Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
қазіргі Үндістан республикасындағы монеталар
Үндістан тәуелсіздігіне дейінгі монеталар
none
coinage in the modern republic of India
coinage before Indian independence
Үнді рупиясы (₹) монеталары алғаш рет 1950 жылы соғылды. Содан бері жыл сайын жаңа монеталар шығарылып келеді және олар Үндістанның валюта жүйесінің маңызды бөлігін құрайды. Бүгінде айналымда бір рупия, екі рупия, бес рупия, он рупия және жиырма рупия номиналындағы монеталар бар. Бұлардың барлығы Үндістанның төрт қаласындағы – Калькутта, Мумбаи, Хайдарабад және Нойда – төрт монета соғу зауытында шығарылады.
Coins of the Indian rupee (₹) were first minted in 1950. New coins have been produced annually since then and they make up a valuable aspect of the Indian currency system. Today, circulating coins exist in denominations of One Rupee, Two Rupees, Five Rupees, Ten Rupees and Twenty Rupees. All of these are produced by four mints located across India, in Kolkata, Mumbai, Hyderabad, Noida.
Тарих
1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, британдық үнді монеталары 1950 жылы Үндістан доминионы республика болғанға дейін қолданыста болды, бірақ олардың құны өзгермейтін валюта ретінде сақталды. Үндістан Республикасының алғашқы рупия монеталары 1950 жылы соғылған. Олардың ішінде 1/2 ₹, 1/4 ₹, 2 анна, 1 анна, 1/2 анна және 1 пис монеталары болды, және олар анна сериясы немесе ондық жүйеге дейінгі монеталар деп аталады. Анна сериясы бойынша бір рупия 16 аннаға немесе 64 писқа бөлінген, әр анна 4 писқа тең болған. 1957 жылы Үндістан ондық жүйеге көшті, бірақ қысқа мерзім ішінде ондық және ондық емес монеталар бірге айналыста болды. Айналыстағы екі пис монетасын ажырату үшін 1957 мен 1964 жылдар арасында соғылған монеталарға «Найя Пайса» («Жаңа Пайса») деген жазу жазылған. Айналыстағы номиналдар 1, 2, 3, 5, 10, 20, 25, 50 (найя) пайса және бір рупия болды. Рупияның ондық жүйеге дейінгі құны сақталғандықтан, ондық жүйеге дейінгі бір, жарты және ширек рупия монеталары ондық жүйеге көшкеннен кейін де қолданыста болды. 1968 жылдың 30 қыркүйегінен бастап барлық анна монеталары және британдық үнді (ондық жүйеге дейінгі) рупия монеталары, олардың құрамында 1/2 күміс болған (төртіншілік қорытпа), ресми түрде алынып тасталды, бірақ таза никельден жасалған ондық жүйеге дейінгі рупия монеталары, соның ішінде британдық үнділік 1946 жылдың маусымынан бастап шығарылғандары, заңды төлем құралы болып қала берді. 1964 жылы «найя» сөзі алынып тасталды және жаңа номинал – 3 пайса айналысқа енгізілді. 1968 жылы 20 пайса монетасы соғылды. Бұл монеталардың ешқайсысы да көп танылмады. 1970 жылдары 1, 2 және 3 пайса монеталары біртіндеп қолданыстан шығарылды. 1982 жылы 2 рупиялық банкнотты алмастыру мақсатында жаңа 2 рупиялық монета тәжірибелік түрде енгізілді. 2 рупиялық монета 1990 жылға дейін қайтадан соғылмады, содан кейін ол әр жыл сайын соғылатын болды. 1988 жылы 10, 25 және 50 пайсадан жасалған тот баспайтын болаттан жасалған монеталар енгізілді. 1992 жылы 5 рупиялық мыс-никель монетасымен бірге жаңа, тот баспайтын болаттан жасалған, ескі рупиядан кіші және жеңіл рупия монетасы соғылды. 2005 жылы 10 рупиялық монета алғаш рет соғылды. ₹2, ₹5 және ₹10 банкноттарды басып шығарудың өсетін құны мен ақшаға деген сұраныстың артуына байланысты жоғары номиналды монеталар енгізілді. 2011 жылдың 30 маусымында 25 пайса және одан төмен номиналдағы барлық монеталар ресми түрде алынып тасталды. Айналыстағы естелік монеталарын әр түрлі номиналдарда табуға болады. Олар Махатма Ганди, Джавахарлал Неру, Индира Ганди, Б.Р. Амбедкар, Раджив Ганди, Днянешвар, 1982 жылғы Азия ойындары, Валлабхай Пател, Субхас Чандра Бос, Шри Ауробиндо, Читтаранжан Дас, 2010 жылғы Ұлттар Достастығы ойындары, Шиваджи, Бхагат Сингх, Рабиндранат Тагор, Атал Бихари Важпаи, Жалианвала Багх қырғыны, Бал Гангадар Тилак және т.б. сияқты түрлі ерекше оқиғаларды немесе тұлғаларды бейнелейді.
