1855 жылғы Қырым соғысы: Севастополь шабуылының тарихы

Кіріспе

1855 жылғы Қырым соғысы шайқасы

Бірінші шабуыл сәтсіз аяқталды
Екінші шабуыл сәтті аяқталды
| қатысушы1 = Француз империясы
| қатысушы2 =
| командир1 = Патрис де Макмахон, Эмбль Пелиссиер
| командир2 = Михаил Дмитриевич Горчаков
| күші1 = 70 500
Бірінші шабуыл: 28 000
Екінші шабуыл: 60 000
| күші2 = 59 500-ден 10 000-ға дейін
| қазалар2 = Бірінші шабуыл: 1500, Екінші шабуыл: 12 000
Екінші шабуылдың тағы бір бағасы: 13 000

Ресейлік бас инженер, подполковник Эдуард Тотлебен соғыс басталғаннан бері осы нысандарда жұмыс істеуді бастады. Қайта құру, қаруландыру және бекіністерді жақсарту бойынша күнделікті жұмыстар арқылы ол оларды үздіксіз қорғаныс жүйесімен байланыстыра алды. Дегенмен, 1854 жылдың қазан айының басында Севастополь кейіннен болғандай алып бекініс емес еді, және Тотлебен өзі осы қалаға одақтастар дереу шабуыл жасағанда, олар қаланы басып алуға қол жеткізер еді деп мәлімдеді. Алайда, сол кезде олардың мұндай әрекет жасауына көптеген себептер болды, және алғашқы шабуыл 17 қазанда ғана болды. Француз оң жақ секторы (GdD Bosquet басқаратын француздық 2-ші корпусы)
Кіші Редан: 3-ші дивизия (General de division Dulac) – 17-ші шасьерлер, 10-шы, 57-ші, 61-ші және 85-ші желілік полктер, 2-ші бригада, 2-ші резервтік корпус (GdB Jonquière) қосылған – 15-ші және 95-ші желілік полктер, сондай-ақ гвардия шасьерлері де қосылған
Малаков пен Кіші Редан арасындағы қабырға: 4-ші дивизия (GdD La Motte Rouge) – 4-ші шасьерлер, 49-шы, 86-шы, 91-ші және 100-ші желілік полктер, Императорлық гвардиялық жаяу бригадасы (GdB Uhrich) қосылған – 1-ші және 2-ші гвардиялық гранадиерлер (әрқайсысы 1 батальон) және 1-ші және 2-ші гвардиялық вольтижерлер (әрқайсысы 1 батальон)
Малаков: 1-ші дивизия (GdD MacMahon) – 1-ші шасьерлер; 7-ші, 20-шы және 27-ші желілік полктер, сондай-ақ 1-ші зуавтар, 1-ші бригада, 2-ші дивизия (GdB Wimpffen) қосылған – Алжирлік тиральерлер, 3-ші зуавтар және 50-ші желілік полктер, сондай-ақ полковник Жаннин басқаратын гвардия зуавтары (екі батальон) да қосылған

Британдық сектор (Үлкен Редан шайқасын қараңыз)

Француз сол жақ секторы (GdD La Salles басқаратын француздық 1-ші корпусы)
Мата бастионы (Флагшток бастионы): 5-ші дивизия (GdD D'Autemarre) – 5-ші шасьерлер, 19-шы, 26-шы, 39-шы және 74-ші желілік полктер, Cialdini бригадасы қосылған
Орталық бастион: 2-ші дивизия (GdD Levaillant) – 9-шы шасьерлер, 21-ші, 42-ші, 46-шы және 80-ші желілік полктер, 3-ші дивизия (GdD Paté) – 6-шы шасьерлер, 28-ші және 98-ші желілік полктер, сондай-ақ 1-ші және 2-ші шетелдік легион, және 4-ші дивизия (GdD Lefevre) – 10-шы шасьерлер, 14-ші, 18-ші, 43-ші және 79-шы желілік полктер резервте
Сол қанатын қорғау – 30-шы және 35-ші желілік полктер (басқа қолбасшылықтардан бөлінген)

