Кіріспе

Кореялық дәстүрлі киім Ханбок (хангул=한복) – корей халқының дәстүрлі киім түрі. Ханбок термині негізінен Оңтүстік Кореяда қолданылады; Солтүстік Кореялықтар киімдерді чхосон от (hangul=조선옷, ) деп атайды. Бұл киімдер корей диаспорасында, әсіресе Қытайдағы корейлер киеді. Кореялықтар ханбок киетін ежелгі заманнан бері. Ханбоқтың ең алғашқы бейнеленген суреттері Кореяның үш патшалығы кезеңінен (б.з.д. 57 жылдан б.з. 668 жылға дейін) бастау алады, оның тамырлары қазіргі Солтүстік Корея мен Маньчжуриядағы протокорейлік халыққа дейін жетеді. Киімдер сондай-ақ Когурё дәуіріндегі (4-ші – 6-шы ғасырлар) қабірлердегі қабырға суреттерінде бейнеленген, ал ханбоктың негізгі құрылымы осы кезеңнен бері қалыптасқан. Ежелгі ханбок жогори (жоғарғы киім), бажи (шалбар), чима (көйлек) және по (жеңіл сырт киім) -дан тұратын. Ханбоқтың негізгі құрылымы қозғалысты жеңілдету үшін жасалған және муизмнің көптеген мотивтерін қамтиды. Мыңдаған жылдар бойы көпшілік ханбокты әшекейсіз ақ түсті киіп жүрген. Көбінесе, сәнді ханбок арнайы жағдайларға, мысалы, үйлену тойына арналған. Кейбір кезеңдерде қарапайым халыққа (семин) түрлі-түсті ханбок киюіне тыйым салынды. Алайда, басқа кезеңдерде қарапайым адамдарға ақ киім киюге рұқсат етілмеді, соның ішінде Кореяны жапондықтар басып алған кезде. Қазіргі заманғы ханбоктар әдетте Жосон әулетінің ханбоктарынан үлгі алады, әсіресе Қытай экономикалық реформасынан кейін мәдени және экономикалық алмасудың артуына байланысты.

Этимология

Ханбок термині салыстырмалы түрде жақында пайда болды және оның пайда болуымен байланысты тарихи контекстпен тығыз байланысты. Бұл термин Жосон кезеңінің соңында пайда болды, сол кезде Жапония империясы және басқа батыс елдер Кореяны өздерінің ықпал аймағына енгізу үшін бәсекелестік етті. Терминнің алғашқы рет қолданылғаны 1881 жылғы Жосон кезеңінің соңында жарық көрген «Чонч'илги» (хангул=정치일기) атты құжатта кездеседі. Сол жерде ханбок корей киімдерін жапон және батыс үлгісіндегі киімдерден ажырату үшін қолданылған. 1895 жылғы бір құжатта да корей және жапон киімдерін ажырату үшін ханбок қолданылды. Бұл екі қолданыс Корея империясының корей халқын сипаттау үшін ханжа таңбасын кеңінен танытуынан бұрын пайда болған. 1900 жылдан бастап корей газеттері ханжа таңбасын корей киімдерін сипаттаған сөздерде қолданды, мысалы, Хан'гугибок (хангул=한국의복), Хан'гуйебок (хангул=한국예복) және Тэханнёбок (хангул=대한녀복). 1905 жылғы газет мақаласында ханбок әділетті армиялардың бірінің киімін сипаттау үшін қолданылды. «Ури от» (хангул=우리옷) және «Чосон от» (хангул=조선옷) сияқты ұқсас мағыналы басқа да сөздер сол кезде бірдей қолданылып келді. Кореяның бөлінуінен кейін Оңтүстік Корея ханбок терминін, ал Солтүстік Корея Чосон от терминін қалайды. Бұл Оңтүстік Кореяның Хан терминіне, ал Солтүстік Кореяның Чосон терминіне басымдық беруін көрсетеді.

