныс 10 қарашада қабылданды және 25 қарашада Соғыс министрлігімен бекітілді. Сол кездегі жобаның атауы – «Тритон Чейзер» болды. Дәстүр бойынша, «Уиппет» (шапшаң жүгіретін ит тұқымының атымен) атауын сэр Уильямның өзі берген. Құрылыс жұмыстары 21 желтоқсанда басталды. Бірінші прототип, Остин бронеавтомобилінен алынған айналмалы мұнарасымен – британдық танк дизайнындағы алғашқысы (өйткені Литтл Виллидің бастапқы мұнарасы бекітілген) – 3 ақпанда дайын болды және 3 наурызда Олдберидегі танктарды сынау күніне қатысты (мүмкін, мұнарасыз). Келесі күні, француз тарапымен одақтас танк өндірісін үйлестіру мақсатында өткен кездесуде, британдық әскерлердің бас қолбасшысы фельдмаршал Хейг екі жүз танк жасауға бұйрық берді, ал біріншісі 31 шілдеде дайын болуы керек еді. Ол әдеттегідей өкілеттігінен тыс әрекет етсе де, оның шешімдері 1917 жылдың маусым айында расталды. Сериялық модельде айналмалы мұнара бекітілген брондалған конструкциямен ауыстырылды, ал жанармай бакі көліктің арт жағынан алдыңғы жағына көшірілді. Бірінші сериялық танктар қазан айында зауыттан шықты, ал екеуі 1917 жылдың 14 желтоқсанында оларды пайдалануға алғашқы болып іліккен F батальонына (кейін 6-шы батальон) тапсырылды. 1917 жылдың желтоқсанында тапсырыс 200-ден 385-ке дейін арттырылды, бірақ кейіннен ол Medium Mark B, Medium Mark C және Medium Mark D сияқты жаңа үлгілерге алмастырылды.
On 3 October 1916 William Tritton, about to be knighted for developing the Mark I, proposed to the Tank Supply Committee that a faster and cheaper tank, equipped with two engines like the Flying Elephant, should be built to exploit gaps that the heavier but slow tanks made, an idea that up till then had been largely neglected. This was accepted on 10 November and approved by the War Office on 25 November. At that time the name for the project was the Tritton Chaser. Traditionally, the name Whippet (after the fast running dog breed) is attributed to Sir William himself. Actual construction started on 21 December. The first prototype, with a revolving turret taken from an Austin armoured car – the first for a British tank design, as Little Willie's original turret was fixed – was ready on 3 February 1917 and participated (probably without one) in the tank trials day at Oldbury on 3 March. The next day, in a meeting with the French to coordinate allied tank production, the Commander in Chief of the British forces Field Marshal Haig ordered the manufacture of two hundred vehicles, the first to be ready on 31 July. Although he was acting beyond his authority, as usual, his decisions were confirmed in June 1917. The production model had the turret replaced with a fixed armoured structure and the fuel tank was moved from the rear of the vehicle to the front. The first production tanks left the factory in October and two were delivered to the first unit to use them, F Battalion of the Tank Corps (later 6th Battalion), on 14 December 1917. In December 1917 the order was increased from 200 to 385 but this was later cancelled in favour of more advanced designs, the Medium Mark B, Medium Mark C and Medium Mark D.
Дизайн
Тура жолмен жүргенде екі қозғалтқыш біріктірілген; рульді бұру арқылы бір рельстің газды біртіндеп азайтып, екінші рельстің газды ашатын. Екі қозғалтқыш өзара көлденең біліктері арқылы қосылған, ал соңғы жетегі тік тіректерге тізбектермен жалғастырылып, екі жаққа қуат жеткізілген. Рульді басқарғанда көлденең біліктерді байланыстыратын муфталар босатылып, бір қозғалтқыш жылдамдап, екіншісі баяулап, бұрылыс жылдам қозғалтқышқа қарама-қарсы жақта жасалатын. Рульді басқару әсерін арттыру үшін бір немесе екінші қозғалтқыштың тежегіштерін қолдануға болады. Бұл конструкция бұрынғы танктерге қарағанда бір адаммен басқарылуының артықшылығын ұсынды, бірақ жүргізушіден жоғары шеберлік талап етті, себебі сақ болмаса, қозғалтқыштардың бірі немесе екеуі де тоқтап қалуы мүмкін. Теорияда оңай шешім болғанымен, практикада қозғалтқыштардың жылдамдығын бақылау мүмкін болмады, нәтижесінде көлік болжамсыз бағытқа бұрылатын. Жүргізушілер сақтанып, әр бұрылыстан бұрын көлікті тоқтатып, бір рельсті құлыптайтын; мұндай кенеттен қозғалыс рельстердің жиі жұлынуына себеп болды. Дегенмен, көлік зеңбірек шұңқырларын оңай басып өте алатын. Танктердің ұзындығы корпустың ұзындығымен тең болуы керек деп ойлаған экипаждар, қысқа рельстері бар "Виппет" танктерінің шұңқырлардан сәтті шығып келе жатқанын көріп таң қалды. Отын бакі корпустың алдыңғы бөлігінде орналасқан. Танктің бүйірлерінде жоғарғы рельстерден төгілген лайдың пластиналар мен роликтерді бітеуіне жол бермей, сыртқа шығаруға мүмкіндік беретін үлкен лай шұңқырлары болды. Қару-жараққа төрт 0,303 дюймдік (7,7 мм) Hotchkiss Mk 1 пулеметі кірді, олардың әрқайсы бір бағытты қамтитын. Экипаждың үш мүшесі болғандықтан, пулеметші көп қимылдауға мәжбүр болды, бірақ көбінесе командир оған көмектесетін. Кейде шектеулі орынға екінші пулеметші де орналастырылып, пулеметтерді орын ауыстыру арқылы барлық жақтан қорғануға мүмкіндік беретін болғандықтан, кейде пулеметтер алып тасталатын.
When driving in a straight line the two engines were locked; turning the steering wheel gradually closed the throttle for the engine of one track and opened the throttle for the engine driving the other. The two engines were joined at their cross shafts, from which the final drive to the tracks was by chains to sprockets on either side. When steering the clutches joining the cross shafts were released, one engine sped up while the other slowed down, the turn being on the side opposite to that of the faster running engine. The steering effect could be increased by use of the brakes on one engine or another. This arrangement had the advantage over that of earlier tanks of being controlled by one man only, but called for great skill on the part of the driver, because one or both of the engines could be stalled if care was not exercised. Although in theory a simple solution to give gradual steering, in practice it proved impossible to control the speeds of the engines, causing the vehicle to take an unpredictable path. Drivers grew wary and stopped the vehicle and locked one track before every turn; this caused many track breaks, as the movement became too abrupt. Nevertheless, the vehicle could easily negotiate shell craters. Crews that believed that treads had to be as long as the hull, as with the heavy tanks, were surprised to see the Whippet, with shorter tracks, successfully exit holes. The fuel tank was in the front of the hull. The sides featured large mud chutes which allowed mud falling from the upper treads to slide away from the tank, instead of clogging the track plates and rollers. Armament was four 0.303 inch (7.7mm) Hotchkiss Mk 1 machine guns, one covering each direction. As there were only three crewmen, the gunner had to jump around a lot, though often assisted by the commander. Sometimes a second gunner was carried in the limited space, and often a machine gun was removed to give more room, as the machine guns could be moved from one mounting position to another to cover all sides.