Кіріспе

Қолжазба және қол қойылған өсиетнама

Голографиялық өсиет немесе голографиялық өсиет, ол Чехия мұрагерлік заңының ең төменгі талаптарына сай деп танылды, өйткені бұл оның жеке жұмысы еді және басқа ешкімге жатпады. 1948 жылдың 8 маусымында Канаданың Саскачеван провинциясында Сесил Джордж Харрис есімді фермер өз тракторының астында қалып, трактордың қанатына өсиет жазды. Онда: "Егер мен осы жағдайда қайтыс болсам, бар мүлкімді әйеліме қалдырамын. Сесил Джордж Харрис" деп жазылған. Қанаты заңды күшіне еніп, Канада мұрагерлік заңы бойынша оның өсиеті ретінде жарамды деп танылды. АҚШ-тың Аризона штатында хатқа қосымша жазылған соңғы сөздер голографиялық өсиет ретінде мойындалды.

Гана

Ганада 1971 жылғы Өсиеттер туралы заңда голографиялық өсиеттер нақты мойындалады. Кез келген өсиет, машинамен терілген немесе қолмен жазылған, жазбаша түрінде жасалса, мұрагер құжаттың төменгі жағына қол қойса және кем дегенде екі куәгер қол қойса, растауға болады. Қарулы күштердің әрекеттегі әскери қызметкерлері куәгерлерсіз жазылған қолмен жасалған өсиеттерді немесе кем дегенде екі куәгердің қатысуымен жасалған ауызша өсиеттерді жасай алады.

Намибия

Намибиядағы өсиеттер 1953 жылғы Өсиеттер туралы заңмен реттеледі. Бұл заңға сәйкес, 16 жасқа толған және толыққанды ақыл-есі бар кез келген адам өсиет жасай алады, егер өсиеттің әрбір бетіне екі куәгер қол қойса, және бұл куәгерлер өсиеттің мүрагері немесе орындаушысы болмаса. Заң шетелдік өсиеттердің жарамдылығын мойындаумен қатар, әскери қызметтегі адамдарға "әскер өсиеттерін" жасауға рұқсат береді. Мұндай өсиет жазбаша түрінде болуы тиіс және мұра қалдырушының әскери қызметі аяқталғаннан кейін бір жылдың ішінде күшін жояды.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африкадағы өсиеттер 1953 жылғы 7-ші заңмен реттеледі, ол өсиеттердің жазбаша түрде болуын, сондай-ақ өсиет қалдырушының және екі куәгердің қол қоюын талап етеді. Өсиеттер туралы заң голографиялық өсиеттерге тікелей қатысты ережелерді қамтымаса да, 1992 жылғы 43-ші заңға сәйкес, сот өсиет қалдырушының құжатты соңғы өсиет ретінде пайдалану ниетіне көз жеткізсе, кез келген формальды талаптардан бас тартуға құқылы. Сонымен қатар, әскери қызметтегі адамдар үшін ерекше жағдай қарастырылған: "әскер өсиеті" үшін жалғыз талап – оның жазбаша түрде жасалуы, және ол әскери қызметтен босатылғаннан кейін бір жылға дейін күшін сақтайды.

Бангладеш

Голографиялық өсиеттер 1925 жылғы Мұрагерлік туралы заңның 65-бабына сәйкес "ерекше өсиет" деп аталады және тек 18 жасқа толған, сондай-ақ қазіргі уақытта жорыққа (экспедицияға) шыққан әскери қызметшілерге ғана рұқсат етіледі. 66-бапқа сәйкес, ерекше өсиет екі куәгердің қатысуымен жазбаша немесе ауызша жасалуы мүмкін.

Филиппин

Филиппиннің Азаматтық кодексіне сәйкес голографиялық өсиеттерге рұқсат етіледі. 810-бапқа сәйкес, өсиеттің барлық жазылуы өсиет қалдырушының өзінің қолымен болуы керек, сондай-ақ ол қол қойылып, күні көрсетілуі тиіс. Куәгерлердің болуы талап етілмейді.

Австрия

Австрияда голографиялық өсиеттер, егер мұра қалдырушының өзінің қолымен толығымен жазылып, қол қойылған болса, заңды күшіне енеді; Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch (Австрияның азаматтық кодексі) 578-бабында жасалған күні мен орны көрсету талап етілмейді, бірақ олар "ұсынылады".