Құралымдар мен жобалау

Әйелдер үшін дәстүрлі ханбок джогори (жеңіл көйлек) және чима (көйлек, юбкадан) тұрады. Бұл жиын көбінесе "чима джогори" деп аталады. Ерлер үшін ханбок джогори мен кең баджи (шалбар) құрайды. Бұл жиынның үстінен түрлі жилеттер, жакеттер және пальтолар киіледі. Әйелдер үшін Жансам, Дансам, Вонсам сияқты түрлері бар. Ерлер үшін мысалдар: дурмаги, допо (киім), Данрён уи, Джунг химак, Сочанг уи, Дачанг уи және т.б.

Жоғри

Жёгори – ханбоқтың негізгі жоғарғы киімі, оны әйелдер де, ерлер де киеді. Ол қолдар мен киім киген адамның денесінің жоғарғы бөлігін жабады. Жёгоридің матасы, тігілу әдісі және пішіні бойынша әртүрлі стильдері мен түрлері бар. Жёгоридің негізгі құрамы – гиль, гит, дончжон, гореум және жеңдер. Гил (хангул=길) – киімнің алдыңғы және артқы жағындағы үлкен бөлік, ал гит (хангул=깃) – жағаны әрлеп тұратын мата жолағы. Дончжон (хангул=동정) – гиттің үстіне салынатын, алынып-салынатын ақ жаға, көбінесе төртбұрышты болады. Горим (хангул=고름) – жёгориді байлайтын мата баулары.

Хима

Чима – «көйлек» деген мағынаны білдіреді, және ханжада оны саң (裳) немесе гун (裙) деп те атайды. Көйлектің астыңғы бөлігі, яғни юбкасы сокчима деп аталады. Чима малги – чиманың үстіңгі жағын жиектейтін белдік. Чима көбінесе тікбұрышты бөліктерден тігіліп, чима малгиге (белдікке) бүктеліп немесе жиырылып бекітілген. Осы белдікте денеге бекіту үшін гореум жіптері де болған. Когурёден Жосон кезеңіне дейін чималар жолақты, плисселенген, тігістелген және бөліктерден құрастырылған. Кейін ол жеңсіз корсет немесе «жаңартылған» юбка түріне айналып, Эо Ккех Хео ри Чима деп аталды. 20-ғасырдың ортасында кейбір сыртқы чималар да жеңсіз корсетке ие болды, оның үстінен жогори киіліп жабылатын.

Баджи

Баджи – ерлер ханбогының төменгі жағын білдіреді. Корей тілінде "шапан" деген сөзбен мағынасы жақын. Батыс стиліндегі шалбарлармен салыстырғанда, баджи денеге жақын келмейді. Кең пішімі еденде отыруға ыңғайлы болуы үшін жасалған, сонымен қатар бұл стильдің тамыры Үш патшалық дәуіріне дейін жетеді. Баджи қазіргі шалбарлардың қызметін атқарады және Кореяда кез келген шалбарды атау үшін қолданылады. Баджи малги – баджидің белдігі, оған ұзын дарағы (қорым) тігілген. Баджи киімнің стиліне, тігілу әдісіне, өрнегіне қарай астарсыз, былғары, жібек немесе мақтадан тігілуі мүмкін.

Сокгот

Сокгот (hangul = 속곳) – корейлердің дәстүрлі іш киімдерінің әртүрлі түрлерін біріктіретін жалпы атау. Батыс үлгісіндегі іш киімдер импортталғанға дейін олар ханбоктың құрамдас бөлігі ретінде тағылған. Әйелдер көбінесе бірнеше қабат іш киім киетін, қабаттардың саны олардың әулеттік жағдайына байланысты болатын – қабаттар көп болған сайын, олардың дәулеті де артатын. Іш киімге ерекше мән берілетін, сондықтан іш киімнің сапасы мен материалы сыртқы киімнен де жақсы болатын.

