Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грументон (Grumentum) – Луканияның орталығында, қазіргі Грументо-Нова коммунасы аумағында, Анксия арқылы Потенцадан оңтүстікке қарай тікелей жолмен, ал Гераклеяға қарай шығысқа бұрылатын жолдың түйіскен жерінде орналасқан ежелгі рим қаласы. Қаланың маңызды мемлекеттік ғимараттары қазба жұмыстары арқылы табылған және тамаша жағдайда сақталған.
Grumentum (Γρούμεντον) was an ancient Roman city in the centre of Lucania, in what is now the comune of Grumento Nova, c. south of Potenza by the direct road through Anxia, and by the it, at the point of divergence of a road eastward to Heraclea. The main public buildings of the city have been excavated and are in excellent condition.
Тарих
Бұл аймақтағы алғашқы луканиялық қоныстар б.з.д. 6 ғасырда пайда болған. Римдіктер бұл жерге б.з.д. 3 ғасырда Самнит соғыстары кезінде стратегиялық тұрақтар желісін құрудың бөлігі ретінде бекіністі алғы шеп ретінде негіз салған: қала шамамен бір уақытта Венера (291 ж.б.д.) және Паестум (273 ж.б.д.) қалаларымен бірге өркендеген. Бұл орын Венера мен Гераклея арасындағы маңызды жолдарды (солардың бірі б.з. 200 жылдарының соңында Геркулия жолы атанған) және тағы бір жолды Тиррен теңізі жағындағы Виа Попилияға бағыттап, бақылауға мүмкіндік берді. 215 ж.б.д. Карфаген генералы Ханно оның қабырғаларының астында жеңіліске ұшырады, бірақ 207 ж.б.д. Ханнибал оны өз штабына айналдырып, тағы бір шайқас өтті. Әлеуметтік соғыста бұл мықты бекініс болды, және әр түрлі уақытта екі тараптың да қолына тиген сияқты, бірақ оны италиялық тайпалар тонады. Бұл қала, Сулла тұсында немесе ең кешінде Август тұсында, колонияға айналып, маңызға ие болды. Б.з.д. 1 ғасырдың екінші жартысынан бастап қала Цезарь және Август дәуірінде бірқатар қоғамдық ескерткіштермен қайта жаңартылды. 312 жылы қасиетті Лаверий қала аумағында шейіт болды. 370 жылы Грументум епископтық орынға айналды, бірақ көп ұзамай тастала бастады. 9-10 ғасырлардағы сарациндердің шабуылдары салдарынан 954 жылы жаңа қала (Сапонара немесе Сапонария, қазіргі Грументо Нова) құрылды.
The first Lucanian settlements in the area date from the 6th century BC. The site was founded by the Romans in the 3rd century BC during the Samnite Wars as a fortified vanguard, as part of the creation of a series of fortified outposts in strategic positions: the city arose almost simultaneously with Venusia (291 BC) and Paestum (273 BC). The position was chosen to control important routes (one of which became the via Herculia in the late 200s AD) between Venusia and Heraclea and another road led to the Via Popilia on the Tyrrhenian side. In 215 BC the Carthaginian general Hanno was defeated under its walls, but in 207 BC Hannibal made it his headquarters, where another battle took place. In the Social War it was a strong fortress, and seems to have been held by both sides at different times but was sacked by Italic tribes. It became a colony, perhaps in the time of Sulla, at the latest under Augustus, and became important. Starting from the second half of the 1st century BC. the city was rebuilt with a series of public monuments in the Caesarian and Augustan eras. St. Laverius was martyred here in 312 AD. In 370 AD Grumentum became a bishopric but soon afterwards it began to be abandoned. Due to the Saracen inroads (9th–10th centuries), in 954 a new town (Saponara or Saponaria, the modern Grumento Nova) was founded.
Сайт
Бұл жер Ацирис (Агри) өзенінің оң жағалауындағы қырқа болып табылады, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, ал қазіргі Грументо Новадан шамамен төменде, ол 772 м биіктікте жатыр.
The site is a ridge on the right bank of the Aciris (Agri) about above sea level, c. below the modern Grumento Nova, which lies much higher at 772 m.
Оның қираған жерлеріне үлкен амфитеатр (аренасы 62,5 м x 60 м, б.з.б. I ғасыр), Луканның жалғыз амфитеатры кіреді. Театрдың қалдықтары да бар. Жазбаларда қала қабырғаларын жөндеу және 57–51 ж.ж. термалар салу (олардың қалдықтары табылған) тіркелген, сондай-ақ 43 ж.б. сөре салу, оның қалдықтары Грументумды оңтүстіктен солтүстікке дейін кесіп өтетін басты жолға перпендикуляр ежелгі жол бойында көрініс тапқан. IV ғасыр мозаикалары бар үй, сондай-ақ императорлық кезеңдегі екі кішкентай храм да бар. Қабырғалардың сыртында монументальді мазарлар, палеохристиан шіркеуі және су құбыры табылған. Су құбырының бастауы оңтүстікке қарай шамамен 5 км жерде орналасқан және қалаға платоның оңтүстік жағынан кірген. Ол аркалар арқылы жеткізіліп, Кастеллум Акваеге құйылған, оның қираған қалдықтары сақталған. Табылған көптеген заттар Грументо-Нова археологиялық мұражайында көруге болады.
Its ruins include those of a large amphitheatre (arena 62.5 m x 60 m, 1st century BC), the only one in Lucania. There are also remains of a theatre. Inscriptions record the repair of its town walls and the construction of thermae (of which remains were found) in 57–51 BC, the construction in 43 BC, of a portico, remains of which may be seen along an ancient road, at right angles to the main road, which traversed Grumentum from south to north. A domus with 4th century mosaics is also present, as well as two small temples of imperial times. Outside the walls monumental tombs, a Palaeo Christian basilica and an aqueduct have been found. The aqueduct had its source about 5 km further south and entered the town on the southern side of the plateau. It was transported on arches and emptied into a Castellum Aquae of which some ruins remain. Many of the finds can be seen in the Archaeological Museum of Grumento Nova.