Кіріспе
Монако ханшайымы 1889-1922 жылдар аралығында.
Мари Элис Хайне (10 ақпан 1857 – 22 желтоқсан 1925) – Монако князі Альберт I-ге үйленген американдық туған Монако ханшайымы. Марсель Пруст оны "Уақыттың іздеуінде" романындағы Люксембург ханшайымының образын жасау үшін үлгі етіп алды. Оның бірінші күйеуі Ришелье герцогы болса, екінші күйеуінің атақтарының бірі Мазарин герцогы еді; осылайша ол кардинал Ришелье мен кардинал Мазариннің титулдарын иеленген бірегей ханшайым болды.
Ерте өмір
Мари Элис Хайн Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы Француз кварталында, 910 Rue Royale мекенжайында дүниеге келді. Оның француз әкесі Мишель Хайн, Берлин мен Парижде тамырлары бар көрнекті неміс еврей банктік отбасының ұрпағы болды. Оның інісі Арманд Хайн еді, екеуі де ақын Генрих Хайн мен журналист және баспагер Густав Хайннің, кейін барон Хайн фон Гельдерннің туыстары болды. Мишель Францияның Бордо қаласында туды, 1843 жылы Нью-Орлеанға көшіп келді және табысты қаржыгер мен жылжымайтын мүліктерді дамытушы болды. Хайннің анасы – Мари Амели Селесте Мильтенбергер, француз алсасиялық тегін жатқан архитектор және құйма темір импорттаушы Жозеф Альфонс Мильтенбергердің қызы және оның креол әйелі Мари Селесте Дорфейль. Оның отбасы Рояль көшесінде бірімен-бірі байланысты үш Мильтенбергер сарайын салды. Оның екі кіші інісі болды: Поль Анри және Исаак Жорж. Америка Азамат соғысы отбасын Францияға қайтаруға мәжбүр етті, онда жасөспірім Алисаның жастығы мен сұлулығы, сондай-ақ отбасының байлығы париждік қоғамда үлкен әсер қалдырды. Әкесінің фирмасы, A & M Heine, Наполеон III-нің Пруссиямен соғысын қаржыландыруға көмектесті. Мишель мен Амели Наполеон III сарайының тұрақты қонақтары болды, ол және Императрица Евгения Нью-Орлеанда туған Хайннің крещеніе ата-анасы болды.
Жеке өмір
Ол Нью-Орлеанда крещениеден өтті. Ол өзінің алғашқы күйеуі Мари Одет Арман Эймбл Шапель де Жюмильякпен, Жюмильяк маркизі, содан кейін Ришелье және Айгильон герцогының 7-ші герцогы Мари Одет Арманмен 1875 жылғы 27 ақпанда Парижде үйленді. Олардың бір ұлы мен бір қызы болды:
Мари Одет Жан Арман Шапель де Жюмильяк (1875–1952), 1880 жылғы 28 маусымда Афинада әкесі қайтыс болғаннан кейін 8-ші және соңғы Ришелье герцогы, сондай-ақ Айгильон герцогы және Жюмильяк маркизі болды. 1913 жылы ол Мэриленд штатының америкалық азаматы Элеонора Дуглас Уайзбен (1890–1972), Джон Сержант Уайзтың қызымен үйленді. Балалары жоқ. Одиль Мари Огюст Септимания Шапель де Жюмильяк (1879–1974) 1905 жылы Габриэль Мари Франсуа Ипполит Ферри Эжен де Ла Рошфукольмен (1875–1942) үйленді, де Ла Рошфуколь графинясы атанды, кейін 1909 жылғы 22 маусымда Бавария Корольдігінің де Ла Рошфуколь принцессасы болды (принц де Ла Рошфуколь Монтбелдің туысы). Олардың Анна Алиса Елизавета Амелия де Ла Рошфуко (1906–1980) атты қызы болды, ол екі рет үйленді, бірақ балалары жоқ.
Монаконың ханшайымы
Хайне Монаконың мұрагерлік ханзадасы Альбертті алғаш рет 1879 жылы Мадейрада кездестірді. Ол кезде Альберт әлі Мэри Виктория Дуглас Гамильтонмен бақытсыз некеде болған. Альберттің алғашқы некесі 1880 жылдың 3 қаңтарында шіркеу тарапынан жойылды, содан кейін ол Элиспен қарым-қатынас бастады. Элис Альбертке 1889 жылдың 30 қазанында, оның таққа отырғаннан кейін көп ұзамай үйленді. Монако сарайы мұрағатының директоры Томас Фуиллеронның айтуынша, "Принц Альберт I оған терең махаббатпен қарады. Бұл – Князьдіктегі алғашқы махаббат некелерінің бірі". Альберт океанографиямен қызығушылық танытып, жиі теңіз экспедицияларына қатысты. Ол болмағанда, Хайне Монако операсының маусымына көбірек назар аударды. Ол "Монте-Карло казиносы қаржыландыратын елге мән-жай мен айрықшалық әкелуге кірісті". Алиса мен Принц Альберт I 1902 жылдың 30 мамырында (Монако) және 1902 жылдың 3 маусымында (Франция) сот арқылы ажырасты, бірақ некеде қалды. 20 жылдан кейін ханзада қайтыс болғаннан соң, Алиса Монаконың жесір ханшайымы атанды. Ол қайтадан тұрмысқа шықпады.
Alice and Prince Albert I separated judicially on May 30, 1902 (Monaco), and June 3, 1902 (France), but remained married. Upon the prince's death 20 years later, Alice became the Dowager Princess of Monaco. She did not remarry.
Мұра
Оның Нью-Орлеандағы бұрынғы үйі Француз кварталындағы ең көп суретке түсірілген ғимараттардың бірі. Бүгінде осы сарайда The Royal Courtyard Bistro & Bar, Nola Rock Company және Frank Relle Photography орналасқан.