Деот-от

Деотот – джиогоридің үстінен киілетін сыртқы киімдер тобы. Бұл тізімде көрсетілгеннен басқа да көптеген түрлері бар.

По

По – сырт киімге арналған жалпы термин, көбінесе жамылғы немесе сыртқы шапанды білдіреді. Поның екі негізгі түрі бар: корей және қытай. Корей түрі Кореяның үш патшалығы дәуірінде кең таралған стиль болып табылады және қазіргі күнде де қолданылады.

Баңби

Банби (қытайша: 半臂 bàn bì, сөзбе-сөз "жартылай жең") – Тан әулетінен бастау алған Ханфу түрі. Банби – ішкі киімдердің үстіне киілетін, әдетте Юаньлин пао (қытайша: 圓領袍, "дөңгелек жағалы халат") киімімен толықтырылатын қысқа жеңді киімдердің бірнеше түрін білдіреді. Ежелгі Тан дәуіріне тән картиналар, қабырға суреттері мен мүсіндерде көптеген сыртқы, жартылай жеңді банбилерді кездестіруге болады.

Бигап

Горео дәуірінде моңғолдар киген киімдерден шыққан жеңсіз сырт киім.

Баежа және квея

Баежа – ішкі киімнің үстінен тағылатын жеңсіз сырт киім. Оның ұзындығы қысқадан ұзаққа дейін әртүрлі болуы мүмкін. Квежа баежамен мағынасы бірдей, бірақ квежа көбінесе ерлер киімін көрсетеді.

Дафо

Дафо – ерлердің қысқа жеңді сырт киімі, көбінесе әскери немесе ресми форманың құрамында болады.

Жоққы

Жокки – жеңіл шапан, ал магожа – сырт киім. Жокки кейінгі Жосон дәуірінде, Батыс мәдениеті Кореяға ықпал ете бастаған кезде жасалды.

Магоя

Магояның жағасын әшекейлейтін мата жолағы болмайды. Ұзын жеңді магожалардың пайда болуына сол жердегі суық климат салдарынан жер аударылғанда киген магвае себеп болған. Магожаның жылуы мен киюге ыңғайлылығы оны Кореяда танымал етті. Ол "деот жиогори" (сөзбе-сөз "сыртқы жиогори") немесе магвае деп те аталады. Бұл балалардың түрлі-түсті үстін киімдері. Оны көбінесе жас ұлдар киеді. Бұл киім "бес бағыттың дурмаги" деген мағына беретін обанчжан дурмаги деп те аталады. Жас ұлдар хогеон (батыр суреті бар қалпақ) немесе жас қыздар гуль (әсем бас киім) киеді.

Дизайнға шетелдік ықпал

7 жылдан кейін Корея билеушілері мен аристократиясының киімдері, шетелдік де, жергілікті де стильдердің, әсіресе түрлі қытай династияларының ықпалына іш болды. Мысалы, Сун династиясының шэньи киімі, ер адамдардың гванбогы көбінесе Тан, Сун династияларының сарай киімдерінен алынып немесе олардың ықпалында болды. Сарайдағы және ханшайымдардың киім үлгілері Тан және Мин династияларынан бейімделді, чиолик – моңғол киімдерінен, ал маджо – маньчжу киімдерінен алынды, сондай-ақ Мин сарайынан сыйлық ретінде берілді. Мәдени алмасу екі жақты сипатта болды, Горё ханбогы Юань династиясының жоғарғы топтары киетін киімдерге әсер етті (мысалы, моңғол ханшайымдарының киімдері). Халық бұл шетелдік әсерлерге аз ұшырады және көбінесе жоғарғы топтардан ерекшеленетін жергілікті стильдегі киімдерді киді.