Бельгия

Голографиялық өсиеттер Белгияның Азаматтық кодексінің 4.180-бабымен нақты бекітілген. 4.181-бапқа сәйкес, өсиеттің барлық мәтіні қолмен жазылуы, күні көрсетілуі және өсиет қалдырушының қолы қойылуы керек. Науқас кезінде жасалған өсиеттер үш айдан кейін күшін жояды, егер науқас әлі де дұрыс өсиет дайындауға мүмкіндік алмаса.

Эстония

Мұрагерлік заңның 24-бабына сәйкес, қолмен жазылған өсиеттерге рұқсат етіледі. Өсиеттің барлық жазылуы қолмен болуы керек. Мұрагерлік заңның 25-бабы қолмен жазылған өсиеттердің күші алты аймен шектеледі.

Франция

Наполеон кодексі голографиялық өсиеттерге тікелей рұқсат береді. Оның жарамды болуы үшін, ол толық жазылып, күні көрсетіліп, өсиет берушінің қолымен қол қойылған болуы керек.

Германия

Германияда голографиялық өсиеттер, егер өсиет қалдырушы сауатты болса және кем дегенде 18 жасқа толып, § 2247 Bürgerliches Gesetzbuch бабына сәйкес жарамды деп танылады. Өсиеттің барлық жазылуы өсиет қалдырушының қолымен болуы керек, оның жасалған күні мен орны көрсетілуі тиіс, сондай-ақ құжаттың төменгі бөлігінде өсиет қалдырушының қолы болуы қажет.

Италия

Италияда голографиялық өсиеттер Италия азаматтық кодексінің 602-бабымен реттеледі. Өсиеттің толық мәтіні қолмен жазылып, күні көрсетіліп, өсиет берушінің қолы соңында болуы керек.

Латвия

1937 жылғы Латвия Азамат кодексі голографиялық өсиеттерге жол береді. Құжат авторы оны толығымен өз қолымен жазуы керек. Егер қолтаңба ғана қолмен жазылса және құжат нотариусқа ұсынылмаса, Заң 2020 жылдың соңына дейін голографиялық емес өсиеттерді жарамсыз деп жариялайды.

Молдова

Голографиялық өсиеттер Молдова азаматтық кодексінің 2223-бабымен реттеледі. Голографиялық өсиеттерді мұра қалдырушы сауатты болған жағдайда ғана жасауға болады. Өсиет мұра қалдырушының толық аты-жөнін, қолын және жасалған күнін қолмен жазылған күйінде қамтуы тиіс, алайда оның жарамдылығын басқа тәсілдермен анықтау мүмкін болса, бұл элементтері жоқ өсиет қабылдануы мүмкін. Кез келген түзетулерге қол қойылып, күні көрсетілуі керек.

Нидерланды

Нидерландтың Азаматтық кодексіне сәйкес "жеке акті" (onderhandse akte) қабылданғанмен, оған қол қойылып, нотариусқа тіркелуі міндетті. Соғыс уақытында әскери қызметкерлерге, сондай-ақ теңіз кемесінде немесе ұшақта жүрген адамдарға қатысты шектеулі ерекшеліктер қарастырылған.

Норвегия

Норвегия заңдары тек төтенше жағдайларда ғана голографиялық өсиетнама жасауға рұқсат береді. Олар өсиет қалдырушы үш ай ішінде дұрыс өсиетнама жасау мүмкіндігінен айырылмағанша жарамды болып табылады.

Румыния

Голографиялық өсиеттер Румынияның Азаматтық кодексімен реттеледі. Жарамды болу үшін голографиялық өсиет толығымен қолмен жазылып, қол қойылған және күні көрсетілген болуы керек.

Испания

Испанияның Азаматтық кодексі толыққанды құқығы бар ересек адамдарға 688-бап бойынша голографиялық өсиетнама жасауға мүмкіндік береді. Оның жарамды болуы үшін өсиетнаманың барлық мәтіні мұра қалдырушының өзінің қолымен жазылуы, қол қойылып, күні көрсетілуі керек; шетел азаматтары өз тілдерінде голографиялық өсиетнама жазуға құқылы.