Салдары

Бір қарағанда Ресей теңіз күшіне қарсы өте осал емес сияқты көрінеді, тіпті ең ауыр жеңіс те Николай І-ді мойынсұндыра алмаған болар. Шындығында, Севастопольді басып алудың өзі стратегиялық тұрғыдан шешуші болмас еді. Бірақ, патша оны кез келген құнмен және шексіз ресурстармен қорғауға бекінгендіктен, бұл жағымсыз жеңіліске айналды, әсіресе одақтастар шектеулі ресурстармен жеңіске жеткеніне қарағанда. Қырым соғысындағы Севастопольдің шамамен бір жылға созылған қоршауы кезінде Малахов төбесіндегі бекіністер аса қатысты таласқа түсті, себебі олар қаланың барлық бөлігі мен ішкі жағалауды бақылап тұрды. Француз әскерлерінің маршал Пелиссиер, кейіннен Малаков герцогы (француз тілінде: Duc de Malakoff) және генерал Патрис де Мак Махон басшылығымен жеңіске жеткеннен кейін, орыс қорғаушылары 1855 жылдың 8 қыркүйегінде қаланың барлық тұрғындарын эвакуациялады, соның нәтижесінде соғыс өзінің шегіне жетті. Севастополь портын, Қара теңіздегі маңызды теңіз портын бақылауға мүмкіндік берген бұл бекініс, орыс күштеріне барлық жабдықтарын жоюға және кері шегінуге мәжбүр етті, нәтижесінде Ресейдің Қара теңіздегі әскери бекіністері қалмады. Босфор арқылы Жерорта теңізіне (әрі одан әрі) еркін өту үшін ұзақ күткен Ресейдің теңіз үстемдігі енді мүмкін емес болды. Логистикалық тұрғыдан алғанда, британдықтар мен француздар теңізден жабдықтау ала алатындықтарынан ресейліктерге қарағанда айтарлықтай артықшылыққа ие болды, ал ресейліктердің оңтүстік Ресейдің дамылмаған және қауіпті шөл далалары арқылы жабдықтау жеткізіп беруі керек болды. Орыстар Севастопольге жабдықтар жеткізу кезінде көптеген адамдарын және жылқыларын жоғалтты. Бекіністердің асығыс түрде салынуы, қоршау кезінде мыңдаған оқтармен зақымдалып, әр түнде қайта жаңартылуы қажет болды, үлкен және қорғалмаған жұмысшы топтарын қажет етті, ал олардың арасындағы шығындар да тиісінше ауыр болды. Бұл шығындар Ресейдің ресурстарын сарқып, Трактир көпірі шайқасында үлкен милиция күштерін қолдануға мәжбүр болғанда, соғыстың аяқталуы жақын екені анық болды. Қоршау кезінде болған Лев Толстойдың әңгімелері соғысты орыс көзқарасынан көркем бейнелейді, шөлдегі қиын жолдар, казематтардағы одан да қиын өмір және қабылдануы мүмкін немесе мүмкін емес шабуылға қарсы, артиллериялық оқтар астындағы күнделікті сынақтарды көрсетеді. Француз әскерлері өлгендердің арасында тапқан Малахов құрғанындағы тас мұнараны қорғап тұрған жеті сарбаздың арасында ауыр жарақат алған Василий Колчак, Александр Васильевич Колчак әкесі болды. Кейіннен Колчак Ресей азамат соғысы кезінде барлық қарсы революциялық, антикоммунистік Ақ гвардия күштерінің басшысы болды. Мұнараның қоршауы туралы баспасөз хабарларынан кейін Малахов құрғаны Еуропада әйгілі болды, ал Батыс Еуропадағы көптеген үлкен және қымбат мұнаралар оның құрметіне аталды. Олардың арасында Рур айманындағы бірнеше тас шахта мұнаралары, Майнцтегі капонирлік Малаков бекінісі және Люксембург қаласындағы сары құмтасты Малаков мұнарасы бар. Сонымен қатар, Малаков герцогының құрметіне Малаков торт аталды, Швейцарияның кейбір аймақтарында ірімшік тағамы да осылай аталды. Францияда бұл шайқас ерекше жолмен еске алынды: Маджента шайқасынан (Италия науқанында) басқа, император Наполеон III-нің жеңіске жеткен барлық әрекеттерінің арасында жеңіс атағын (екі атақ та герцогтық дәрежеде) беруге әкелген жалғыз шайқас болды; бұл құрмет маршал Пелиссиеге берілді. Париждің маңындағы бір аудан да, сондай-ақ Малаков даңғылы да осы шайқас құрметіне аталды. Малахов құрғанында қазір Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Севастополь қоршауын еске алу үшін Мәңгілік от тұтанады. Франц Рубоның 1855 жылғы шайқасты бейнелейтін үлкен панорамасы да осы жерде орналасқан.