Дизайн және әлеуметтік позиция

Ханбок таңдауы әлеуметтік жағдайды да көрсетеді. Мысалы, жарық түстерді көбінесе балалар мен қыздар киетін, ал күңгірт түстерді орта жастағы ерлер мен әйелдер киетін. Үйленбеген әйелдер көбінесе сары жоғорит пен қызыл чима киетін, ал үйленген әйелдер жасыл және қызыл түстерді таңдайтын, ал ұлы бар әйелдер теңізшіл түсті киім киетін. Жоғары топтағылар түрлі-түсті ханбок киетін. Ал қарапайым халық ақ киім киюге міндетті болған, бірақ ерекше жағдайларда ақшыл қызғылт, ақшыл жасыл, сұр және көмір түстерінде киінетін. Ханбоктың материалы да мәртебені көрсететін. Жоғары топтағылар жаз айларында тығыз тоқылған рами матасынан немесе басқа да жеңіл материалдан ханбок киетін, ал жылдың қалған уақытында жазықты немесе өрнекті жібектен киетін. Ал қарапайым халық тек мақтадан киім тігетін. Ханбокқа киген адамның тілегін білдіретін өрнектер кестеленетін. Мысалы, той киіміндегі пион гүлдері құрмет пен байлыққа деген тілектерді білдіретін, лотос гүлдері – асыл тектілікке деген үмітті, ал жарғақтар мен анар – балалы болуға деген ниетті көрсететін. Аждаһалар, феникстер, журавльдер мен жолбарыстар тек патшалар мен жоғары лауазымды шенеуніктерге арналған. Сонымен қатар, шұғалар мен шамандарға арналған ерекше нұсқалар да жасалған. Ежелгі ханбоктың шығуы қазіргі Солтүстік Корея мен Маньчжурияның ежелгі киімдерімен байланысты. Кейбір ғалымдар ежелгі ханбоктың шығуы Еуразия далаларының көшпелі халықтарының (скифтердің) киімдеріне, Сібір арқылы Батыс Азиядан Солтүстік-Шығыс Азияға дейін созылған және Степь жолы арқылы байланысқан киімдеріне баратынын болжайды. Батыс және солтүстік Азиядағы көшпелілердің шығу тегін көрсететін ежелгі ханбок, Шығыс Азиядағы көшпелі мәдениеттердің хобок типті киімдерімен құрылымдық ұқсастықтарға ие, олар атқа мінуді жеңілдету және қозғалыс еркіндігін қамтамасыз ету үшін жасалған, мысалы, ерлер киімдері үшін шалбар мен жакетті пайдалану және жакеттің сол жағынан жабылуы. Алайда, ежелгі ханбок скиф киімдерімен кейбір ұқсастықтарды көрсеткенімен, екі киім түрі арасындағы көптеген айырмашылықтар байқалды, бұл 2020 жылы Кёнджу университетінің Мәдениет мүліктері факультетінің доценті Юнгсу Чанға скиф киімдерінің ежелгі ханбоктың прототипі деген теорияны қайта қарау қажеттігін ұсынды. Бұл теория корей ғылымында бұрыннан қалыптасқан еді. Біріншісі – Когурёның екінші астанасы, ал екіншісі – Когурёның үшінші астанасы, біздің заманымыздың IV ғасырының ортасынан VII ғасырының ортасына дейін болған. Ерлер де, әйелдер де шалбар, ұзын жакеттер және белдік (тви) киетін. Әйелдер шалбардың үстіне юбка киетін. Ханбоктың осы негізгі