Пайдаланушы тәжірибесі (UX) – өнім, жүйе немесе қызметпен өзара әрекеттесу. Ұтымдылық, қарапайымдық, тиімділік маңызды. Жақсарту компаниялар үшін өте қажет!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамның белгілі бір өніммен, жүйемен немесе қызметпен өзара әрекеттесуі.
Human interaction with a particular product, system or service
Пайдаланушы тәжірибесі (UX) – пайдаланушының өніммен, жүйемен немесе қызметпен қарым-қатынасы мен оны қабылдауы. Ол адамның пайдалылығы, қолданудың қарапайымдығы және тиімділігі туралы түсініктерін қамтиды. Пайдаланушы тәжірибесін жақсарту көптеген компаниялар, дизайнерлер мен жасаушылар үшін өнімдерді жасау және жетілдіру кезінде маңызды, себебі жағымсыз тәжірибе өнімді пайдалануды төмендетіп, осылайша күтілетін оң нәтижелерге қол жеткізуді қиындатады. Керісінше, пайда табуды басты мақсат етіп алған дизайн көбінесе этикалық пайдаланушы тәжірибесінің мақсаттарына қарсы келіп, тіпті зиян келтіруі мүмкін. Пайдаланушы тәжірибесі жекелей болып табылады. Дегенмен, пайдаланушы тәжірибесін құрайтын қасиеттер объективті.
User experience (UX) is how a user interacts with and experiences a product, system or service. It includes a person's perceptions of utility, ease of use, and efficiency. Improving user experience is important to most companies, designers, and creators when creating and refining products because negative user experience can diminish the use of the product and, therefore, any desired positive impacts. Conversely, designing toward profitability as a main objective often conflicts with ethical user experience objectives and even causes harm. User experience is subjective. However, the attributes that make up the user experience are objective.
Анықтамалар
Nielsen Norman Group компаниясының пікірінше, «пайдаланушы тәжірибесі» компаниямен, оның қызметтерімен және өнімдерімен соңғы пайдаланушының өзара әрекеттесуінің барлық аспектілерін қамтиды. Адам-жүйелік өзара әрекеттесу эргономиясы жөніндегі халықаралық стандарт ISO 9241, пайдаланушы тәжірибесін «жүйе, өнім немесе қызметті пайдаланудан және/немесе күтілетін пайдаланудан туындайтын пайдаланушының қабылдаулары мен реакциялары» деп анықтайды. ISO анықтамасына сәйкес, пайдаланушы тәжірибесі пайдаланушының барлық эмоцияларын, сенімдерін, қалауларын, қабылдауларын, физиологиялық және психологиялық реакцияларын, мінез-құлқын және пайдалану алдында, пайдалану кезінде және пайдаланудан кейін қол жеткізген нәтижелерін қамтиды. ISO сондай-ақ пайдаланушы тәжірибесіне әсер ететін үш факторды көрсетеді: жүйе, пайдаланушы және пайдалану контексі. Стандарттың 3-ескертпесі пайдаланушылықтың пайдаланушы тәжірибесінің кейбір аспектілерін қамтитынын көрсетеді, мысалы, «пайдаланушылық критерийлерін пайдаланушы тәжірибесінің аспектілерін бағалау үшін қолдануға болады». Стандарт пайдаланушы тәжірибесі мен пайдаланушылық арасындағы байланысты одан әрі нақтыламайды. Анық айтқанда, екеуі де өзара байланысты ұғымдар, пайдаланушылық прагматикалық аспектілерді (тапсырманы орындау) қамтиды, ал пайдаланушы тәжірибесі жүйенің прагматикалық және гедоникалық аспектілерінен туындайтын пайдаланушының сезімдеріне баса назар аударады. Көптеген мамандар осы терминдерді бір-бірінің орнына қолданады. «Пайдаланушылық» термині «пайдаланушы тәжірибесі» терминінен бұрын пайда болған. Терминдердің жиі алмастырылып қолданылуының себебі, практикалық тұрғыдан алғанда, пайдаланушы, ең болмағанда, тапсырманы орындау үшін жеткілікті пайдаланушылыққа ие болуы керек, ал пайдаланушының сезімдері тіпті өзіне де осылай маңызды болмауы мүмкін. Пайдаланушылық тапсырманы орындауға қатысты болғандықтан, ақпараттық архитектура және пайдаланушы интерфейсі сияқты пайдаланушы тәжірибесінің аспектілері пайдаланушының тәжірибесіне көмектесе немесе кедергі келтіре алады. Егер веб-сайттың «жаман» ақпараттық архитектурасы болса және пайдаланушы іздегенін табуда қиындыққа тап болса, онда пайдаланушы тиімді, жемісті және қанағаттанарлық іздеу нәтижесіне қол жеткізе алмайды. ISO стандартынан басқа, пайдаланушы тәжірибесіне қатысты тағы бірнеше анықтамалар бар. Олардың кейбіреулерін түрлі зерттеушілер зерттеген.
