Кіріспе

Австриялық дәрігер (1842–1925)
дәрігер

Йозеф Бройер (15 қаңтар 1842 – 20 маусым 1925) – австриялық дәрігер, нейрофизиология саласында жаңалықтар ашқан. Оның 1880 жылдары науқасы Берта Паппенхайммен (Анна О. деп белгілі) бірге жасаған жұмысы, оның шәкірті Зигмунд Фрейд дамытқан психоанализдің негізі болған «сөйлеу арқылы емдеу» (катарсис әдісі) деп аталатын емдік тәсілді қалыптастырды.

Ерте өмір

Венада дүниеге келген оның әкесі Леопольд Бройер Вена еврей қауымында дін сабақтарын оқытқан. Бройердің анасы оның әлі кішкентай кезінде қайтыс болды, сондықтан оны анасының әжесі тәрбиеледі және сегіз жасқа дейін әкесі білім берді. 1858 жылы Венадағы Академикалық гимназияны бітірді, содан кейін Вена университетінің медицина факультетіне түсуге дейін бір жыл университетте оқыды. 1867 жылы медициналық емтиханды тапсырып, университетте интернист Иоганн Опполцердің ассистенты болып жұмыс істеді.

Нейрофизиология

Брюер Венадағы әскери медицина мектебінде Эвальд Херингпен жұмыс істей отырып, тыныс алудың рефлекстік сипатындағы блуждающий (қатерін) жүйкенің рөлін бірінші болып көрсетті. Бұл бұрынғы физиологиялық сенімдерден өзгеше болды және ғалымдардың өкпе мен жүйке жүйесі арасындағы байланысқа қатысты көзқарасын өзгертті. Бұл механизм қазір Херинг-Брюер рефлексі деп белгілі. 1873 жылы Брюер мен физик және математик Эрнст Мах бір-бірінен тәуелсіз түрде дененің тепе-теңдік сезімі (яғни бас тепе-теңдіктен шығуын қабылдау) қалай жұмыс істейтінін анықтады: ол мидың ішкі құлақтың жартылай дөңгелек каналдарындағы сұйықтықтың қозғалысы туралы алатын ақпаратымен басқарылады. Тепе-теңдік сезімінің үш жартылай дөңгелек каналға байланысты екені 1870 жылы физиолог Фридрих Гольцтің ашқан жағдайы болды, бірақ Гольц тепе-теңдік сезіну аппаратының қалай жұмыс істейтінін анықтаған жоқ.

Анна О.

Брюер ең алдымен 1880-жылдардағы Анна О. (Бертха Паппенхаймның псевдонимі) жұмысымен танымал, ол "шешектердің салдарынан, анестезиядан, сондай-ақ көру және сөйлеу қабілетінің бұзылуынан" зардап шеккен әйел еді. Брюер оның симптомдары оған айтқанда азайғанын немесе тоқтағанын байқады. Анна О. осы процедураны әзілде түтік тазалау деп атады. Сондай-ақ, ол осы терапия түрін "сөйлесу арқылы емдеу" деп атап, оны одан да маңыздырақ етіп көрсетті. Брюер кейіннен оны "катартикалық әдіс" деп атады. Брюер жас Зигмунд Фрейдтің ұстазы болды және оны медициналық тәжірибеге енгізуге көмектесті. Эрнест Джонс: "Фрейд Анна О. ісін естіп қатты қызығушылық танытты, бұл оған терең әсер етті" деп еске алды; ал 1909 жылғы "Психоанализ туралы бес лекциясы" еңбегінде Фрейд: "Мен студент болған кезде және соңғы емтихандарыма дайындалып жатқанда, Брюер алғаш рет (1880 жылы) осы процедураны қолданды. Бұрын ешкім гистериялық симптомды осындай әдіспен жойған емес" деді. Фрейд пен Брюер Анна О. және басқа да жағдайлар туралы пікірталастарын 1895 жылғы "Гистерия зерттеулері" кітабында жазды. Брюердің Анна О.-ны емдеуі туралы осы пікірталастар "психоаналитикалық тәжірибенің қалыптасу негізіне айналды, әсіресе фантазиялардың (ауыр жағдайларда, галлюцинациялар) маңыздылығы, гистерия [ ], және катарсис концепциясы мен әдісі, Брюердің маңызды үлесі болды". Луи Брегер "Зерттеулерде" "Фрейд өзін танымал ететін ұлы теория іздеп жүр және осы себепті ол әрқашан гистерияның жалғыз себебі болады деп ойлайтын нәрсесіне назар аударады, мысалы, жыныстық қақтығыс. Брюер, керісінше, симптомдарға әкелетін көптеген факторлар туралы жазады, оның ішінде әртүрлі түрдегі жарақаттар да бар. Ол басқаларға да, мысалы, Пьер Жанетке, үлес қосып, эклектизмді қолдайды; ол гистерияны түсінудің және емдеудің көптеген түрлі жолдарына ашық" деп атап өтті. Екеуінің арасы ушығып кетті. Фрейдтік тұрғысынан алғанда, "Брюер өзінің ақылды және сүйкімді пациенті Анна О. арқылы психоанализдің негізін қалады, бірақ Фрейд Брюердің жағдайынан салдар сығарды". Алайда, Брегер Брюер Фрейдтің үлесін бағалағанына қарамастан, жыныстық мәселелер невротикалық симптомдардың жалғыз себебі екендігімен келіспегенін атап өтті. Ол 1907 жылы әріптесіне жазған хатында: "Фрейд абсолютті және ерекше тұжырымдамаларға бейім адам: менің ойымша, бұл шамадан тыс жалпылауға әкелетін психикалық қажеттілік" деп жазды. Кейіннен Фрейд Брюерге жау болып, оған енді сенім артпай, Анна О.-ның эротикалық қызығушылығына шыдамағандықтан оны тастап кеткен деген қаңқуды таратуға көмектесті, бірақ зерттеулер бұл ешқашан болмағанын және Брюер оның жағдайымен бірнеше жыл бойы айналысқандығын көрсетті.