құрылымдық ерекшеліктері бүгінгі күнге дейін сақталған, тек ұзындығы мен жоғориттің жабылу тәсілі ғана өзгерген. Екі түрлі аяқ киім (хва) қолданылған, біреуі тек аяқты, ал екіншісі тізеге дейін жабатын. Бұл кезеңде конус тәрізді қалпақтар мен оған ұқсас бас киімдер, кейде ұзын құс қауырсындарымен әшекейленген, киілген. Силлада Муёль патшасы Цзиндёк патшайымының билігінің екінші жылында Далльёнгты енгізді. Археологиялық зерттеулерге сүйенсек, бұл киімдер Цзиндёк патшайымының тұсында әкелінген деп саналады. 664 жылы Мунму патшасы ханшайымның киімі Тан әулетінің киіміне ұқсауы керек деп жарлық шығарды, сонымен қатар әйелдер киімі де Тан әулетінің киім мәдениетін қабылдады. Осы кезеңде Тан әулетінің ықпалы зор болды және Тан сарайының киім ережелері Силла сарайында қабылданды. Силлаға енгізілген Тан әулетінің киімдері Силла сарайының киім киімін әсемдеді, ал осы әсемдікке байланысты Хундог патша 834 жылы киімге тыйым салды. Бастапқы Балхае шенеуніктері Үш патшалық дәуірінің дәстүрін жалғастыратын киім киген. Чим астына үстінен кию тәсілі (Тан стилінің әсерінен туған сән) Горёде жоғалып кетпеді және Горё әулеті бойына юбка үстінен киюдің жергілікті стилімен бірге өмір сүрді; Бұл Тан стилінің әсерінен туған сән Жосон әулетінің басына дейін киіліп, тек орта және соңғы Жосон кезеңдерінде жоғалып кетті. Горё буддалық суреттерінде патшалық және дворяндықтардың киімдері мен бас киімдері әдетте Сун әулетінің киім жүйесіне сәйкес келеді. Мысалы, "Сулы Ай Авалокитешвара" атты Горё суреті – қытай және Орталық Азия суреттерінен алынған буддалық сурет. Ал Юань әулетінің кезінде киінген қытай киімдері Горео суреттерінде сирек кездеседі. Алайда, тіпті Горёның соңғы кезеңіндегі буддалық суреттерде, мысалы, Патша сарайындағы мандалада, ханшайымдар Тан және Сун әулеттері стиліндегі сарай киімінде бейнеленген, бұл моңғол Юань сарайынан өзге стиль. Сурет:Goryeohanbok.jpg|alt=Сулы Ай Авалокитешварадағы дворялды әйелдің киімі, Горё әулетінің суреті, 1323 жыл.|Чима жоғорит, Сулы Ай Авалокитешварадағы дворялды әйелдің киімі, Горё әулетінің суреті, 1323 жыл. Юань императорлық отбасынан жеті әйел Горё патшаларына үйленді. Алайда, моңғол сарайының киімдеріне бұл ықпал Юань әулетінің соңғы жылдарында ғана болды. Юань әулеті бойына Горёдан көптеген адамдар Юаньға көшірілді; олардың көпшілігі конньо (әдеби аударғанда "салық әйелдері"), евнухтар және соғыс тұтқындары болды. Юаньға шамамен 2000 әйел Горёдан конньо ретінде өз еркінен тыс жіберілді. Алайда, қазірге дейін моңғол патшайымдарының киімдеріне Горёның ықпалы туралы қазіргі интерпретация авторлардың ұсыныстарына негізделген.

