Кіріспе

1979 жылы Иван Рейтманның түсірген фильмі

"Меш шаштары" – 1979 жылы түсірілген канадалық комедиялық фильм, режиссері – Иван Рейтман. Бұл Билл Мюррейдің басты рөлдегі алғашқы фильмі және Рейтманның режиссерлік карьерасын бастауымен ерекшеленеді. Оның кейінгі комедияларының ішінде Мюррейдің қатысуымен "Стриптер" (1981) және "Адам аулаушылар" (1984) фильмдері бар. Бұл фильм АҚШ және Канададағы барлық уақыттағы ең табысты кассалық канадалық фильм атанды және "Алтын катушка" сыйлығын жеңіп алды. Бұл Мюррей мен Гарольд Рамистің бірлескен алты фильмінің біріншісі, сондай-ақ бірнеше жалғасы бар, олардың тек "Меш шаштары III: Жазғы жұмыс" (1986) түпнұсқамен байланысты.

Сюжет

Триппер Харрисон жетекшілік етеді, жаңа кеңесшілердің (CIT) тобымен «Камп Норт Старда», Онтариодағы арзан жазғы лагерьде. Ол лагерь директоры Морти Мелникке әзілдер жасап, көбінесе Мелникті түнде кабинасынан алып, оны таң қалдыратын жерлерде ояту арқылы көңіл көтереді. Анасы шамамен бір жыл бұрын қайтыс болған, жалғыз Руди Гернерді жұмысқа батыл әкесі жазғы лагерьге жібереді, бірақ ол қашуға шешім қабылдайды. Рудидің өзіне сенімсіз екенін байқаған Триппер оны жақын жердегі автобус станциясынан тауып, қанатына алады. Олар таңертеңгі жүгірістерден кейін жақын дос болып қалады. Триппер Рудиге сенімділікке ие болуға көмектеседі, сонымен қатар қыздар кеңесшісі Роксанмен роман бастайды. Көптеген CIT-тер де махаббатты табады: Кандис Крокетті катермен «ұрлайды» және оған деген сезімдерін білдіреді, ал бұрынғы жылы А.Л.-мен ажырасқан Доңғалақтар би кезінде олардың қарым-қатынасын қайта жандандырады, ал ұялшақ Spaz еркек жігіт Джекиге ғашық болады. Тағы бір маңызды оқиға – «Солтүстік Жұлдыздың» Мохок лагерімен бәсекелестігі, ол көлдің арғы бетінде орналасқан бай жазғы лагерь. Баскетбол ойынында Мохок «Солтүстік Жұлдызды» жеңіп жатқанда, олар өте әдепсіз жеңіс әдісін қолдануға тырысады. Бұл лагерьлер арасындағы жылдық Олимпиадаға дайындық жасайды, оны Мохок 12 рет қатарынан жеңіп алған. Бірінші күні Мохок «Солтүстік Жұлдызды» басып алады, көбінесе алдап жеңіске жетеді. Крокет биіктікке секіруде сүрегін тоқтатады, Хардуэр бокста жеңіліске ұшырайды, ал Джеки хоккейде Мохок қыздарының жаман ойынынан аяқ білегін сындырады. Бірінші күннің қорытындысы: Мохок – 170, «Солтүстік Жұлдыз» – 63. Сол кешкі «Солтүстік Жұлдыз» пансионатында Триппер жеңіске жетудің немесе жеңілудің маңызды еместігін түсіндіріп, көңілі түскен лагерьшілерді көтеріңкі көңілге келтіреді. Бір ауыздан «Солтүстік Жұлдыз» лагері: «Маңызды емес!» – деп ұрандай бастайды. Олимпиаданың екінші күні жаңаша күш алған «Солтүстік Жұлдыз» командасы барлық жарыстарда жеңіске жетеді. Wheels қарсыласын күресте жеңеді, Spaz Джекидің шабыттандыруымен және Мохоктың алдау әрекетімен Rhino-ны жеңеді, ал 12 жылдық жеңілістен кейін, Финк ақыры Frankfurter/Wiener жеу байқауында «Асқазанды» жеңеді. «Солтүстік Жұлдыз» енді тек 10 ұпаймен қалып қойды, ал соңғы жарысқа, яғни 4 мильдік кросс-контри жарысына 20 ұпай бар. Триппер таң қалған Рудиді таңдап, Мохоктың жұлдызды жүгірушісі Атпен жарысуға шақырады. Рудидің Триппермен бірге жүгіріп, жаттығумен өткізген көптеген таңдары нәтижесін береді, ол жарыста жеңіске жетеді, «Солтүстік Жұлдызға» 230–220 есебімен алғашқы Олимпиада жеңісін сыйлайды. Сол кешкі Морти, Триппер, Роксан және CIT лагерь отының басында ән айтып, лагерь жаздың соңында жабылуға дайындалғанда соңғы қоштасуларын айтады. Руди келесі жылы лагерьге қайтуға шешім қабылдады, ал Роксан Триппермен бірге тұруға келіседі. Екеуі Триппердің мотоциклімен жолға шығып, автобустарды лагерьден шығарып, Мортиді артта қалдырады, төсекте, көлдің ортасындағы салдың үстінде.