Каталония

Испанияның автономиялық аймағы Каталония өз азаматтық кодексінің 421-17 бабына сәйкес голографиялық өсиеттерге рұқсат береді. Ол қолмен жазылуы керек, сондай-ақ өсиеттің жасалған орны мен күні және өсиет берушінің қолы болуы тиіс. Бұл өсиеттер ақыл-есі сау және кем дегенде 18 жасқа толған адамдар үшін ғана жарамды. Өсиеттің жарамды деп танылуы үшін, ол толығымен қолмен жазылып, "Өсиет" деген тақырыпты, өсиет берушінің аты-жөнін, туған күнін және тұрғылықты жерін, бұрынғы өсиеттерді жоққа шығаруды, балалар, жұбайы, тіркелген серіктес сияқты заңды мұрагерлердің заңмен белгіленген құқықтарын қамти алуы керек; сондай-ақ жасалған орны мен күні және өсиет берушінің қолы қойылуы тиіс.

Украина

Украинаның Азаматтық кодексінің 1247-бабына сәйкес, өсиеттер міндетті түрде жазбаша нысанда жасалуы керек, оларға қол қойылып, жасалған жері мен күні көрсетілуі тиіс. Өсиеттерді нотариус немесе өзге де мемлекеттік лауазым иесі куәландыруға міндетті. Азаматтық кодекс сондай-ақ кемеде, жазалау орындарында, қарулы күштерде немесе медициналық мекемеде жүрген адамдарға өз өсиеттемелерін лауазымды тұлға (мысалы, кеме капитаны, мекеме бастығы, командир, бас дәрігер) куәландыруға рұқсат береді. Мұндай жағдайларда өсиетке екі куәгердің қолы қойылуы қажет. Бұл куәгерлер отбасы мүшелері немесе мұрагерлер болмауы керек, сондай-ақ өсиетті оқып, түсініп, қол қоюға қабілетті болуы тиіс.

Бразилия

Бразилия азаматтық кодексінің 1876-бабына сәйкес голографиялық өсиеттерге рұқсат беріледі. Жарамды болу үшін өсиеттің толығымен қолмен жазылуы және автордың, сондай-ақ үш куәгердің қолы қойылған болуы керек. Заң сонымен қатар үш куәгердің куәлігімен жасалған, терілген өсиеттерге де рұқсат береді. Егер қолмен жазылған өсиетте қажетті куәгерлердің қолдары болмаса, судьяның дискрециясы бойынша, 1879-бапқа сәйкес, жарамды деп танылуы мүмкін.

Чили

Чилидің азаматтық кодексінің 1011-бабы өсиеттердің жазылуын талап етеді, бірақ қолмен жазылған немесе терілгенін нақты айқындамайды. Дегенмен, практикада қолмен жазылған өсиеттерге рұқсат берілмейді. Алайда, 1027-бап шетелдік голографиялық өсиеттің мұра қалдырушының чилилік азаматтармен арақатынасы және Чилидегі мүлігіне қатысты мәселелерде жарамды болуына мүмкіндік береді.

Канада

Канададағы мұрагерлік заң конституциялық тұрғыдан провинциялық мәселе болып табылады. Голографиялық өсиеттердің күші әр провинцияның немесе аумақтың заңдарымен анықталады.

Британдық Колумбия

Британдық Колумбияда өсиеттер Өсиеттер, мұралар және мұрагерлік туралы заңмен реттеледі. Заң бойынша голографиялық өсиеттерге тікелей рұқсат берілмейді; §37 бойынша өсиеттің өсиет қалдырушының және екі куәгердің қол қойған жазбаша түрде рәсімделуі қажет. Дегенмен, §58 сотқа заңның ресми талаптарын толық орындамаған өсиеттерді де жарамды деп мойындауға мүмкіндік береді, егер сот қайтыс болған адамның өсиеттік ниеттерін осы өсиеттің білдіретініне көз жеткізсе. Заң электрондық құжаттарға, сондай-ақ қолмен жазылған өзгерістерді енгізуге де рұқсат береді.

Онтарио

Онтариода заң бойынша голографиялық өсиеттерге рұқсат берілген. Ол толығымен қолмен жазылып, қол қойылған болуы керек; куәгерлер мен ресми талаптар қажет емес.

Квебек

Квебекте голографиялық өсиетнама қолмен жазылып, қол қойылған болуы тиіс. Оны күнтізбемен белгілеу "ұсынылады".

