Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция дофині Луи (Луи Фердинанд; 4 қыркүйек 1729 – 20 желтоқсан 1765) – Франция королі Луи XV және оның әйелі, королева Мари Лесчинскаяның үлкен және жалғыз тірі қалған ұлы. Король ұлы болғандықтан, Луи Францияның ұлы болды. Мұрагер ретінде ол Франция дофині атанды. Өзі таққа отырудан бұрын қайтыс болғанымен, оның ересек жасқа жеткен үш ұлы кейін Францияны биледі: Людовик XVI (1774–1792 жылдары биледі), Людовик XVIII (1814–1815, және қайта 1815–1824 жылдары) және Карл X (1824–1830 жылдары).
Louis, Dauphin of France (Louis Ferdinand; 4 September 1729 – 20 December 1765) was the elder and only surviving son of King Louis XV of France and his wife, Queen Marie Leszczyńska. As a son of the king, Louis was a fils de France. As heir apparent, he became Dauphin of France. Although he died before ascending to the throne himself, all three of his sons who made it to adulthood were to later rule France: Louis XVI (reign in 1774–1792), Louis XVIII (1814–1815, again in 1815–1824) and Charles X (1824–1830).
Ерте өмір және білім
Луидің дүниеге келуі тақты нығайтып, анасының сарайдағы жағдайын жақсартты, бұрын ол Даффин туылмай тұрып үш қызды қатарынан туғандықтан беймаза болған еді. Оның Филипп есімді кіші інісі болды, ол кешірімсіз жасқа жетпей қайтыс болды. Луи кардинал Арман де Роханның қатысуымен жеке және есімсіз шайылды. 1737 жылдың 27 сәуірінде, ол жеті жасқа толғанда, қалған шайлылу рәсімдерінің ресми салтанаты өтті. Осы кезде оған Луи Фердинанд есімдері берілді. Оның спонсорлары – оның туысы Луи, Орлеан герцогы, және оның шөбере әйелі Бурбонның жесір герцогинясы болды.
Louis's birth secured the throne and his mother's position at court, which previously had been precarious due to her giving birth to three daughters in a row before the birth of the Dauphin. He had a younger brother, Philippe, who died as a toddler. Louis was baptised privately and without a name by Cardinal Armand de Rohan. On 27 April 1737 when he was seven years old the public ceremony of the other baptismal rites took place. It was at this point that he was given the names Louis Ferdinand. His godparents were his cousin Louis, Duke of Orléans, and his great great aunt the Dowager Duchess of Bourbon.
Екінші неке
1747 жылдың 10 қаңтарында Людовик Дрезденде Саксонияның Мария Жозефасына, Саксонияның ханзадасы және Польша королі Фредерик Август II-нің он бес жасар кіші қызы, сондай-ақ оның әйелі, Австрияның архигерцогинясы Мария Жозефаға өкілеттік арқылы үйленді. Екінші неке рәсімі 1747 жылдың 9 ақпанында Версальде жеке өтті.
On 10 January 1747, Louis was married by proxy in Dresden to Maria Josepha of Saxony, the fifteen year old younger daughter of Frederick Augustus II, Prince Elector of Saxony and King of Poland, and his wife Archduchess Maria Josepha of Austria. A second marriage ceremony took place in person at Versailles on 9 February 1747.
Тұлға
Луи жақсы білім алған: зейін қоя оқитын, мәдениетті, музыканы ұнататын адам. Ол аң аулау, билер немесе көріністерге қарағанда әңгімелесуден ләззат алған. Жоғары моральдық қағидалары бар, әйелі Мари Жозефке өте берілген және әкесінің қатындарына қарсы болған. Отбасы досы, де Луйн герцогы мен Аббе де Пройар өз естеліктерінде оның нағыз солысы сияқты, Людовик жас кезінде де ақшасының көп бөлігін кедейлерге көмектесу үшін түрлі қайырымдылыққа жұмсағанын айтқан, бұл оны француз халқының арасында танымал еткен. Өте діндар болған ол, анасы мен қарындастары сияқты, иезуиттердің ынталы жақтасы болды және олардың ықпалымен Киелі Жүрекке құлшынып, сенімді болды. Ол қарындастарының көзінде әкесінен өзгеше, христиан патшасының үлгісі болған, ал әкесі әйелдерге құмарлық таныған адам ретінде танымал еді.
Louis was well educated: a studious man, cultivated, and a lover of music, he preferred the pleasures of conversation to those of hunting, balls, or spectacles. With a keen sense of morality, he was very much committed to his wife, Marie Josèphe, and disapproved of his father's mistresses. Family friend Duke de Luynes and Abbe de Proyart noted in their memoirs that like his pious mother, Louis even at a young age, donated much of his money in supporting various charitable causes for the poor which made him popular with the French populace. Very devout, he was a fervent supporter of the Jesuits, like his mother and sisters, and was led by them to have a devotion to the Sacred Heart. He appeared in the eyes of his sisters as the ideal of the Christian prince, in sharp contrast with their father, who was a notorious womanizer.
Кейінгі өмір және өлім
Әкесі Луиді мемлекеттік істерден алшақтатқандықтан, ол Девoттардың орталығында болды – таққа отырғанда билікке қол жеткізуді үміттенген діншіл адамдардың тобы. Луи 1765 жылы 36 жасында Фонтенблода туберкулезден қайтыс болды, әкесі тірі болғандықтан Франция патшасы бола алмады. Оның анасы, королева Мария Лещинская, және анасының әкесі, Польшаның бұрынғы патшасы Станислав I Лещинский, Лотарингия герцогы, одан да ұзақ өмір сүрді. Оның аман қалған үлкен ұлы, Людовик Август, Берри герцогы, жаңа дофин атанды және 1774 жылдың мамырында Людовик XV қайтыс болғаннан кейін Людовик XVI ретінде таққа отырды. Луи Сен қаласындағы Сент-Этьен соборында Франция дофині мен Саксониялық Мари Жозеф ескерткішіне, жас Гвийом Кустоу жобалап, орындаған монументке жерленді. Оның жүрегі алғашқы әйелінің қасына Сен-Дени базиликасына қойылды.
Kept away from government affairs by his father, Louis was at the center of the Dévots, a group of religiously minded men who hoped to gain power when he succeeded to the throne. Louis died of tuberculosis at Fontainebleau in 1765 at the age of 36, while his father was still alive, so he never became king of France. His mother, Queen Marie Leszczyńska, and his maternal grandfather, the former king of Poland, Stanislaus I Leszczyński, Duke of Lorraine, also survived him. His eldest surviving son, Louis Auguste, duc de Berry, became the new dauphin, ascending the throne as Louis XVI at the death of Louis XV, in May 1774. Louis was buried in the Cathedral of Saint Étienne in Sens at the Monument to the Dauphin of France & Marie Josephe of Saxony, designed and executed by Guillaume Coustou, the Younger. His heart was buried at Saint Denis Basilica next to his first wife.