Кіріспе

Малайзиядағы үңгір кешені

Кота Гелангги – Малайзияның Паханг штатындағы Джерантут қаласында орналасқан әк тас үңгірлер кешені. Сонымен қатар, ол Джохордағы «жоғалған қаланың» аты деп айтылады, бірақ билік осы мәлімдемені қолдайтын ешқандай дәлел тапқан жоқ.

Үңгірлер

Кота-Гелангги үңгір кешені туралы алғаш рет 1882 жылы жазылған, содан бері археологтар үңгірлерде тарихқа дейінгі адам қаңқаларын тапты. 1995 жылы Паханг штатының үкіметі бұл үңгірлерді тарихи мұра аймағы деп жариялады. Кота-Гелангги үңгірлері қазір көпшілікке ашық.

Джохордағы "Жоғалған қала"

XVII ғасырдың басындағы малай әдеби шығармасы Sejarah Melayu (Малай жылнамасы) бойынша, Кота Гелангги Жохор өзенінің жоғарғы ағысында, қара тастан (немесе малай тілінде Kota Batu Hitam) тұрғызылған негізгі бекінісімен орналасқан. "Кота Гелангги" атауы тай тіліндегі Ghlong Keow сөзінің малай тілінде бұрмаланған нұсқасы болуы мүмкін, яғни "Зумруд сандықшасы", сондықтан малай тілінде Perbendaharaan Permata (Асыл тастар қазынасы) деп аталады. Ежелгі тамил жазуларында 1025 жылы Оңтүстік Үндістанның Чола әулетінің басшысы Раджендра Чола I, Гангга Негара малай мемлекетін жойғаннан кейін, бір қалаға шабуыл жасағаны айтылады. Бұл мемлекет әдетте Перак штатындағы Беруас ауданында сақталған қираған орындар мен ежелгі мазарлармен байланыстырылады. Малай түбегінің ескі еуропалық карталарында Малай түбегінің оңтүстік ұшында Полепи деген қала орналасқандығы көрсетілген. 2004 жылы тәуелсіз зерттеуші Райми Че Росс жариялаған "Кота Геланггидің жоғалған қаласы" атты мақалада Джохор аймағына қатысты болжамдар келтірілген. Бұл мақала Малайзия БАҚ-тарында кеңінен таралды. 2006 жылы Департаменттің Ғылыми-зерттеу және даму бөлімінің археология кураторы Халид Сайед Али, үкімет тағайындаған зерттеушілер тобы 2005 жылдың шілде айында бір ай бойы "сараптама" жүргізгенін, бірақ "жоғалған қаланың" ізіне таппағанын мәлімдеді. Линггиу тоғаны аумағындағы үш ақсақал оранг-асли басшысы қаланың бар екенін қамқорлайды; 85 жастағы Түк Батин Абдул Рахманның айтуынша, "қала өте үлкен, мен оны өз көзіммен көрдім, себебі ол менің ауылымның жанында орналасқан. Оның бекінісі шамамен қырық шаршы фут алаңды құрайды, қабырғаларында үш терезедей ойық бар", - деді ол. Бұл аймақ бұрын оның және тағы елу оранг-асли отбасының үйі болған, бірақ 1940-1950 жылдары коммунистік қауіптің салдарынан британдықтар оларды осы жерден көшірген. Ол алғаш рет 1930 жылдары орман өнімдерін жинағанда бұл бекініске кез болып, тап болғанын айтты. Түк Батин Абдул Рахманның мәлімдемесін 60 жасар Түк Батин Дауд және 58 жасар Түк Батин Адонг тәуелсіз растады. Олардың халықтары бұл жерге көп рет барып, қара тас қабырғаларды өз көздерімен көргенін қосты.