Мексика

Голографиялық өсиеттерге Кодиго Цивиль Федераль (Мексика) IV тарауы бойынша рұқсат етіледі. Автор кәмелетке толған болуы тиіс. Құжаттың барлығы автордың қолымен жазылып, қол қойылған және күні көрсетілген болуы керек; шетелдіктер өз тілдерінде голографиялық өсиеттер дайындауы мүмкін. Автор түпнұсқаны және саусақ іздері қойылған көшірмесін мөрленген конвертте нотариустардың жалпы архивіне жеке тапсыруы тиіс. Егер авторды кеңсе қызметкері жеке танымаса, автор екі куәгерді ұсынады. Конвертті мұрагерлік сот куәгерлер мен мүдделі тараптардың қатысуымен ғана ашады. Төмендегі штаттар өз территориясында жасалған голографиялық өсиеттерді мойындамайды, бірақ оларды "шетелдік өсиеттер" ережесі бойынша мойындайды (яғни, өсиет толығымен басқа юрисдикцияның заңдарына сәйкес жасалған және осы заңдар бойынша жарамды): Айова, Луизиана (оны "шетелдік өсиеттама" деп атайды), Коннектикут, Орегон, Оңтүстік Каролина, Вашингтон және Висконсин. Мэриленд пен Нью-Йорк штаттары тек қарулы күштердің мүшелері жасаған голографиялық өсиеттерді мойындайды. Бұл штаттардың екеуінде де мүше қызметтен босатылғаннан кейін бір жыл ішінде осындай өсиет жарамсыз болып табылады, «егер мұра қалдырушы Мэриленд заңы бойынша» (Мэрилендте) және мұра қалдырушы қайтадан қабілеттілікке ие болғаннан кейін бір жыл ішінде (Нью-Йоркте) жарамсыз болады. Индиана мен Миссуриде голографиялық өсиеттерге қатысты ешқандай заң жоқ, сондықтан олар екі сенімді куәгердің куәлігімен, өсиеттің толығымен мұра қалдырушының қолымен жазылғандығын, күнін және қолын қойғандығын дәлелдеуі керек. Дегенмен, голографиялық өсиет жасалған кезде екі куәгердің куәлігімен расталуы мүмкін, олардың екеуі де өсиет жасалған кезде кем дегенде 14 жаста болуы керек (қалыпты өсиет сияқты); сонымен қатар, «мұндай өсиет мұра қалдырушының өмірінде оған антхат қоса беру арқылы расталуы мүмкін, онда бұл құжат оның соңғы өсиеті екендігі, оны жасаған кезде кем дегенде он сегіз жасқа толғаны (немесе, егер он сегіз жасқа толмаған болса, заңды түрде үйленген немесе сол кезде АҚШ қарулы күштерінің, оның қосымша күштерінің немесе теңіз қызметінің мүшесі болғаны); ол ақыл-сақасы дұрыс екендігі және осы құжатты жойған жоқ екендігі» көрсетілуі керек. Егер өсиет расталмаса, мұрагерлік сотта «мұра қалдырушының қолымен жазылған өсиетті оның қолымен жазу үлгісі бойынша екі куәгер растауы мүмкін, бұл дәлел ашық сотта ант беру арқылы немесе антхат арқылы берілуі мүмкін, немесе егер куәгерлер округ тұрғындары болмаса немесе сотқа қатыса алмаса, жазбаша немесе ауызша куәліктер арқылы, Техас мұралық кодексінің 51.203-бабына немесе Техас азаматтық процессуалдық кодексіне сәйкес алынуы мүмкін». Юта штатында мұра қалдырушының өсиет жасау ниетіне, өсиеттің маңызды бөліктері мұра қалдырушының қолымен жазылғандығына және куәгерлердің қажеттілігіне нақты және күмәнді емес дәлелдер ұсынылған жағдайда, мұрагерлік сот өсиетті мойындайды. Өсиеттің барлығы мұра қалдырушының қолымен жазылуы керек (қолы жазу екі мүдделі емес куәгердің куәлігімен расталуы тиіс).

