Кіріспе

Тайвань темір жолының шығыс желісінің оңтүстік бөлігі – Тайтуң желісі. Бұл желі Хуалиен станциясынан басталып, Тайтуң станциясында аяқталады. Оның жалпы ұзындығы 161,5 км, ал Хуалиен мен Тайтуң арасындағы негізгі бөлігі 155,7 км-ді құрайды. 1982 жылғы кеңейту жоспарынан кейін Хуалиен және Тайтуң қалаларының жағалау бойындағы тармақтары жойылды. Тайтуң желісіндегі станциялардың атаулары бес тілде хабарланады: мандарин, тайваньдық хоккьин, хакка, ағылшын және амис тілдерінде. Тайтуң желісі – Тайваньда амис тілінде хабарлама таратылатын жалғыз темір жол желісі.

Тарих

Каренкодан (花蓮港, қазіргі Хуальен қаласы) Пошикоға (璞石閣 ポシコ, кейін Тамазато, қазіргі Юли) дейінгі солтүстік бөлігі 1909 жылы салынып, 1917 жылы аяқталды. Оңтүстік бөлігі Хиннаннан (卑南, содан кейін Тайто, қазіргі Тайтунг қаласы) Рироға (里巄, қазіргі Гуаншан) 1919 жылы Тайто даму компаниясы (臺東開拓株式會社) ашты. 1922 жылы Taitō Development Company Каренкодан Тамазатоға дейінгі темір жолды сатып алып, оны "Taitō North Line" деп атады, ал Тайтодан Рироға дейінгі оңтүстік бөлігі "Taitō South Line" деп аталды. Тамазато мен Риро арасындағы темір жолдың құрылысы 1921 жылы басталып, 1926 жылы аяқталды, содан кейін Каренкодан (Хуальен қаласы) Тайтоға (Тайтунг қаласы) дейінгі жолдың жалпы ұзындығы 171,8 км болды. 1966 жылы Kuang Hua Express (光華號) дизельдік пойыздық бөлімдерді пайдалана отырып, қызмет көрсетуді бастады, бұл Хуальеннен Тайтунгке дейінгі сапар уақытын 6-7 сағаттан 3-4 сағатқа дейін қысқартты. 1982 жылы оның табаны 2 фут 6 дюймдік тар табандан 3 фут 6 дюймдік табанға ауыстырылды және Солтүстік байланыс желісімен қосылды, содан кейін ескі Хуальен станциясы тоқтатылып, оның орнына қазіргі Хуальен темір жол станциясы салынды. 2015 жылы ескі Хуальен станциясының орны Донгдамен түнгі базарына айналды, ал пайдаланылмаған темір жол учаскесінің бір бөлігі жаяу жүргіншілерге арналған аймаққа айналды. 2007 жылы Қоршаған ортаны қорғау басқармасы желіге электрлендіру жобасына шартты келісім берді, бұл жылдамдықты 110 км/сағ-тан 130 км/сағ-қа дейін арттыруға мүмкіндік берді. 2009 жылы электрлендіру жұмыстары басталды, жобаға 15,5 миллиард теңге қаражат бөлінді. Электрлендіру жұмыстары 2013 жылдың соңында аяқталып, 2014 жылдың маусым айының соңында электр пойыздарының қызмет етуі басталды. Нанпин мен Ванронг темір жол станциялары арасындағы учаске бір рельстік темір жолдан екі рельстік темір жолға жаңартылуы тиіс және 2020 жылдың желтоқсанына дейін аяқталуы күтілуде. Shoufeng-тан Nanping темір жол станциясына және Wanrong-тан Guangfu темір жол станцияларына дейінгі екі рельстік учаскелердің болуы қызмет ету жиілігін арттырып, күту уақытын қысқартуға мүмкіндік береді деп күтілуде. 2020 жылдың 12 қазанында Көлік министрлігі Таитун желісін жаңарту жұмыстарын жүзеге асыруға келісім берді, бұл желінің барлық бөлігінде екі рельстік жүйе құруды қамтиды. Қазіргі уақытта желінің 69% бір рельстік болғандықтан, жоба күту уақытын 90 минутқа дейін қысқартуға және күніне 16 қосымша пойыз рейсін іске қосуға мүмкіндік береді деп күтілуде. Кейбір сапарлар 50 минутқа дейін қысқартылуы мүмкін. Күн сайын 17 000 жолаушының көбеюіне байланысты екі рельстік темір жол жобасының құны 25,429 миллиард теңгеге жетеді деп күтілуде, ол экологиялық әсерді бағалау мен кешенді жоспарлау бекітілгеннен кейін 7 жыл ішінде аяқталады. Теміржол бюросы жобаның екі кезеңде жүзеге асырылатынын мәлімдеді. 1-кезең Юлиден солтүстікке қарай (Хуальен – Шоуфенг, Гуанфу – Руисуи және Санмин – Юли) және Тайтунг пен Жибен арасындағы учаскелерді қамтиды және 2026 жылға дейін аяқталады деп күтілуде. 2-кезең желінің қалған бөліктерін қамтиды және 2027 жылға дейін аяқталады деп күтілуде.

Станциялар

Аты-жөні Қытай Тайвань Хака Амис (км) Ауысу және ескертулер Орналасқан жеріHualienHoa liânFâ liènKalingko0.0→ Солтүстік байланыс желісіHualienHualienCountyJi'anKiat anKit ônYoshino3.4Ji'anZhixueChì ha̍kChṳ ho̍kCihak12.4ShoufengPinghePêng hôPhìn fò Ci’adetuman15.3ShoufengSiū hongSu fûngRinahem17.2FengtianHong tiânFûng thiènTelu’19.9Linrong Shin KongLîm êng Sin kongLìm yùng Sîn kông 26.1FenglinNanpingLâm pêngNàm phìnKiku28.3FenglinHōng lîmFung lìmCingaroan32.5WanrongBān êngVan yùngMolisaka37.3GuangfuKong ho̍kKông fu̍kFata’an42.9GuangfuDafuTāi hôThai fuYamato50.6FuyuanHù goânFu ngiènPa’ilasen53.6RuisuiRuisuiSūi sūiLui suiKohkoh62.8SanminSam bînSâm mìnTakay72.1YuliYuliGio̍k líNgiu̍k lîPosko83.1DongliTang líTûng lîPasai89.8FuliDongzhuTang tekTûng chukTalampo95.7FuliHù líFu lîKumpuu101.9ChishangTî siōngChhṳ̀ sôngFanaw108.8ChishangTaitungCountyHaiduanHái toanGói tônHaitutuan114.4GuanshanGuanshanKoan sanKoân sânTakofan120.9RuiheSuī hôLui fòPakala’ac128.3LuyeRuiyuanSuī goânLui ngiènEfong131.1LuyeLo̍k iáLu̍k yâParayabay136.6ShanliSan líSân lîKalito’od 142.8BeinanTaitungTâi tangThòi tûngPosong150.9→ Оңтүстік байланыс желісіTaitung