Кіріспе

Лондондағы мұражай, бұрын Ламбеттегі Сент-Мэри шіркеуі.

Лондондағы Бақ мұражайы (бұрын Бақ тарихы мұражайы деп аталатын) – Ұлыбританиядағы бақтардың өнері, тарихы және дизайнына арналған жалғыз мұражай. Мұражай 18 айлық қайта құру жобасынан кейін 2017 жылы қайта ашылды. Ғимараттың көп бөлігі 1972 жылы жабылып, сөгілуге жоспарланған Ламбеттегі Сент-Мэри шіркеуінің Виктория дәуіріндегі қайта құрылысынан тұрады. Ол Лондонның Темза өзенінің оңтүстік жағалауындағы Ламбет сарайының жанында, Ламбет жолында орналасқан. 1976 жылы Джон және Розмари Николсон шіркеу ауласында 17 ғасырға жататын екі патшалық бағбандар мен өсімдіктерді іздеуші Джон Тредескант Ұлы және Джон Тредескант Кішінің қабірлерін тапты, осы оқиға Бағбандық тарих мұражайын құруға оларды шабыттандырды. Бұл бау-бақша тарихына арналған әлемдегі алғашқы мұражай болды. Мұражайдың негізгі галереясы шіркеу ішінде, бірінші қабатта орналасқан. Жиынға бау-бақша құралдары, өнер туындылары, бау-бақшаның дизайны мен эволюциясы туралы галерея, сондай-ақ Тредесканттың 17 ғасырлық Кемесінің көшірмесі кіреді. Жиын бау-бақша шаруашылығының әлеуметтік тарихымен қатар, оның практикалық аспектілері туралы да мәлімет береді. Мұражайда өсімдіктер мен бақтардың түрлі жақтарын қарастыратын және әр алты ай сайын жаңаланатын үш уақытша көрме залдары бар. 2017 жылы аяқталған мұражайды қайта жаңарту жобасы екі жаңа бақ дизайнын қамтыды. Дэн Пирсон жобалаған Саклер бақшасы ауланың ортасындағы түйін бақшаның орнына салынды, ал мұражайдың алдыңғы бақшасын Кристофер Брэдли Хоул жобалады. 2006 жылы Сомерсет графтығындағы Бат қаласындағы Холберн мұражайының бұрынғы директоры Кристофер Вудворд Бақ мұражайының директоры болып тағайындалды.

Музейдің дамуы

Мұражай тәуелсіз тіркелген қайырымдылық ұйымы ретінде жұмыс істейді және мемлекеттік қаржыландыру алмайды, оның орнына «Достар», меценаттар мен қайырымдылық қорларына, сондай-ақ кіру ақысы мен іс-шаралардан түсетін табысқа сүйенеді. 2002 жылы, 25 жылдық мерекесінде, мұражай жайлы жаңартуға төлеу үшін кем дегенде 600 000 фунт стерлинг жинау мақсатында науқан бастады.

І кезең (2008)

2008 жылы өткен дизайн конкурсының нәтижесінде музейдің ішкі кеңістігі заманауи көрме және іс-шаралар орталығына айналдырылды, бұл өзгеріске Dow Jones Architects архитектуралық бюросының жобасы негіз болды. Аты өзгертілген мұражай (қазір Бақ мұражайы) сол жылдың 18 қарашасында жұртшылыққа есігін ашты.

ІІ кезең (2015-2017 жж.)

