Кіріспе

Математикада вариациялық теңсіздік – функционалды қамтитын теңсіздік, оны белгілі бір айнымалының барлық мүмкін мәндері үшін шешу қажет, әдетте бұл айнымалы дөңес жиынға жатады. Вариациялық теңсіздіктердің математикалық теориясы бастапқыда тепе-теңдік мәселелерін, атап айтқанда Синьорини мәселесін шешу үшін жасалған: сол модельдік мәселеде қолданылған функционал, қатысты әлеуеттік энергияның бірінші вариациясы ретінде алынған. Сондықтан, оның вариациялық табиғаты бар, ол жалпы абстрактілі мәселенің атында көрсетілген. Теорияның қолданылу аясы содан бері экономика, қаржы, оптимизация және ойын теориясы салаларындағы мәселелерді де қамтиды.

Тарих

Вариациялық теңсіздікке қатысты алғашқы мәселе – Антонио Синьоринидің 1959 жылы қойған және 1963 жылы Гаэтано Фичера шешкен Синьорини мәселесі. Дереккөздерге сәйкес, теорияның алғашқы еңбектері: және . Кейін Гидо Стампаччиа бөлшектік дифференциалдық теңдеулер үшін жүйелілік мәселесін зерттеу мақсатында Лакс-Милграм теоремасын жалпылады және осы сияқты теңсіздіктерді қамтитын барлық мәселелер үшін "вариациялық теңсіздік" деген атауды енгізді. Жорж Дюво 1965 жылы Бриксенде өткен конференцияда Фичераның Синьорини мәселесі жөніндегі баяндамасын тыңдағаннан кейін, өзінің аспиранттарын Фичераның жұмысын зерттеуге және кеңейтуге ынталандырды, сондай-ақ хабарлайды: осылайша теория Францияда кеңінен танымал болды. 1965 жылы Стампаччиа мен Жак Луи Лайонс бұрынғы нәтижелерін кеңейтіп, оларды мақалада жариялады: олардың нәтижелерінің толық дәлелдемелері кейіннен мақалада жарық көрді.

Тарихи сілтемелер

Эластикалық теория мен математикалық талдаудың жемісті өзара әрекеттесуі туралы тарихи мақала: Гаэтано Фичераның вариациялық теңсіздіктер теориясын жасауы §5-те, 282–284 беттерде сипатталған. Вариациялық теңсіздіктер саласын, әсіресе бір жақты шектеулермен үздіксіз механика мәселелерінің тармағын қамтитын қысқаша зерттеу шолуы. «Отыз жылдан кейін еске түсірілген вариациялық теңсіздіктер теориясының тууы» (атауының ағылшын тіліндегі аудармасы) – бұл теорияның негізін қалаушының көзқарасынан вариациялық теңсіздіктер теориясының басталуын баяндайтын тарихи еңбек.

Ғылыми еңбектер

. Синьорини проблемасының шешімін хабарлап, сипаттайтын (дәлелдерсіз) қысқаша ғылыми ескерту. Синьорини проблемасы үшін барлық және бірегейлік теоремасы дәлелденген алғашқы мақала. Gallica сайтында қолжетімді ағылшын тіліне аудармасы. мақаласының нәтижелерін жариялау. Авторлардың вариациялық теңсіздіктер теориясына қатысты абстрактілі тәсілін сипаттайтын маңызды жұмыс. , Gallica сайтында қолжетімді. Стампаччианың Лакс-Мильграм теоремасын кеңейткен мақала.