Австралия

Әр штаттың немесе аумақтың өсиеттің күшінде болуын реттейтін өз заңдары болады. Австралияда голографиялық өсиеттер заңмен көзделмеген, бірақ соттың дискрециясы бойынша қабылдануы мүмкін. Әдетте, өсиет жазбаша түрде жасалуы керек және оған өсиет қалдырушының өзімен қатар екі куәгердің де қолы қойылуы тиіс. Егер осы талаптар орындалмаса, өсиет "бейресми өсиет" деп есептеледі. Сот бейресми өсиетті, егер ол қайтыс болған адамның соңғы қалауын шынайы бейнелейді деп таныса, қабылдауы мүмкін. Бейресми өсиет "кез келген нысанда және кез келген тәсілмен жасалуы мүмкін"; 2017 жылы "күлімдеу смайлігі бар жіберілмеген мәтіндік хабарлама" заңды күші бар өсиет деп танылды.

Жаңа Оңтүстік Уэльс

Өсиеттің күшіне енуі 2006 жылғы Мұрагерлік туралы заңның 6-бабымен реттеледі. Онда өсиеттің күшіне енуі үшін жазбаша түрде болуы және екі немесе одан көп куәгердің алдында қол қойылған немесе расталған болуы талап етіледі. Куәгерлердің өзі де өсиетті куәландырып, қол қоюлары тиіс.

Квинсленд штаты

Квинсленд штатындағы өсиеттер 1981 жылғы Мұрагерлік туралы заңмен реттеледі. Өсиеттің жазбаша түрінде болуы және екі куәгердің болуы қажет. Бұл шарттарға сәйкес келмесе де, өсиет заңды түрде жарамды деп танылуы мүмкін. 2013 жылы сот "Менің өсиетім" деп белгіленген DVD-дискінің заңдық күші бар екенін анықтады; ал 2017 жылы Квинсленд Жоғарғы соты жіберілмеген мәтіндік хабарламаны жарамды өсиет деп шешті.

Оңтүстік Австралия

Оңтүстік Австралияда өсиеттер 1936 жылғы Өсиет туралы заңмен реттеледі. Өсиет жазбаша түрде болуы және оған өсиет беруші мен екі куәгер қол қоюы тиіс; сондай-ақ, өсиет берушінің өсиеттің күшіне енуіне ниеттенгені анық болуы керек. Егер сот құжаттың өсиет ретінде жасалуына ниеттенілгенін растаса, бұл талаптардан бас тартуға болады.

Виктория

Викторияда өсиеттің заңды болуы үшін, ол жазбаша түрінде болуы және өсиет қалдырушы мен екі куәгердің қол қоюы қажет. Өсиет қалдырушының санасы сау болуы керек.

Батыс Австралия

Өсиет жазбаша түрде жасалуы керек, сондай-ақ күні көрсетіліп, өсиет қалдырушы және екі куәгердің қолдарымен куәландырылуы тиіс.

Микронезия Федеративтік Мемлекеттері

Голографиялық өсиеттерге рұқсат етіледі, бірақ қолжазба мен қолтаңба екі куәгердің растауы тиіс.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияда өсиеттердің жарамдылығы 2007 жылғы Өсиеттер туралы заңның 11-бабымен реттеледі. Өсиет жазбаша түрде жасалып, қол қойылған және куәландырылған болуы тиіс. Егер Жаңа Зеландияның Жоғарғы соты мұра қалдырушының құжатты өсиет ретінде пайдалану ниетінде болғанына көз жеткізсе, бұл талаптардан бас тартуға болады. Белсенді әскери қызметтегілер мен "теңіздегі адамдар" үшін, "жазбаша немесе ауызша" түріндегі кез келген бейресми өсиет, сот қайтыс болған адамның өсиеттік ниеттерін көрсетеді деп сенімді болса, жарамды деп есептелуі мүмкін.

Халық әдебиетінде

Голографиялық өсиет Джон Гришемнің 1999 жылғы құқықтық триллері "Завет" және 2013 жылғы "Сикамор қатары" романының тақырыбы болып табылады. Батальондық медициналық пунктте қарқынды жау атысы астында қызмет еткен Хоуки Пирс M*A*S*H телесериалының "Еркі болған жерде соғыс бар" атты эпизодында голографиялық өсиет жасайды. Netflix сериалы "Карточкалар үйінің" соңғы эпизоды сюжеттің маңызды бөлігі ретінде голографиялық өсиетті қамтиды, бірақ егер, болжам бойынша, өсиет Вашингтон, округтік қонақүйінде жазылған болса, онда ол заңды күшіне енбейді, себебі жергілікті мұрагерлік заң көбінесе голографиялық өсиеттерді мойындамайды.