According to Nielsen Norman Group, 'user experience' includes all the aspects of the interaction between the end user with the company, its services, and its products. The international standard on ergonomics of human system interaction, ISO 9241, defines user experience as a "user’s perceptions and responses that result from the use and/or anticipated use of a system, product or service". According to the ISO definition, user experience includes all the users' emotions, beliefs, preferences, perceptions, physical and psychological responses, behaviors and accomplishments that occur before, during, and after use. The ISO also lists three factors that influence user experience: the system, the user, and the context of use. Note 3 of the standard hints that usability addresses aspects of user experience, e. g. "usability criteria can be used to assess aspects of user experience". The standard does not go further in clarifying the relation between user experience and usability. Clearly, the two are overlapping concepts, with usability including pragmatic aspects (getting a task done) and user experience focusing on users' feelings stemming both from pragmatic and hedonic aspects of the system. Many practitioners use the terms interchangeably. The term "usability" pre dates the term "user experience". Part of the reason the terms are often used interchangeably is that, as a practical matter, a user will, at a minimum, require sufficient usability to accomplish a task while the feelings of the user may be less important, even to the user themselves. Since usability is about getting a task done, aspects of user experience like information architecture and user interface can help or hinder a user's experience. If a website has "bad" information architecture and a user has a difficult time finding what they are looking for, then a user will not have an effective, efficient, and satisfying search. In addition to the ISO standard, there exist several other definitions for user experience. Some of them have been studied by various researchers.
Пайдаланушының тәжірибесіне әсер ету
Пайдаланушының жүйемен тәжірибесіне көптеген факторлар әсер ете алады. Осы әртүрлілікті ескеру үшін, пайдаланушы тәжірибесіне әсер ететін факторлар үш негізгі санатқа бөлінді: пайдаланушының күйі және бұрынғы тәжірибесі, жүйенің қасиеттері және қолданылу жағдайы (ситуация). Пайдаланушы тәжірибесін жобалау кезінде жүйені жобалауға өкілді пайдаланушыларды, жұмыс ортасын, өзара әрекеттесуді және эмоционалдық реакцияларды түсіну көмектеседі.
Many factors can influence a user's experience with a system. To address the variety, factors influencing user experience have been classified into three main categories: user's state and previous experience, system properties, and the usage context (situation). Understanding representative users, working environments, interactions and emotional reactions help in designing the system during User experience design.
Уақытша эмоция немесе жалпы пайдаланушы тәжірибесі
Жеке тәжірибелер жалпы пайдаланушы тәжірибесіне әсер етеді: түймешік басу тәжірибесі мәтіндік хабарлама жазу тәжірибесіне, мәтіндік хабарлама жазу тәжірибесі хабар алмасу тәжірибесіне, ал хабар алмасу тәжірибесі телефонмен жалпы пайдаланушы тәжірибесіне әсер етеді. Жалпы пайдаланушы тәжірибесі – бұл кішірек өзара әрекеттесу тәжірибелерінің қарапайым қосындысы емес, себебі кейбір тәжірибелер басқаларына қарағанда маңыздырақ. Пайдаланушының жалпы тәжірибесіне нақты өзара әрекеттесуден тыс факторлар да әсер етеді: бренд, баға, достардың пікірлері, БАҚ-тағы жарияланымдар және т.б. Пайдаланушы тәжірибесін зерттеудің бір саласы эмоцияларға бағытталған. Ол өзара әрекеттесу кезіндегі сәттік тәжірибелерді қамтиды: тиімді өзара әрекеттесуді жобалау және эмоцияларды бағалау. Тағы бір сала пайдаланушы тәжірибесі мен өнімге деген құрметтің арасындағы ұзақ мерзімді байланысты түсінуге қызығушылық танытады. Индустрия компанияның өнімдерімен жақсы жалпы пайдаланушы тәжірибесін брендке адалдықты сақтау және клиенттер базасын кеңейту үшін өте маңызды деп санайды. Пайдаланушы тәжірибесінің барлық уақыттық деңгейлері (сәттік, эпизодтық және ұзақ мерзімді) маңызды, бірақ осы деңгейлерді жобалау және бағалау әдістері әртүрлі болуы мүмкін.
Single experiences influence the overall user experience: the experience of a key click affects the experience of typing a text message, the experience of typing a message affects the experience of text messaging, and the experience of text messaging affects the overall user experience with the phone. The overall user experience is not simply a sum of smaller interaction experiences, because some experiences are more salient than others. Overall user experience is also influenced by factors outside the actual interaction episode: brand, pricing, friends' opinions, reports in media, etc. One branch in user experience research focuses on emotions. This includes momentary experiences during interaction: designing effective interaction and evaluating emotions. Another branch is interested in understanding the long term relation between user experience and product appreciation. The industry sees good overall user experience with a company's products as critical for securing brand loyalty and enhancing the growth of the customer base. All temporal levels of user experience (momentary, episodic, and long term) are important, but the methods to design and evaluate these levels can be very different.
Дамушы тәжірибесі
Дамушы тәжірибесі (DX) – бұл дамытушының көзқарасынан қарағандағы пайдаланушы тәжірибесі. Ол дамытушының өніммен немесе жүйемен өзара әрекеттескенде қолданатын құралдармен, процестермен және бағдарламалық жасақтамамен анықталады, мысалы, бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу кезінде. DX-ке, әсіресе, басқа компанияларға қызмет ретінде бағдарламалық қамтамасыз ету ұсынатын компаниялар көбірек назар аударуда, себебі оңай пайдалану нарықтағы маңызды артықшылық болып табылады.
Developer experience (DX) is a user experience from a developer's point of view. It is defined by the tools, processes, and software that a developer uses when interacting with a product or system while in the process of production of another one, such as in software development. DX has had increased attention paid to it especially in businesses who primarily offer software as a service to other businesses where ease of use is a key differentiator in the market.