2015 жылдан 2017 жылға дейін мұражай көне құрылысты толық қалпына келтіру және оны мұражайға айналдыру жұмысының екінші кезеңін жүзеге асырды. 2014 жылы мұражайға даму үшін Heritage Lottery Fund-тан 3,510,600 фунт стерлингтік грант бөлінді. Жаңартылған мұражай 2017 жылы қайта ашылды, Dow Jones Architects компаниясының тарихи интерьерде білім беру және іс-шараларға арналған галереялар мен кеңістіктермен толықтырылған, жүлделі екінші жобасының арқасында. Бұл кезеңде тұрақты коллекцияны көрсету үшін арналған орын екі есеге артты, оның 95 пайызы қоймада сақталып тұрған болатын, сонымен қатар мектептер мен қоғамдық жұмыстар үшін қосымша кеңістік, үлкен кафе және қазіргі заманғы келушілерге арналған қызметтер ұйымдастырылды. Жобаның негізгі мақсаты – елдегі бау-бақша және ландшафт дизайнының алғашқы мұрағатын құру болды, ол алдын ала жазылу арқылы жұртшылыққа қолжетімді. Мұражайда қазір Ашмолеан мұражайынан алынған, бастапқыда Ламбеттегі Традесканттың коллекциясына тиесілі, кейін көршісі Элиас Эшмольге қалдырылған заттар арқылы "Традесканттың сандығының" көшірмесі де бар. Жаңартуға ортағасырлық мұнараға орнатылған көру платформасы да кірді, бұл жұртшылыққа мұнараға көтеріліп, Темза арқылы Вестминстерге алғаш рет панорамалық көрініс тамашалауға мүмкіндік берді. 2020 жылы Дэн Пирсон Бақ мұражайы үшін жаңа аула бағын жобалады; оның шабыты осы баққа қазіргі заманғы Традесканттардың теңдесі саналатын бірнеше адамнан келді.

Сент-Мэри-ат-Ламбет

Бақ мұражайы Ламбеттегі ортағасырлық және Виктория дәуіріндегі Сент-Мария шіркеуінде орналасқан. Бұл жердегі алғашқы шіркеу Норман жаулап алуынан бұрын салынған және 12 ғасырда Кентерберий архиепископтары құрған діни орталықтың маңызды бөлігі болды. 1972 жылы ғимараттан діни мәртебесі алынып, мұражайдың негізін қалаушы Розмари Николсон бұзудан құтқарып қалды. Элиас Эшмол (спекулятивті масондық дамуына зор үлес қосып, Оксфордтағы Эшмолеан мұражайын құрған) 1692 жылы осы шіркеуге жерленген. Кейін шіркеу ішінде сопрано әншісі Нэнси Сторас та жерленді. Шіркеу ауласында Джон Сили (Coade Stone Manufactory өндірісінің) және танымал вице-адмирал Блайдың қабірлері бар. Шіркеу ауласы II* санаттағы қабірлерге (Традескант, Сили және Блай) ие екендігімен ерекшеленеді. 19 ғасырда Ламбет жылдам кеңейді және 1790 жылдан кейінгі екі онжылдықта 15 900 жерлеу тіркелді. 1814 жылы шіркеу ауласы кеңейтілді, бірақ 1854 жылы, Парламент актісімен басқа қалалық шіркеулер де жабылған кезде, ол да жабылды.

Саудагерлердің қабірі

Мұнда Традискант отбасының бес мүшесі жерленген: Джон Традискант ересек; Джон Традискант кіші, оның екі әйелі – Джейн және Хестер, сондай-ақ оның 19 жасында қайтыс болған ұлы Джон. Қабірдің 17 ғасырдағы бастапқы дизайны Кембридж қаласындағы Пеппис кітапханасында сақталады, ал оның суреті Ұлттық портрет галереясында да кездеседі. Қазіргі қабір – Традискант қабірі орнындағы үшінші қабір және ол бастапқы дизайнымен бірдей. Ол 1853 жылы халықтан жиналған қаржыға қайта жаңартылды.

Қайта құру кезінде табылған табыстар

2016 жылы жөндеу жұмыстары барысында жұмысшылар 30 қабірлік сандықты қамтитын жер асты қоржынды тапты, оның ішінде Кантербери архиепископтарының бесеуінің сандықтары болды. Олар: Ричард Банкрофт (Король Джеймс Библиясының басылуын қадағалаған), Джон Мур, Фредерик Корнуоллис, Мэтью Хаттон және Томас Теннисон. Сонымен қатар, Джон Мурдың әйелі Кэтрин Мур және Арчс деканы Джон Бетсворттың жерленгендері анықталды.