Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Жер тоқтаған күн" фильміндегі шетелдік кейіпкер Клаату ('/k//l//ɑː//t//uː/') – 1951 жылғы ғылыми-фантастикалық "Жер тоқтаған күн" және оның 2008 жылғы жаңа түсіріліміндегі ең танымал кейіпкер. Клаату кейіпкерінің танымалдылығына "Клаату барадa никто!" сөзінің осы кейіпкермен байланысты болуы да себеп болды.
Alien character in The Day the Earth Stood Still
Klaatu ('/k//l//ɑː//t//uː/) is a fictional humanoid alien character best known from his appearances in the 1951 science fiction film The Day the Earth Stood Still and its 2008 remake. The character of Klaatu gained popularity partly due to the iconic phrase "Klaatu barada nikto!" associated with the character.
Қожайынмен қоштасу (1940)
Клаату Гарри Бейтстің 1940 жылғы қазан айында "Астаундинг ғылыми фантастика" журналында жарияланған қысқа әңгімесінде алғаш рет таныстырылды. Онда Клаату өліміне дейін аз ғана уақыт көрінеді. Ғарыш кемесімен келген соң өзін және оның алып роботы Гнутты таныстырғаннан кейін, оған оқ жасап өлтіреді. Әңгіменің қалған бөлігінде басты кейіпкер Сазерленд Гнутқа аудиожазбадан Клаатуды қайта жасауға көмектесуге тырысады.
Klaatu was introduced in a short story by author Harry Bates in the October 1940 issue of Astounding Science Fiction. In it, Klaatu appears only briefly before being killed. After arriving in a spaceship and introducing himself and his looming robot companion Gnut, he is shot dead. The rest of the story follows as the human protagonist, Sutherland, tries to help Gnut recreate Klaatu from an audio recording.
Жер бір жерде тұрған күн (1951)
"Жердің тоқтаған күні" фильмінде Майкл Ренни сомдаған Клаату, ұшатын тарелкамен және робот серігі Гортпен бірге Вашингтон қаласына келеді. Клаату Америка Президентіне басқа планеталардағы өмірді зерттеу үшін құрылғы ұсынады. Бірақ, бір әскер Клаатудың әрекеттерін дұрыс түсінбей, оқ атып жаралайды. Жауап ретінде Горт, Клаатуды қорғау үшін айналасындағы артиллерияны жояды. Клаату ауруханаға жеткізіліп, тез жазылады. Басқа елдер онымен кездесуге құштар болмайтынын сезіне отырып, ол киімдері мен чемоданынан табылған есімге сүйене отырып, "Жасыған" деген лақап ат алады. Ол Боби Бенсонмен дос болады, ол жесір анасы Хелен Бенсонмен бірге пансионатта тұрады. Клаату профессор Барнхардтпен кездеседі, оны Сэм Джаффе сомдайды, ол белгілі ғалым. Клаату/Жасыған Барнхардттың алдына әкелінгенде, профессор барлық елдерден ғалымдарды жинауға келіседі. Ол Клаатудан, егер Жер ғарыш кеңістігіндегі бейбітшілікті бұзса, ғарыштық альянстың қандай қауіп төндіретінін көрсету үшін күшін көрсетуін сұрайды. Клаату бүкіл әлемде 30 минутқа электр қуатын өшіреді, бірақ ауруханалар мен ұшақтар сияқты адам өміріне қауіп төндіретін жерлерде бұл өшіру болмайды. Бұл әрекет соғыс актісі ретінде қарастырылады. Клаутуды АҚШ әскері өлтіреді. Бірақ, өлер алдында ол миссис Бенсонға "Клаату barada nikto!" деген хабарды Гортка жеткізуді тапсырады, соның арқасында оның өмірі сақталады. Горт Клаатудың денесін алып, оны қайта тірілтеді. Ғалымдардың жиналысында Клаату ультиматум жариялайды: Жер басқа ғарышқа сапар шегетін әлемдерге қосыла алады, онда Горт сияқты роботтардың күшті күші арқылы бейбітшілік сақталады, әйтпесе жойылады. Клаату өзінің мәлімдемесінен кейін кетеді.
