Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық математик (1863–1939)
American mathematician (1863–1939)
Келли Миллер (18 шілде 1863 – 29 желтоқсан 1939) – американдық математик, әлеуметтанушы, эссеші, газетке мақала жазушы, автор және шамамен жарты ғасыр бойы афроамерикалықтардың рухани өміріндегі маңызды тұлға. Ол «Потомак жыршысы» деп белгілі болған.
Kelly Miller (July 18, 1863 – December 29, 1939) was an American mathematician, sociologist, essayist, newspaper columnist, author, and an important figure in the intellectual life of black America for close to half a century. He was known as "the Bard of the Potomac".
Ерте өмір және білім
Келли Миллер – Элизабет Миллер мен Келли Миллер ағаның алты баласының үшіншісі. Оның анасы бұрынғы құл, ал әкесі Конфедерация армиясының Виннсборо полкіне әскерге шақырылған бостандыққа шыққан қара нәсілді адам болған. Миллер Оңтүстік Каролина штатының Виннсборо қаласында дүниеге келді, онда ол жергілікті бастауыш және мектепке қатысты. 1878 жылдан 1880 жылға дейін Миллер Фэрфилд институтында оқыды. Оның жетістіктеріне байланысты, оған тарихи қара колледжі – Хауард университетінің стипендиясы ұсынылды. Миллер латын және грек тілдері бойынша үш жылдық дайындық курсын, содан кейін математиканы екі жылда аяқтады. Бір курсты бітірген соң, ол тез арада келесіге көшті. Миллер 1882 жылдан 1886 жылға дейін Хауард университетінің колледж бөлімінде оқыды. 1886 жылы Миллер капитан Эдгар Фрисбиден жоғары математиканы оқу мүмкіндігін алды. Фрисби – АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясында жұмыс істейтін ағылшын математигі. Фрисбидің ассистенті Саймон Ньюкомб Миллердің зейінділігін байқап, оған Джонс Хопкинс университетінде оқуға кеңес берді. Миллер келесі екі жылды Джонс Хопкинс университетінде (1887–1889) оқыды және университетте оқыған алғашқы афроамерикандық студент атанды. Миллер математика, физика және астрономияны зерттеді. Ол Америка Құрама Штаттарында магистратурада математиканы оқыған алғашқы афроамерикандық болды. Миллер Альфа Фи Альфа бауырластығының құрметті мүшесі болды.
Kelly Miller was the third of six children born to Elizabeth Miller and Kelly Miller Sr. His mother was a former slave and his father was a freed black man who was conscripted into the Winnsboro Regiment of the Confederate Army. Miller was born in Winnsboro, South Carolina, where he attended local primary and grade school. From 1878 to 1880, Miller attended Fairfield Institute. Based on his achievements, he was offered a scholarship to Howard University, a historically black college. Miller finished the preparatory department's three year curriculum in Latin and Greek, then mathematics, in two years. After finishing one department, he quickly moved on to the next one. Miller attended the College Department at Howard from 1882 to 1886. In 1886, Miller was given the opportunity to study advanced mathematics with Captain Edgar Frisby. Frisby was an English mathematician working at the US Naval Observatory. Frisby's assistant, Simon Newcomb, noticed Miller's intellectual ability and recommended that he study at Johns Hopkins University. Miller spent the following two years at Johns Hopkins University (1887–1889) and became the first African American student to attend the university. Miller studied mathematics, physics, and astronomy. He was the first African American to study graduate mathematics in the United States. Miller was an honorary member of Alpha Phi Alpha fraternity.
Жазба шығармалары
Миллер ірі газеттерде, журналдарда және бірнеше кітаптарда, оның ішінде «Құлдықтан босау» кітабында жарияланған мақалалар мен эсселердің өнімді жазушысы болды. Миллер В. Э. Б. Дю Бойсқа Ұлттық түсті адамдар қауымдастығының (NAACP) ресми журналы – «Кризис» журналын редакциялауға көмектесті. Ол сондай-ақ былай деді: «Егер негр ұлттың түкпір-түкпірінде ұрып-сапалап, жараланған күйде, қорғаныш іздеп ұлттық үкіметке қашса, оған күмәнді юрисдикцияға сүйеніп көмек көрсетуден бас тартса, бұл оның қорқынышты әжуасы ғана». Миллер 1919 жылы «Адам құқықтары үшін дүниежүзілік соғыстың тарихы» атты Келли Миллердің кітабын жариялады, онда «жақында түсірілген ресми фотосуреттерден жасалған керемет суреттер жинағы, қазіргі заманғы соғыс әдістерінде қолданылатын жаңа және қорқынышты құралдарды бейнелейтін және сипаттайтын, сондай-ақ әскер мен флоттағы негрдің керемет суреттері» бар еді.
Miller was a prolific writer of articles and essays which were published in major newspapers, magazines, and several books, including Out of the House of Bondage. Miller assisted W. E. B. Du Bois in editing The Crisis, the official journal of the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP). He also stated "It is but hollow mockery of the Negro when he is beaten and bruised in all parts of the nation and flees to the national government for asylum, to be denied relief on the basis of doubtful jurisdiction. The black man asks for protection and is given a theory of government." Miller published Kelly Miller's History of the World War for Human Rights which included "A wonderful Array of Striking Pictures Made from Recent Official Photographs, Illustrating and Describing the New and Awful Devices Used in the Horrible Methods of Modern Warfare, together with Remarkable Pictures of the Negro in Action in Both Army and Navy" in 1919.
Өлім және мұра
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Миллердің өмірі қиынға соқты. 1918 жылы Дж. Стэнли Дюрки Говардтың президенті болып тағайындалып, жаңа орталық басқарма құрғаннан кейін, 1919 жылы Миллер жаңа колледждің деканы қызметіне төмендетілді. Миллер қара баспасөзде мақалалар мен апталық бағандар жариялауды жалғастырды. Оның көзқарастары 100-ден астам газетте жарияланды. Миллер 1939 жылы Говард кампусында қайтыс болды. Одан әйелі Энни Мей Батлер және бес баласының төртеуі – Келли III, Мей, Айрин және Пол – қалды. Ұлы Исаак Ньютон одан бұрын қайтыс болған еді. 1941 жылы ЛеДройт Паркте салынған 160 пәтерлік тұрғын үй кешені және Вашингтондағы Келли Миллер атындағы орта мектеп оның құрметіне аталды.
After the First World War, Miller's life became difficult. He was demoted in 1919 to dean of a new junior college after J. Stanley Durkee was appointed as president of Howard in 1918 and built a new central administration. Miller continued to publish articles and weekly columns in black presses. His views were published in more than 100 newspapers. Miller died in 1939, on Howard's campus. He was survived by his wife Annie May Butler, four of his five children: Kelly the III, May, Irene, and Paul. His son, Isaac Newton, preceded him in death. A 160 unit housing development in LeDroit Park, constructed in 1941, was named in his honor, as was Kelly Miller Middle School in Washington, DC.