After Indian independence in 1947, British Indian coins were in use as a frozen currency until the dominion of India became a republic in 1950. The first rupee coins of the Republic of India were minted in 1950. These included 1/2 ₹, 1/4 ₹, 2 anna, 1 anna, 1/2 anna & 1 pice coins, and are referred to as the anna series or pre decimal coinage. Under the anna series, one rupee was divided into 16 annas or 64 pice, with each anna equal to 4 pice. In 1957, India shifted to the decimal system, though for a short period of time, both decimal and non decimal coins were in circulation. To distinguish between the two pice coins in circulation, the coins minted between 1957 and 1964 were printed with the legend “Naya Paisa” (“New Paisa”). The denominations in circulation were 1, 2, 3, 5, 10, 20, 25, 50 (naya) paisa and one rupee. Since rupees retained their pre decimal value, pre decimal coins of one, half and quarter rupees remained in circulation after decimalisation. With effect from 30 September 1968, all anna coins and British Indian (pre decimalisation) rupee coins minted in quarternary alloy (1/2 silver composition) were officially demonetised, though pre decimalisation rupee coins minted in pure nickel, including British Indian issues from June 1946 onwards, continued to be legal tender. The word "naya" was dropped in 1964 and a new denomination, the 3 paisa, was introduced into circulation. A 20 paisa coin was minted in 1968. Neither of these coins gained much popularity. The 1, 2 and 3 paisa coins were phased out gradually in the 1970s. In 1982, a new 2 rupee coin was introduced experimentally to replace 2 rupee notes. The 2 rupee coin was not minted again till 1990, after which it was minted every following year. Stainless steel coinage of 10, 25 and 50 paisa was introduced in 1988. In 1992, a new stainless steel rupee coin, smaller and lighter than the older rupee, was minted, alongside a 5 rupee Cupronickel coin. In 2005, the 10 rupee coin was minted for the first time. Higher denomination coins were introduced due to an increasing demand for change and the increasing cost of printing ₹2, ₹5 and ₹10 banknotes. On 30 June 2011, all coins in denominations of 25 paisa and below were officially demonetised. Commemorative coins in circulation can be found in various denominations. They depict various special events or people, including Mahatma Gandhi, Jawaharlal Nehru, Indira Gandhi, B. R. Ambedkar, Rajiv Gandhi, Dnyaneshwar, the 1982 Asian Games, Vallabhbhai Patel, Subhas Chandra Bose, Sri Aurobindo, Chittaranjan Das, the 2010 Commonwealth Games, Shivaji, Bhagat Singh, Rabindranath Tagore, Atal Bihari Vajpayee, Jallianwala Bagh massacre, Bal Gangadhar Tilak etc.
Менті
Үндістанда (немесе әлемнің кез келген жерінде) соғылған әрбір монетада, оны қай зауытта соққандығын анықтау үшін арнайы белгі болады.
Each currency coin minted in India (and anywhere in the world) has a special mint mark on it to identify the mint.
Еске алу монеталары
Алғашқы ескерткіш монета 1964 жылы Джавахарлал Нерудың туған күнін еске алу мақсатымен шығарылды. Одан бері 5 пайшадан (INR 0.05) 1000 рупийге дейін (INR 1000.00) көптеген монеталар басылды. Бұл монеталар белгілі тұлғалардың туған немесе қайтыс болған жылдарына, немесе жақында қайтыс болғандарды еске алуға, арнайы мемлекеттік бағдарламалар мен спорттық іс-шараларды мерекелеуге, тарихи оқиғалардың және мемлекеттік ұйымдардың жылдықтарына арналған.
The first Indian commemorative coin was issued in 1964 in remembrance of Jawaharlal Nehru's birth anniversary. Since then, numerous coins from 5 paise (INR 0.05) to ₹1000 (INR 1000.00) have been issued. These coins based on birth or death centenary of famous personalities or on recently dead, commemoration of special government programs or sport events, anniversaries of historical incidents, government organisation etc.