In the film The Day the Earth Stood Still, Klaatu, portrayed by Michael Rennie, arrives in Washington, D. C. in a flying saucer alongside Gort, a robotic companion. Klaatu presents a device to the American President for studying life on other planets. However, a soldier misinterprets Klaatu's actions and shoots him. In response, Gort destroys the surrounding artillery to protect Klaatu. Klaatu is taken to a hospital, where he quickly recovers. Realizing that other nations may not be willing to meet him, he assumes the alias "Carpenter" based on the name found on his clothes and suitcase. He befriends Bobby Benson, a boy staying at the same boarding house with his widowed mother, Helen Benson, played by Patricia Neal. Klaatu visits Professor Barnhardt, a renowned scientist portrayed by Sam Jaffe. When Klaatu/Carpenter is brought before Barnhardt, the professor agrees to gather scientists from all nations. He asks Klaatu for a demonstration of power to show the potential threat the extraterrestrial alliance poses if Earth disrupts the peace in space. Klaatu neutralizes electric power worldwide for 30 minutes, except in places where lives would be endangered, such as hospitals and airplanes in flight. This action is perceived as an act of war. Betrayed by Mrs. Benson's suitor, Klaatu is fatally shot by the U. S. Army. However, before dying, he instructs Mrs. Benson to deliver the message "Klaatu barada nikto!" to Gort, saving her life. Gort retrieves Klaatu's body and revives him. In a gathering of scientists, Klaatu gives an ultimatum: Earth can join other spacefaring worlds, where peace is maintained through a powerful force of robots similar to Gort or face destruction. Klaatu departs following his declaration.
Жер бір жерде тұрған күн (2008)
2008 жылғы "Жер тоқтап қалған күн" фильмінде Киану Ривз Клауту рөлінде, ал Дженнифер Коннелли Хелен Бенсон рөлінде ойнайды. Бұл нұсқада Клаутудың биологиясы 1928 жылы алынған ДНК-ны пайдалану арқылы адам кейпін алу үшін өзгертілгені көрсетіледі. Әскерге түскеннен кейін, Клауту Хеленнің көмегімен қашып құтылады. Ол Мистер Ву есімді адаммен танысады, ол іс жүзінде Клаутудың ғарыздық нәсілінің тағы бір мүшесі екенін жасырады. Екеуі планетаның құрылуын болдырмау үшін адамзатты жоюды жоспарлайды, сонымен бірге жануарлар түрлерін Нұхтың сандығына ұқсас контейнерлерде сақтап қалуды көздейді. Клауту Гортты адамзатты жоюға белсендіруге мәжбүр етеді. Фильм барысында Клауту Хеленмен және оның баласы Джейкобпен бірге уақыт өткізеді, сондай-ақ профессор Барнхардтпен әңгімелеседі. Адамзатты бақылағаннан кейін, Клауту Горттың құрылыс әрекеттерін тоқтату үшін өзінің физикалық нысанынан бас тартуға шешім қабылдайды. Одан кейін оның ғарыш кемесі Жерден ұшып кетеді. Ривзтің ойнауында Клауту эмоцияларды аздап көрсетеді, себебі ол адам денесінде қоныстанған басқа бір жаратылыс екенін түсіндіреді. Осының салдарынан ол адамдардың табиғи қимыл-қозғалыстарын және мінез-құлқын көрсетпейді, көбінесе сабырлы және жақын емес болып көрінеді. Фильм жасаушылар Клаутуды ерекшеленетін, әлемді ерекше көзқараспен қарастыратын тұлға ретінде бейнелеуді мақсат етті. Алғашқы Клауту Жермен таныс болмағаннан өзгеше, қайта жасалған фильмде Клаутудың нәсілінің тағы бір мүшесі фильмдегі оқиғалардан ондаған жыл бұрын Жерде болғандығы көрсетіледі.