Жосон әулеті

Неоконфуциандық Жосеондағы басқарушы идеология ретінде Жосеон әулетінің алғашқы патшаларымен орнатылды. Бұл Жосеондағы барлық әлеуметтік топтардың (патшалардың, сарай қызметкерлерінің, аристократтардың және қара халықтың) киім үлгісін, барлық жағдайларда, оның ішінде тойларда және қаралы күндерде қатаң түрде белгілеуге алып келді. Адамдардың киіміне ерлердің адалдығы және әйелдердің ұяттылығы сияқты қоғамдық құндылықтар да көрінді.

Әйелдердің күнделікті киімі

[[Файл:밀양고법리박익벽화묘1. Бақ Ик қабіріндегі қабырғалық суреттер Корея археологиясы мен өнер тарихында Жосон дәуірінің ертедегі өмірі мен әдет-ғұрыптарын зерттеу үшін құнды ресурстар болып табылады. Жоғарғы таптағы, монархиядағы және сарайдағы әйелдер ханбок киетін, ол Мин әулетінің киім-кешегінен шабыттанған, бірақ корей стилін сақтайтын; ал төменгі таптағы әйелдер көбінесе жоғары таптағы әйелдердің киімдерін еліктеуге тырысты. Жосон дәуірінде чима, яғни юбка, көлемді болды, ал джеогори, яғни көйлек, бұрынғы ғасырлардағы ханбоктан өзгеше, қысқарып, тарылды, белден төмен түсетін еді. 15 ғасырда неоконфуциандық идеология әлеуметтік өмірге терең сіңіп, киімге қатысты қатаң ережелерді (матаның түсі, өрнектері, безендірулері) енгізді, бұл мәртебеге байланысты болды. Неоконфуциандық идеология әйелдердің терісін жасыру үшін толық қапталған чима, ұзын джеогори және көп қабатты киім киюіне де ықпал етті. 15 ғасырда әйелдер дене пішінін жасыратын, толық бүктемелі чима мен ұзын джеогори кие бастады. 15 ғасырғы чима-джеогори стилі Қытайдан келген киім үлгісі болды. Әйелдер джеогориінің ұзындығы біртіндеп қысқарды: 16 ғасырда шамамен 65 см, 17 ғасырда 55 см, 18 ғасырда 45 см, ал 19 ғасырда 28 см болды, кейбіреулері тіпті 14,5 см-ге дейін қысқарды. Жосон дәуірінде ұл балаларға басымдық берілгендіктен, әйелдердің көкірегін әдейі көрсету мәдени практикаға айналып, ұл туған әйелдің мақтанышының және мәртебесінің белгісі болды, сондықтан ол "баласына сүт беру үшін көкірегін мақтан тұтып, басқа әйелдердің қызғанышын оятуға тырысты". 1884 жылғы король Годжонның жарлығымен тек тар жеңді дәстүрлі сырт киімге рұқсат берілді. Осылайша, корейлердің барлығы, әлеуметтік жағдайына, жасына және жынысына қарамастан, дюрамаги, чаксуи немесе джууи (周衣) кие бастады. Гат ер адамның өмірінде маңызды рөл атқаратын, бірақ тұрғын үйлерде бейресми жағдайда ыңғайлы болу үшін Жосон дәуірінің аристократтары Қытайдан келген банггван, сабангван, донгпагван, варионггван, джонджагван сияқты бас киімдерді де қабылдады. Неоконфуциандық идеологияның ықпалымен, әйелдердің барлығы сыртқа шыққанда беттерін жасыру үшін бас киім (нэ ое сеугэ) киюі міндетті болды. Бұл бас киімдерге суэгаэчима (химаға ұқсас, бірақ тар және қысқа, жоғарғы таптағы әйелдер, кейіннен Жосонның соңында барлық таптар киетін), джанг-от және неоул (тек сарайдағы әйелдер мен асыл әйелдерге рұқсат етілген) жатты. 19 ғасырда янбан әйелдері жокдури, яғни гаче шапқысын алмастыратын кішкентай бас киім кие бастады. Алайда гаче ғасырдың соңына дейін кисанг ортасында кең танымал болды.

Кейінгі дамуы

Қазіргі ханбок – Жосон дәуірінде, әсіресе 19-шы ғасырдың соңында аристократ әйелдері немесе кемінде орта тапқа жататын адамдар киген ханбок үлгісімен жасалған ханбоктың тікелей мұрагері. Ханбок Жосон патшаларының билігінің бес жүз жылында түрлі өзгерістер мен сән үрдістерінен өтіп, нәтижесінде қазіргі кезде әдеттегі ханбок деп есептейтін түріне жетті. 19-шы ғасырдың соңынан бастап ханбок көбінесе батыс костюмдері мен көйлектері сияқты жаңа батыс тауарларымен ауыстырылды. Бүгінде ресми және күнделікті киімдер көбінесе батыс стилінде жасалады. Дегенмен, ханбок әлі де дәстүрлі шараларда киіледі және тойлар, Қысқы Наурыз, жыл сайынғы ата-аналарға арналған рәсімдер немесе баланың дүниеге келуі сияқты мерекелерге арналған.