Өндіріс

Харольд Рамис Рейтман Мюррейдің фильмде болатынын үшінші күні түсіріске келгенге дейін нақты білмегенін айтты. Эдди Дизенге Спаз рөлі ұсынылды, бірақ ол бұрыннан 1941 фильміне міндеттенгендіктен бас тартты. Фильм түсіру 1978 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Онтарио штатындағы Галибуртон мен Батыс Гилфорд арасында, Ураган көліндегі Camp White Pine лагерінде өтті.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайты фильмге 37 шолу негізінде 73% баға берді. Сайттың сын тұжырымы: "Meatballs – жазғы лагерь комедиясы, көп жаңалық сыймайды, бірақ Билл Мюррейдің импровизациясы оны осы жиі шабыттандырмайтын жанрдағы көптеген нашар фильмдерден ерекшелендіреді". The New York Times газетінен Винсент Канби былай деп жазды: "Animal House-қа қарағанда көңіл көтеруі аз, және қызығушылық тудыратын екі ғана кейіпкері бар Meatballs өзін ең көңілсіз конформизмнің қатты, дөңгелек айқайы ретінде көрсетеді. Бұл – қасқырдың киімін киген қой". Variety журналынан Дейл Поллок: "Тележұлдыздардың толық метражды фильмдерге өтуінің жазбалары көбінесе жағымсыз, бірақ Билл Мюррей ережеге сәтті бұрылыс жасады. Saturday Night Live-дың тұрақты қатысушысы Meatballs-қа керемет күшпен және шаттықпен жаңа леп әкелді". Chicago Tribune газетінен Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың 2,5-ін берді және былай деді: "Ол мүмкіндігінше жағымды, бірақ ішінде бірде-бір күлкілі сәт жоқ. Мюррей жалғызбасты лагерьшімен дос болатын жақсы кеңесші рөлін ойнайды. Бәрі өте әдемі, бірақ күлкілі ме? Әсіресе емес". Los Angeles Times газетінен Кевин Томас фильмді "жазғы лагерь өмірінің жылдам, күлкілі пародиасы" деп атады, ол "Animal House сияқты әдепсіз емес, бірақ ұқсас, бақытты және түсінікті күлкілі". The Washington Post газетінен Гари Арнольд: "Meatballs атауындай, ашық, әдепсіз күлкілі. Saturday Night Live-дан Билл Мюррей аяусыз сенімділік пен спонтанды көңіл көтеруге ие, оның кинокомедиялық дебюті алдамшы түрде сенсациялық". Newsweek журналынан Джек Кролл: "Бұл фильмде Animal House-қа ерекше анти-стиль берген, шайқасқан, әдепсіз, құрметсіз анархия жоқ. Meatballs-та ештеңе бұзық емес; шын мәнінде, ол өте әдемі, өте таза, бірнеше қосымша ішек қырынумен Энди Хардиге айналады". 2023 жылы The Globe and Mail газетінен Барри Герц фильмді жасалған 23 ең жақсы канадтық комедиялық фильмнің бірі деп атады.

Кассалық жинақ

Фильм таңғаларлық табысқа ие болды. Ол Торонтодағы жеті кинотеатрда көрсетіліп, алғашқы төрт күн ішінде 105 635 доллар жинады. Бір аптадан кейін Нью-Йоркте 93 экранда көрсетіліп, апта ішінде 1,5 миллион доллар жинап, АҚШ кассасында бесінші орынға ие болды. Ол ұлттық көрсетілімнің алғашқы 17 күнінде 17,9 миллион доллар жинады. Фильм Канадада 2,5 миллион доллардан астам табысқа жеткен алғашқы канадтық фильм болды, 1970 жылы шыққан «Deux femmes en or» фильмін озып, барлық уақыттағы ең көп табыс әкелген фильм атанды, жалпы табысы 4,2 миллион долларды құрады және сол жылғы «Алтын катушка» сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ АҚШ-та ең көп табыс әкелген канадтық фильм болды. 1982 жылы «Chariots of Fire» фильмі оны озып кеткенге дейін, АҚШ инвестициясы болмаған ең табысты фильм болып саналды. Фильм дүниежүзі бойынша 70 миллион доллар жинады.

Музыка

Фильмнің музыкасын Элмер Бернштейн жазды, ал саундтрекке бірнеше музыкант та үлес қосты, олардың ішінде Мэри Макгрегор ("Жақсы дос" әнімен), Дэвид Ноттон ("Makin' It" әнімен, ол оның тақырыптық ситкомының музыкалық тақырыбы болған, бірақ фильм шығар алдынан тоқтатылды), және Рик Диз және оның "Ақымақтар тобы" ("Meatballs" тақырыптық әнімен). "Жақсы дос" және "Makin' It" әндері Billboard және Cashbox поп-чарттарына енді (төменде қараңыз).

Үй медиасы

Meatballs алғаш рет 1999 жылы HBO арқылы DVD форматында жарық көрді (бірақ Paramount Pictures бастапқы кинопрокаттық шығарылымның, сондай-ақ 1980-ші жылдардағы VHS және SelectaVision-нің алғашқы шығарылымдарының артында тұрды, және халықаралық бейне құқықтарын ұстауды жалғастыруда). Sony Pictures Entertainment 2007 жылдың 5 маусымында арнайы басылымды DVD шығарды (анаморфтық көшірме, режиссердің түсіндірмесі және "Жасалу туралы" (Making of) видеосымен бірге). Соңынан шыққан фильмдер қайта шығарылымда осындай күтімді көрмеді. Дегенмен, Lionsgate 2012 жылдың 12 маусымында Blu-ray, ал 2022 жылдың 22 ақпанында DVD-нің қайта шығарылымын жасады, ол Sony DVD-дегі түсіндірмелерді сақтап қалды, бірақ видеосын жойды.

Жалғасы

Meatballs фильмінен кейін үш жалғасы шықты: Meatballs Part II (1984), Meatballs III: Summer Job (1986) және Meatballs 4 (1992). Олардың ешқайсысында Ритман немесе Мюррей қатыспады. Тек Meatballs III түпнұсқаның оқиғасымен немесе кейіпкерлерімен байланысты болды, онда Патрик Демпси Руди Гернер рөлін сомдады.