Кіріспе

Американдық автор (1933–2017)

Нэнси Колберт Фрайди (27 тамыз 1933 – 5 қараша 2017) – әйелдердің сексуалдылығы және азаттығы тақырыбында жазған американдық автор. Оның еңбектерінде әйелдер көбінесе ескірген және шектеулі әйелдік идеалмен тәрбиеленгенін, бұл идеал көптеген әйелдердің ішкі өмірін толыққанды бейнелемейтінін, ал әйелдердің жасырын өмірі туралы ашық әңгімелесу оларға өздерін еркін сезінуге және өздерінің кім екендерін толыққанды қабылдауға көмектеседі деп тұжырымдайды. Бұл қасақана зұлымдыққа емес, қоғамдық үміттерге байланысты екенін, ал әйелдер мен еркектердің екеуі де ашық болуы, қатысуы және өздерінің кім екендері үшін қабылдануы денсаулыққа пайдалы екенін айтады.

Өмірбаян

Нэнси Фрайд Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында Уолтер Ф. Фрайд пен Джейн Колберт Фрайдтың (кейін Скотт) қызы ретінде дүниеге келді. Ол Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында өсті және жергілікті қыздарға арналған колледжге дайындық мектебінде, Эшли Холлда оқыды, оны 1951 жылы бітірді. Содан кейін ол Массачусетс штатындағы Уэлсли колледжіне түсіп, 1955 жылы бітірді. Ол қысқа уақытқа Сан-Хуан аралы Times газетінде тілші болып жұмыс істеді, кейін Нью-Йорк, Англия және Францияда журнал тілшісі болып жұмыс істеп, толық уақыт жазуға көшті. Оның алғашқы кітабы 1973 жылы жарық көрген «Менің құпия бағым» атты еңбек болды, ол әйелдермен олардың сексуалдық қабілеттері мен қиялдағы образдары туралы сұхбаттарының жинағы еді және бестселлерге айналды. Фрайд өзінің келесі кітаптарында да сұхбат форматын жиі пайдаланды, тақырыптары ана мен қыз, сексуалдық қиялдар, қарым-қатынастар, қызғаныш, өсек, феминизм, BDSM және сұлулықты қамтыды. «Сұлулықтың күші» (1996 жылы жарық көрген, кейін 1999 жылы қайта аталған және қағаздық нұсқада қайта басылған) жарық көргеннен кейін ол аз жазды, фотограф Тимоти Гринфилд Сандерстің 2004 жылы жарық көрген «XXX: 30 порножұлдыздың портреттері» кітабына порножұлдыз Нина Хартлимен жасаған сұхбатын қосты, ал оның соңғы кітабы 2009 жылы жарық көрген «Менің бақылауымнан тыс: цензурасыз заманда тыйым салынған қиялдар» болды. 1980-жылдар мен 1990-жылдардың басында ол «Саяси тұрғыдан дұрыс емес», «Опра», «Ларри Кинг Live», «Жақсы таң, Америка» және NPR-дың «Ұлт туралы әңгіме» сияқты теле- және радиобағдарламаларға жиі шақырылған қонақ болды. Ол сондай-ақ 1990-жылдардың ортасында «Сұлулықтың күші» кітабына толықтыру ретінде веб-сайт құрды. Бастапқыда жаңа жұмыстарды әзірлеу және әртүрлі аудиториямен байланыс орнату үшін форум ретінде жоспарланған, бірақ кейінгі жылдары жаңартылмады. Ms журналының («Бұл әйел феминист емес») пікіріне қарамастан, ол өзінің мансабын феминизм мен еркектерге құрмет көрсету өзара қарама-қайшы ұғымдар емес деген сенімге негіздеді.

Әдебиеттік мотивация

Фрайдей былай деп түсіндірді: "1960 жылдардың соңында мен әйелдердің жыныстық қиялдарын жазуды таңдадым, себебі бұл тақырып зерттелмеген сала еді, әлем жыныстық қатынас және әйелдердің сексуалдығы туралы кенеттен қызығушылық танытқан кездегі пазлдың жоғалған бөлігі". Ол кезде "әйелдердің жыныстық қиялы жоқ, олар көбінесе жыныстық қиялдан мүлдем құр" деген кең тараған сенім болған. Фрайдей "Менің құпия бағымдағы" қиялдардың сюжеттік желілерін ең бастысы кінә сезімі анықтады деп есептеді. Әйелдер оргазмға жетуді қалаулары үшін "жаман қыз" саналып, осы қорқыныштан құтылу үшін түрлі амалдар ойлап тапқан. Оның кейінгі кітабы "Менің анам/Менің өзім" "Менің құпия бақшаларымдағы" әйелдердің сексуалдық қатынасқа қатысты үлкен кінә сезіміне байланысты туындаған сұрақтардың нәтижесі болды. 20 жылдан кейін ол әйелдердің қиялдарын тағы да зерттеген "Үстінен" кітабында, "сексуалдық революция" тоқтап қалды деген сенімде болды: "1980-ші жылдардың ашкөздігі салауатты сексуалдық қызығушылықтың өліміне себеп болды". Фрайдей, басқа феминистер сияқты, "Жақсы әйел, жақсы қыз" имиджінің бақылаушы рөліне ерекше мән берді – "туғаннан бастап" әйелдерге "қалай болу керек" деген хабарламалармен бомбалау, "ешқашан жеке мүддеге берілмеуге" ұзақ және қатты тырысу". Алайда, феминизмнің өзі "әдет-ғұрыптардың, пікірлердің, моральдық құндылықтардың және әйелдер әлемі қалай өмір сүруі керек деген сенімдердің таңғажайып жиынтығын" дамытқандықтан, морализм мен адам табиғаты арасындағы қайшылыққа тап болды – "феминизм – кез келген саяси философия" сексуалдық психологияны толыққанды қарастырмайды, бұл әрі қарай "феминистік "секстік соғыстарға"" 1980-жылдардың басынан бастап әкелді. Осы жағдайға қарсы, Фрайдейдің жиналған дәлелдер мен эмпирикалық зерттеулері "жас әйелдер өздерінің сексуалдық бостандықтарын қаншалықты сақтап қалады, оларды қаншалықты терең бойына сіңіреді" деген ашық сұраққа жауап беруді жалғастыруда.

Сын

Сынаушылар жұма күнгі кітаптарды ғылыми емес деп атады, себебі автор жауаптар жинады, бұл үлескерлер тобының әсер етуіне мүмкіндік берді. "Менің құпия бағым" кітабы "барлық кітапты мен ойлап таптым, барлық қиялдарды мен құрастырдым деп айыптайтын БАҚ шабуылымен" қарсы алынды; "Ана/Өзім" кітабы "бастапқыда баспагерлер мен оқырмандар тарапынан күшті қарсылыққа ұшырады".

Жеке өмір

Жұма 1967 жылы романшы Билл Мэнвиллге тұрмысқа шықты, 1980 жылы одан ажырасып, 1986 жылы ресми түрде ажырасты. Оның екінші күйеуі – бұрынғы Time Inc бас редакторы Норман Перлстин. Олар 1988 жылдың 11 шілдесінде Нью-Йорктегі Rainbow Room-да үйленді және 2005 жылы ажырасты. 2011 жылы Жұма Ки-Весттегі үйін сатып, Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Нэнси Фрайди 2017 жылдың 5 қарашасында 84 жасында Манхэттендегі үйінде Альцгеймер ауруының салдарынан қайтыс болды.