Қазіргі қолданысы

Ханбок халықаралық haute couture-да көрсетілді; 2015 жылы Карл Лагерфельд Chanel үшін корей модельдерін киіндіргенде, сондай-ақ Фил О фотосуреттері арқылы Париж мода апталығында. Бритни Спирс және Джессика Альба сияқты халықаралық жұлдыздар, теннисші Венера Уильямс және футболшы Хайнс Уорд сияқты спортшылар да оны киді. Ханбок Азиялық америкалық жұлдыздар, мысалы Лиза Линг және 2014 жылғы «Азия сұлуы» Эрико Ли Катаяма арасында да танымал. Ол қызыл кілемшеде де пайда болды, Сандра О SAG сыйлықтарында киді, ал Сандра Оның анасы 2018 жылы Эмми сыйлықтарына ханбок киіп, сән тарихына енді.

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Корея үкіметі сәнді дизайнерлерге қолдау көрсету арқылы ханбоққа деген қызығушылықтың қайта жандануына көмектесті. Ішкі нарықта ханбоқ көше сәнінде және музыкалық бейнежазбаларда трендке айналды. Оны Blackpink және BTS сияқты көрнекті K-pop әртістері киді, әсіресе "How You Like That" және "Idol" музыкалық бейнежазбаларында. Сеулде ханбоқ киген туристер бес Ұлы сарайға (Чандэокгун, Чангёнггун, Дёксугун, Гёнбокгун және Гёнхугун) ақысыз кіре алады.

Солтүстік Корея

Ханбок қазіргі Солтүстік Кореяда да киіледі, онда ол Жосон оты (хангул=조선옷) деп аталады. Осылайша, Жосон оты корей этносының өзіндігін көрсетеді және Ким Чен Ын билігі кезінде одан да белсенді түрде насихатталды. Солтүстік кореялықтар ата-аналарының 60, 70 және 80 жылдық мерейтойларын тойлағанда оны киеді. Дегенмен, бұл стильді Жосон әулеті кезінде қолданылған дәстүрлі киім үлгісіне дейін табуға болады. 2002 жылдан бері Солтүстік Корея әр көктемде Пхеньянда өз сәнін көрсету шараларын өткізіп келеді. Чаосянзу этносының өкілдері Қытайға жақын арада көшіп келгендер емес, олар Қытайда ұрпақтан-ұрпаққа өмір сүріп келе жатқан ұзақ тарихқа ие. Яньбянь корей автономиялық облысында, көптеген чаосянзу тұрады, себебі олар Солтүстік және Оңтүстік Кореядан шамамен 50 жыл бойы оқшауланған. 2022 жылы Қытайда тұратын корей қызы 2022 жылғы Пекин қысқы Олимпиадасының ашылу салтанатында чаосянфу киіп, Қытайды мәдени ұрлық жасады деп айыптаған Оңтүстік кореялықтардың наразылығын тудырды. Ханбок түрлерінің, құрамының және ерекшеліктерінің көптігі арқылы гендерлік айырмашылықтарды да көрсетеді. Қазіргі заманғы ханбок адамның статусын немесе әлеуметтік жағдайын білдірмесе де, бұрынғы Горео және Жосон әулеттерінде ханбок ерекшеленудің маңызды құралы болған. Хварот киімдерінде лотостар, феникстер, көбелектер және ұзақ өмірдің он дәстүрлі символы: күн, тау, су, бұлт, тас, қарағай, өлімсіздік саңырауқұлағы, жапалақ, ақ тұңғыш және бұғы сияқты суреттер жиі кездеседі. Әрбір сурет қоғамдағы әртүрлі рөлді білдіреді, мысалы, айдаһар императорды, ал феникс патшайымды бейнелейді; гүлді суреттер ханшайымды және патшаның әйелінен туған қызын, ал бұлттар мен жапалақтар – жоғары лауазымды сарай шенеуніктерін көрсетеді. Вонсам да Қытайдан алынған, және ол Біртұтас Үш Патшалық кезеңінде Тан әулетінен сыйлық ретінде берілген киімдердің бірі деп саналады. Дангуи әртүрлі түстерде болған, бірақ сары және/немесе жасыл түстер ең көп таралған. Алайда, император қызғылт түсті, ал патшайым қызыл түсті дангуи киген. Мёнбок Мёнрю Гваннан (хангул=면류관) және Гужанг боктан (хангул=구장복) тұрады. Императрица қызғылт-қызыл түсті Чжокуи киген, патшайым қызғылт, ал патшазада көк түсті киім таңдаған. Бұл киім әдетте әскери форма ретінде киілетін, бірақ Жосон әулетінің соңында оны күнделікті жағдайларда да кие бастады. Әдетте ол сары түсті болған, бірақ емтиханды ең жоғары баллмен тапсырған студентке жасыл Аенсам киюге рұхсат берілген.

