Кіріспе

Қытайда ұзақ жылдар бойы ойналып келе жатқан құмар ойыны. Кішкентай заттармен ойналатын құмар ойыны.

Фан Тан, немесе фантан – Қытайда ұзақ жылдар бойы ойналып келе жатқан құмар ойыны. Бұл ойын таза кездейсоқтыққа негіделген. Ойын екі ладоньға кішкентай заттарды алып, оларды тақтаға қойып, төртке бөлгенде қалған санын болжау арқылы ойналады. Ойыншылар 1-ден 4-ке дейінгі сандарға ставка жасағаннан кейін, дилер тақтадан бірнеше рет төрттен бір затты алып тастайды, сонда бір, екі, үш немесе төрт бұршақ қалады, осының нәтижесінде жеңімпаз анықталады.

Тарих

Ойын III және IV ғасырларда, Солтүстік және Оңтүстік Династиялар кезеңінде пайда болған болуы мүмкін. Кейін Цинь династиясы тұсында Оңтүстік Қытайға тарады. «Фантан» атауы тек XIX ғасырдың ортасында қолданыла бастады. Осыған дейін фантан , , , немесе деп аталып келген. Ол Кэнь және Жемшін өзенінің дельтасы аймағында Цин және Республика кезеңдерінде кең таралды. 1850 жылдан кейін фантан кантондықтардың жаппай көшіп кетуі салдарынан шетелдерге тарады. Әдетте, кантондықтар көп шоғырланған жерлерде фантан да кездесетін. Фантан американдық қытай көшіп келушілерінің арасында өте танымал болды, себебі олардың көпшілігі кантондықтар еді. Жакоб Риис өзінің «How the Other Half Lives» (1890) атты танымал кітабында Нью-Йорктің астындағы әлем туралы жазып, Қытай ауданындағы фантан ойын үйіне кірген кездегі жағдайды былай сипаттады: «Есік қадамында былғары табанды аяқ киімнің дыбысы естілгенде әңгіме тоқтап, фантан ойнап отырған қытайлар ойынды тоқтатып, келген адамға күдіспен қарады. Фантан – олардың ең басты құмарлығы». Сан-Францискодағы ірі Қытай ауданында 19 ғасырда ондаған фантан үйлері болды. Қаланың бұрынғы полиция комиссары Джесси Б. Кук 1889 жылы Қытай ауданында 50 фантан ойын алаңы болғанын, ал «50 ойын алаңындағы үстелдердің саны бөлменің көлеміне қарай 1-ден 24-ке дейін» болғанын жазды. Калифорния 1885 жылы Калифорния Қылмыстық кодексінің 330-бабына түзетулер енгізіп, фантанды тыйым салынған ойындар тізіміне қосты. Бұл АҚШ-та қытайларға қарсы сезімнің күшеюімен бірге болды, себебі фантан опиум қолданумен теңестіріліп, мүліктік қылмыстар мен зорлық-зомбылықтың тікелей себебі деп есептелді. Фантан ойын үйлеріне жасалған шабуылдар замандас жаңалықтарда жиі жарияланды, кейбір жағдайларда полиция ойынға сұғына кіру үшін қытай болып көрінген. Сан-Хоседе, Калифорнияда жергілікті заңдағы қателік бірнеше ойыншыларға тағылған айыптаманың алынуына себеп болды. Заңсыз болғанына қарамастан, 20 ғасырдың басында Сан-Францисконың Қытай ауданында 100-ге жуық фантан ойын үйі жұмыс істегені есептелді.

Ойын

Ойынды екі адам жүргізеді: "tán kún" немесе дилер, ол No. 1 позицияда тұрады, және "хо кún" (кассир), ол "tán kún"нің сол жағында тұрады. Бір түрінде заттарды төртеулеп санаудың орнына текшелер қолданылады; текшелердің қосындысын төртке бөлгеннен қалған қалдық жеңіс позицияларын анықтау үшін пайдаланылады. Сыйлықтардың барлығы тікелей ставкалардан төленетіндіктен, ойынды жүргізу салыстырмалы түрде арзан.