Отбасы

Брейер 1868 жылы Матильда Альтманға үйленді, және олардың бес баласы болды. Оның қызы Дора нацистер депортациялауға әкеп соқпау үшін өз-өзіне қол жұмсады. Оның тағы бір қызы, Маргарет Шифф, 1942 жылдың 9 қыркүйегінде Терезиенштадт геттосында қаза болды. Брейердің немересі Ханна Шифф нацистер тұтқындағанда қайтыс болды.

Шығармалары

Гидрофобияның екі жағдайы. "Венский медицинский еженедельник" 18 (1868). Сс. 178 ж., 210–213. Аурулардағы өзіндік жылудың мінез-құлқы. "Венский медицинский еженедельник" 18 (1868). Сс. 982–985, 998–1002. Тыныс алудың вагус нерві арқылы өзін-өзі реттеуі. "Sitzungsberichte der Akademie der Wissenschaften Wien" математикалық-табиғаттану класы 58/2 (1868), Сс. 909–937. Сенатордың "Өзіндік жылу және қызба туралы ілімге" үлесі туралы ескертулер. "Archiv für pathologische Anatomie und Physiologie und für Klinische Medicin", Берлин 46 (1869), С. 391 ж. Лабиринттің иілімдері туралы. "Allgemeine Wiener medizinische Zeitung" 18 (1873), Сс. 598, 606. Ішкі құлақтың иілімдерінің функциясы туралы. "Medizinische Jahrbücher, Wien" 1874, Сс. 72–124. Статикалық сезім (тепе-теңдік мүшесі) туралы ілім. Алдын ала хабарлама. "Anzeiger der Gesellschaft der Ärzte in Wien" 1873, № 9 (17 желтоқсан 1873), Сс. 31–33. Статикалық сезім (тепе-теңдік мүшесі, ішкі құлақтың вестибулярлық аппараты) туралы ілімге үлестер. Екінші хабарлама. "Medizinische Jahrbücher, Wien" 1875, Сс. 87–156. Ішкі құлақтың иілімдеріндегі жаңа тәжірибелер. "Archiv für Physiologie" 44 (1889), Сс. 135–152. Отолит аппаратының функциясы туралы. "Archiv für Physiologie" 48 (1891), Сс. 195–306. Броммастит туралы. "Wiener medizinische Presse" 35 (1894), Сс. 1028. Иілімдер және кеңістіктік сезім туралы. "Archiv für Physiologie" 68 (1897), Сс. 596–648. Дарвинизмнің дағдарысы және телеология. 2 мамыр 1902 ж. оқылған баяндама. "Vorträge und Besprechungen" (1902), Сс. 43–64. 1902 жылғы басылымның қайта басылымы: Edition discord, Tübingen 1986. Балықтардағы галвантропизм туралы. "Zentralblatt für Physiologie, Wien" 16 (1902), Сс. 481–483. Вестибулярлық аппаратты зерттеулер. "Sitzungsberichte der Akademie der Wissenschaften Wien" математикалық-табиғаттану класы 112/3 (1903), Сс. 315–394. Балықтардағы галвантропизм (галванотаксис) туралы. "Sitzungsberichte der Akademie der Wissenschaften Wien" математикалық-табиғаттану класы 114/3 (1905), Сс. 27–56. Құстардың есту мүшесі туралы. "Sitzungsberichte der Akademie der Wissenschaften Wien" математикалық-табиғаттану класы 116/3 (1907), Сс. 249–292. Д-р Х. Абельдің "Кинестетикалық және статикалық сезімдер аймағындағы кейіннен туындайтын сезімдер туралы" еңбегіне ескертулер. "Zeitschrift für Psychologie und Physiologie der Sinnesorgane" 45 (1907), 1-бөлім, Сс. 78–84. Эвальдтың пневматикалық балғамен (иілімдер аппараты) жасаған тәжірибесі туралы. "Zeitschrift für Sinnesphysiologie" 42 (1908), Сс. 373–378. Curriculum vitae [1923]. "Dr. Josef Breuer 1842–1925" (Вена, жыл көрсетілмеген) [1927], Сс. 9–24. Телепатиялық құжат. "Umschau" 28 (1924), Сс. 215 ж. Йозеф Брейер / Рудольф Хробак: Жарақат қызбасы туралы ілім. Эксперименталды зерттеу. "Medizinische Jahrbücher, Wien" 22/4 (1867), Сс. 3–12. Йозеф Брейер / Зигмунд Фрейд: Гистериялық құбылыстардың психикалық механизмі туралы. Алдын ала хабарлама. "Neurologisches Zentralblatt" 12 (1893), Сс. 4–10, 43–47; сонымен қатар "Wiener medizinische Blätter" 16 (1893), Сс. 33–35, 49–51. Зигмунд Фрейд / Йозеф Брейер: Гистерия туралы зерттеулер. Франц Дютике, Лейпциг + Вена 1895. Жаңа басылым: 6-басылым. Фишер, Франкфурт а. М. 1991. Йозеф Брейер / Алоис Крейдл: Центрифугалық күш әсер ету кезіндегі көру өрісінің айналуы туралы. "Archiv für Physiologie" 70 (1898), Сс. 494–510. Мари фон Эбнер Эшенбах / Йозеф Брейер: Хат алмасу. 1889–1916. Bergland Verlag, Вена 1969.