At first sight Russia would seem to be almost invulnerable to a sea power, and no first success, however crushing, could have humbled Nicholas I. Indeed, the mere capture of Sevastopol would not have been strategically decisive. However, as the Tsar had decided to defend it at all costs and with unlimited resources, it became an unpleasant defeat, especially as the Allies had reached victory with limited resources. During the nearly one year siege of Sevastopol in the Crimean War, the fortifications on the Malakhov were hotly contested as they overlooked the whole city and the inner harbour. After the success of the French troops under the command of Marshal Pelissier, later the Duke of Malakoff (French: Duc de Malakoff), and General Patrice de Mac Mahon, the Russian defenders evacuated the entire city on 8 September 1855, bringing a climax to the war. As the fortress enabled the control of the Black Sea port of Sevastopol, the Russian forces destroyed all of their equipment and withdrew, leaving Russia with no more military fortifications on the Black Sea. The long awaited Russian domination of the inland sea to obtain free passage through the Bosporus to the Mediterranean (and beyond) was now not possible. In terms of logistics, the British and French had a significant advantage over the Russians as they were able to receive supplies from the sea, while the Russians had to bring supplies over the underdeveloped and dangerous desert tracks of southern Russia. The Russians lost many men and horses in bringing supplies to Sevastopol. The hasty nature, too, of the fortifications, which were damaged every day during the siege by the fire of a thousand guns, and had to be rebuilt every night, required large, unprotected working parties and the losses amongst these were correspondingly heavy. These losses exhausted Russia's resources and when they were forced to employ large bodies of militia in the Battle of Traktir Bridge, it was obvious that the end was at hand. The short stories of Leo Tolstoy, who was present at the siege, give a graphic picture of the war from the Russian point of view, portraying the miseries of the desert march, the still greater miseries of life in the casemates, and the almost daily ordeal of manning the lines, under shell fire, against an assault which might or might not come. Among the seven surviving defenders of a stone tower on the Malakov Kurgan, which were found by French troops among the dead, was the seriously wounded Vasily Kolchak, the father of Aleksandr Vasiliyevich Kolchak. Kolchak would later become the head of all the counter revolutionary anti communist White forces during the Russian Civil War. As a result of press coverage of the siege of the tower, Malakhov Kurgan became a household name in Europe and many large and expensive towers in Western Europe were named after it. Among these were a number of stone mining towers in the Ruhrgebiet, the so called caponier Fort Malakoff in Mainz, and the yellow sandstone Malakoff Tower in the city of Luxembourg. In addition, the Malakoff cake was named after the Duke of Malakoff, as was a cheese dish in parts of Switzerland. In France, the battle was officially commemorated in a rare way: apart from the Battle of Magenta (in the Italian Campaign), it was the only one of Emperor Napoleon III's exploits to result in the awarding of a victory title (both of ducal rank); this distinction was bestowed upon Marshal Pélissier. A suburb of Paris was also named after this battle, as well as the Avenue de Malakoff. Malakhov Kurgan, where it was fought, now contains the Eternal Fire, commemorating the siege of Sevastopol during World War II. A branch of Franz Roubaud's great panorama representing the battle of 1855 is also located there.