Биньё

Биньё – бұл дәстүрлі әшекейлік шашқы, оның ұшы әлеуметтік статусына қарай әртүрлі болып келді. Осының нәтижесінде, биньёға қарап адамның әлеуметтік статусын анықтауға болады. Корольдық отбасының әйелдері айдаһар немесе құмай пішіндес биньё тағуға болса, қарапайым әйелдер ағаш немесе жапон абрикосы гүлдерін тағар еді. Ал биньё – үйленгенін куәландыратын белгі. Сондықтан әйел үшін биньё – тазалық пен ұяттылықтың символы еді.

Даэнги

Дэңги – бұл корей халқының дәстүрлі, матадан жасалған, шашты тоқуға байлап, әшекейлеуге арналған лентасы.

Сырғанақ

Нориге – әйелдердің дәстүрлі әшекейі болды; оны әлеуметтік жағдайына қарамастан, барлық әйелдер таққан. Дегенмен, норигенің мөлшері мен материалы оны таққан адамның әлеуметтік жағдайына байланысты айырмашылықтарға ие болған. Дангхьелер жүзім, анир, хризантема немесе пион гүлдері бейнеленген ағаштармен әсемделген: бұл ұзақ өмірдің нышандары еді.

Куньхья

Патшалық отбасындағы әйелдерге арналған дангхье кунгхье (хангул=궁혜) деп аталды және олар көбінесе гүлдермен безендірілген. Жиогори тігуге жібек, нефрит және жалпы жүн сияқты 10-нан астам материал түрлері қолданылды. Жазда рами немесе қанап, ал көктем мен күзде жібек немесе Гапса, Хангра және Гукса маталары пайдаланылды. Төрт маусымға арналған материал ретінде күріш қолданылды, ал ересектердің дурмагиінде жібек, екіұшты жібек жиі қолданылды. Жібек, сыртқы және ішкі материалдың айырмашылығына байланысты ең көп қолданылатын материал болды. Көбінесе жібек жиогорилер жібекпен астарланды, мүмкін болмаған жағдайда жағаның ішкі жағы, жең ұшы және манжеттері ғана жібекпен астарланды. Мұндай жағдайға келмесе, ұсақталған мақта қолданылды. Шындығында, жиогори зерттеуінде анықталған материалдардың жартысынан астамы жібек, одан кейін мақта және қанап болды. Кейде жібек пен мақта қоспасы қолданылды. Жиогори жыртылғанда немесе бүлінгенде, көбінесе сол матадан тігіліп, теріге үлкен бөлігі қосылып тігілетін. Жібек жиогориде көп қолданылғаны сияқты, жібек, мақта және басқа да материалдар қызыл женьшен, юбка, беосеон және шалбар сияқты әртүрлі киімдерде де бірдей қолданылды.