The 2008 remake of The Day the Earth Stood Still, features Keanu Reeves as Klaatu and Jennifer Connelly as Helen Benson. In this version, it is revealed that Klaatu's biology was altered to assume a human form using DNA obtained in 1928. Initially captured by the military, Klaatu manages to escape with Helen's assistance. He meets a man named Mr. Wu, who is actually another member of Klaatu's alien race in disguise. The two plan to destroy humanity to prevent the destruction of the planet, while preserving animal species in vessels similar to the concept of Noah's Ark. Klaatu activates Gort to destroy humanity. Throughout the course of the film, Klaatu spends time with Helen and her stepson, Jacob, and engages in conversations with Professor Barnhardt. After observing humanity, Klaatu decides to sacrifice his physical form to halt Gort's destructive actions. His spaceship then departs from Earth. In Reeves' portrayal, Klaatu exhibits minimal emotion, explaining that he is an alien entity residing within a human body. Consequently, he lacks the natural gestures and expressions of humans, appearing more stoic and detached. The filmmakers aimed to depict Klaatu as distinctly different, with a focused and unique perspective on the world. Unlike the original Klaatu, who was unfamiliar with Earth, the remake introduces the presence of another member of Klaatu's race who had been on Earth for decades prior to the events of the film.
Талдау
Ғылыми фантастиканы зерттеуші Гэри Вестфаль 1951 жылғы фильмде Клаутудың туған планетасы Марс болуы керек деп жазады, Клаутудың сапары Жер мен Марс арасындағы шамамен қашықтықты қамтығанын айтады – планеталар Күннің қарама-қарсы жақтарында орналасқандағы арақашықтық. Вестфаль осы нақты қашықтықты таңдаудың мақсаттылығын көрсететінін санайды. Оның пікірінше, кездейсоқ қашықтықты атаған адам дөңгелек санды атауы мүмкін, сондықтан Жер-Марс арасындағы ең үлкен қашықтыққа сәйкес келетін дәл санның кездейсоқ болуы ықтимал емес. Вестфаль осыны қуаттау үшін, Клаутудың "қоңсылармыз" деген сөзін және "Марстан келген адам әскери госпитальден қашып кетті!" деген газет бетіндегі мақаланы келтіреді. Сонымен қатар, Вестфаль марсиандарды тәрбиешілер ретінде бейнелеу – "ғылыми фантастикада кең таралған троп" екенін, ал "Бұл дәстүр Клаутуға өте ұқсас" деп жазады. Ол Клаутудың марсиандардың оң тәрбиешілер архетипінің мысалы екенін айтады, олар біліммен бөлісіп, ақымақтыққа қарсы ескертулер жасайды – мысалы, зорлық көрсететін немесе тәуелді ата-аналарға қарамастан. Осылайша Вестфаль Клауту мәтінде де, мәтінаралық тұрғыдан да марсиан екеніне қорытынды жасайды.
Science fiction scholar Gary Westfahl writes that Klaatu's planet of origin in the 1951 film must be Mars, citing Klaatu's assertion that his journey covered —the approximate distance between Earth and Mars when the planets are on diametrically opposite sides of the Sun. Westfahl finds the choice of that particular distance to be highly suggestive of intentionality—in his opinion, someone giving a distance at random would be much more likely to give a more round figure, making it implausible that a somewhat precise figure that also roughly corresponds to the maximum Earth–Mars distance is coincidental. As corroborating in story evidence, Westfahl points to Klaatu's line about being "neighbours" and a newspaper headline that reads "'Man from Mars' escapes from army hospital!". Moreover, Westfahl writes that portraying Martians as parental figures "is a ubiquitous trope in science fiction", and "It is a tradition that Klaatu fits into quite nicely." Specifically, he finds Klaatu to be an example of the archetype of Martians as positive parental role models, with wisdom to share and stern warnings of follies to hand out—as opposed to e. g. oppressive or dependent parents. Westfahl thus concludes that Klaatu is a Martian both textually and intertextually.