Кіріспе
Игбо тілінде "Патша" деген мағынаны білдіретін сөз – Eze (айтылуы). Igwe, Obi және тағы басқа сөздерді игбо халқы Eze-ге құрмет көрсету және оған деген құрметті білдіру үшін қолданады. Igwe сөзі Igwekala немесе Eluigwekala деген игбо сөзінен туындаған, "аспан немесе аспаннан жоғарыдағы аспан жерден биік немесе үлкен" дегенді білдіреді, бұл Eze халыққа қызмет ететін жоғары дәрежелі тұлға екенін көрсетеді. Obi әдетте игбо басшысының немесе адамының үйінде қонақтарды қабылдауға арналған орталық ғимаратты білдіреді. Eze-ге деген құрметті атақ ретінде қолданылғанда, Obi "тақ отырған үйдің немесе Корольдіктің ортасында отырған" деген мағынаны білдіреді. Игбо дәстүрі мен мәдениетінде Eze көбінесе абсолюттік монарх болып табылады, оған қоғамдағы жақсы беделіне байланысты тағайындалған басшылар немесе ақсақалдар кеңесі кеңес береді. Игбо халқы арасында "Igbo enwe eze" деген кең таралған мақал бар, ол "Игбоның патшасы жоқ" дегенді білдіреді. Алайда, бұл мақал игбо қоғамының күрделілігін толыққанды бейнелемейді, өйткені ол антропологиялық, әлеуметтанулық және саяси зерттеулердің көптеген ғасырларында зерттелген. Көп жағдайда, бұл билікке және ұлттық санаға деген мәдени немқұрайлылықты көрсететін пікір, ол Биафра азамат соғысының басталуы мен салдарында айқын көрінді. Игбо халқының патшалық және саяси басшылары болды және әлі де бар, онда бүкіл қоғам жеке тұлғаны теңдер арасында бірінші (primus inter pares) деп мойындайды. Бұл мәртебе көбінесе еркек ұрпақ арасында мұрагерлік болып табылады, өйткені игбо мәдениеті әке шежірелі. Игбо мәдениетіндегі әйелдер де өздерінің еркек патшалықтарымен және басқарушылық иерархияларымен бәсекелесіп, ынтымақтастық жасайтын параллель әлеуметтік иерархияларды дамытқаны белгілі. Дегенмен, колониялық Нигерияда Ахеби Угбабе есімді әйел Eze болған.
Eze (pronounced ) is an Igbo word which means King. Such words as Igwe and Obi, plus others, are used by Igbo people as titles of respect and homage to the Eze. Igwe is derived from the Igbo word Igwekala or Eluigwekala, "the sky or heaven above the sky is higher or bigger than land", implying that the Eze is a higher servant of the people. Obi usually refers to the centre building for receiving visitors within an Igbo leader's or man's homestead. When used as a title of respect for the Eze, Obi implies: "the one who sits in the throne house or heart of the Kingdom." In Igbo tradition and culture, the Eze is normally an absolute monarch advised by a council of chiefs or elders whom he appoints based on their good standing within the community. A popular saying in Igbo is "Igbo enwe eze", which translates to "the Igbo have no king." This popular saying does not, however, capture the complexity of Igbo societies as it has been explored in many centuries of anthropological, sociological and political research. In many ways, it is a comment on a cultural disregard for authority and nationhood as seen in the build up and aftermath of the Biafran Civil War. The Igbo people had and still have ruling bodies of royal and political leaders in which an individual can be recognized by the entire society as primus inter pares, i. e., first among equals. This status is usually hereditary among the male lineage, since Igbo culture is patrilineal. Women in Igbo cultures were known to develop parallel social hierarchies through which they both competed and collaborated with their counterpart male kingship and governing hierarchies. However, there was one woman Eze in colonial Nigeria, Ahebi Ugbabe.
Игболандтағы патшалық
Ғалымдар Игбо патшалық институттарының үш көзден дамығанына қатысты пікір білдіреді. Біріншісі – ежелгі және жергілікті дін қызметкерлері, олар дәстүрлі түрде ауылдық республикалардағы басшылардың рухани және саяси міндеттерін біріктірген. Езелер Арочукву, Авка, Нри Игбо, Оуэр, Солтүстік Нсукка және Нгавада мойындалды: бұл ең көп халқы бар Игбо топтары. Нгавада Жосая Ндубуиси Вачуку ата-бабалық, патшалық тегінен шыққан Езе болды. Энугу Эзике, Овоко және Ихеакпу Авка Игбо Езе қауымдастықтарына мекенжай болып табылады. Патша әулетіне байланысты Eze немесе Ezedike деп аталады. Екіншісі, көршілес Бенин империясы Нигерияның белгілі бір бөліктерін жаулап алып, белгілі бір конвенцияларды енгізді. Алайда, кейбір пікірлер Нри Езесі Бенин Обасының мәртебесіне әсер еткенін көрсетеді. Асаба, Онитша және Огута қауымдастықтарына қатысты түрлі көзқарастар бар. Афигбо мен Оменканың шығу тегі туралы тезисіне қарсы тұратын ғалымдардың айтуынша, осы жерлердегі Игбо патшалары өздерінің тағайындалуының тарихи бастауын тікелей Бенин Обасына дейін жегізеді. Олар құрметті патшалық атақ ретінде Obi деп аталады. Игбо патшалығының үшінші көзі – британдықтардың 19 және 20 ғасырлардағы отаршылдық үкімшілігі деп саналады. Жаңаша басқару саясаты бойынша, отарлық әкімшілік "уәкілеттік басшыларды" құрды, олар әкімшілер, билеушілер, судьялар және салық жинаушылар ретінде қызмет ету үшін танымал тұлғаларды таңдады. Өздерінің қауымдастықтарының тумасы болғандықтан, уәкілеттік басшылар көбінесе отарлық әкімшілікпен ең ынтымақтас болған адамдардан таңдалды. Осы және басқа да себептерге байланысты, Игбо халқы көбінесе уәкілеттік басшылардың билігіне наразылық білдіріп, кейде оған ашық қарсылық көрсетті. Мұндай қарсылықтың мысалы – 1929 жылғы Игбо әйелдерінің соғысы. 1960 жылдың 1 қазанында Нигерия Ұлыбританиядан конституциялық тәуелсіздік алғаннан кейін, көптеген уәкілеттік басшылар өздерінің саяси рөлдерін қайта құруға тырысып, билігін сақтап қалуға ұмтылды. Саяси ықпалы мен жаңа байлығы барлар Езе-ге ұқсайтын құрметті атақтарды сатып алды. Олар тәуелсіз Нигерия үкіметімен сақталған дәстүрлі билеушілердің қатарында болуға асықты.