Малайя Одағы: Малай штаттары мен Пенанг, Малакка тікелей басқарылатын аймақтарының бірігуі. 1948 ж. Малайя Федерациясына қайта ұйымдастырылды. Тарихы мен әкімшілік өзгерістері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малай мемлекеттерінің соғыстан кейінгі федерациясы және Пенанг пен Малакканың теңіз жағалауындағы қоныстары.
Post war federation of the Malay states and the Straits Settlements of Penang and Malacca
Малай одағы (малай: Kesatuan Malaya; Jawi: كساتوان مالايا) – Малай мемлекеттерінің және Пенанг пен Малакканың теңіз жағалауындағы қоныстарының одағы. Ол Британдық Малайяның жалғасы болды және Малай түбегін әкімшілік басқаруды жеңілдету үшін бір үкімет астында біріктіру мақсатымен құрылды. Ұлттық малайлардың наразылығынан кейін 1948 жылы одақ Малайя Федерациясы ретінде қайта құрылды.
The Malayan Union (Malay: Kesatuan Malaya; Jawi: كساتوان مالايا) was a union of the Malay states and the Straits Settlements of Penang and Malacca. It was the successor to British Malaya and was conceived to unify the Malay Peninsula under a single government to simplify administration. Following opposition by the ethnic Malays, the union was reorganised as the Federation of Malaya in 1948.
Малайя одағының құрылуы
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Британдық Малайя үш саяси бірлестіктен тұрды: Федерацияланған малай штаттарының протектораты, бес қорғалған федерацияланбаған малай штаты және Боғаз қоныстарының тәждік колониясы. 1946 жылдың 1 сәуірінде Малайя Одағы ресми түрде құрылды, губернаторы ретінде сэр Эдвард Гент тағайындалды. Ол Федерацияланған малай штаттарын, федерацияланбаған малай штаттарын және Пенанг мен Малакканың Боғаз қоныстарын бір әкімшілік басқаруға біріктірді. Одақтың астанасы Куала-Лумпур болды. Бұрынғы Боғаз қонысы Сингапур жеке тәждік колониясы ретінде басқарылды. Одақ идеясын британдықтар алғаш рет 1945 жылдың қазан айында білдірді (жоспарлар 1944 жылдың мамыр айында Соғыс кабинетіне ұсынылған), Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Британ әскери әкімшілігі тарапынан. Сэр Гарольд МакМайклға сол айда малай штаттарының билеушілерінен Малайя Одағына келісім алу міндеті жүктелді. Ол қысқа мерзім ішінде барлық малай билеушілерінің мақұлдауын алды. Малай билеушілері үшін саяси билікті жоғалтуға қарамастан, олардың келісу себептері көп талқыланды. Басым пікір бойынша, негізгі себептер – малай билеушілерінің жапон оккупациясы кезінде болуы, олардың ынтымақтастыққа қатысқан деген айыптауларға ұшырауы және оларды тақтан түсірумен қорқыту болды. Сондықтан келісім берілді, бірақ ол өте тезірек болды. Жарияланғаннан кейін Малайя Одағы азаматтық алуға ниет білдіргендерге тең құқықтар берді. Бұл құқықтар Британдық Малайя немесе Сингапурдың кез келген штатында туылған және 1942 жылдың 15 ақпанына дейін сонда тұрған адамдарға автоматты түрде берілді, сондай-ақ Британдық Малайядан немесе Боғаз қоныстарынан тыс жерде туған, бірақ олардың әкелері Малайя Одағының азаматтары болған және 1942 жылдың 15 ақпанына дейін Британдық Малайяда немесе Сингапурда "15 жылдың ішінде 10 жыл" тұрған адамдарға да берілді. Азаматтық алуға үміткерлер тобы Сингапур немесе Британдық Малайяда "өтінім беруге дейінгі 8 жылдың ішінде 5 жыл тұруы", жақсы мінез-құлыққа ие болуы, ағылшын немесе малай тілін түсінуі және сөйлей білуі, сондай-ақ "Малайя Одағына адалдық серт беруі" керек еді. Алайда, азаматтық алу туралы ұсыныс ешқашан іске аспады. Азаматтық алу ұсынысына қарсылық көрсетілгендіктен, ол кейінге шегерілді, содан кейін түзетілді, бұл көптеген қытай және үндістандық тұрғындар үшін Малайя азаматтығын алуды қиындатты. Малай штаттарының дәстүрлі билеушілері – сұлтандар діни мәселелерден басқа барлық биліктерін Британдық тәжге өткізді. Малайя Одағы британдық губернатордың басқаруына берілді, бұл Малай түбегінде британдық отаршылдық билігінің ресми басталуын білдірді. Бұрынғы Федерацияланған малай штаттарындағы Мемлекеттік кеңестер жұмысын жалғастырғанмен, олардың шектеулі автономиясын жоғалтып, үкіметтің кейбір маңызды емес жергілікті мәселелерін ғана басқаруға қалды және Куала-Лумпурдағы Федералды үкіметтің бір бөлігіне айналды. Сонымен қатар, Британдық резиденттердің Сұлтандарды Мемлекеттік кеңестердің төрағасы ретінде алмастыруы Сұлтандардың саяси мәртебесін едәуір төмендетті. 1946 жылы Жоғарғы сот құрылды, оның жалғыз Бас судьясы Гарольд Кервен Уиллан болды.
Prior to World War II, British Malaya consisted of three groups of polities: the protectorate of the Federated Malay States, five protected Unfederated Malay States and the crown colony of the Straits Settlements. On 1 April 1946, the Malayan Union officially came into existence with Sir Edward Gent as its governor, combining the Federated Malay States, Unfederated Malay States and the Straits Settlements of Penang and Malacca under one administration. The capital of the Union was Kuala Lumpur. The former Straits Settlement of Singapore was administered as a separate crown colony. The idea of the Union was first expressed by the British in October 1945 (plans had been presented to the War Cabinet as early as May 1944) in the aftermath of the Second World War by the British Military Administration. Sir Harold MacMichael was assigned the task of gathering the Malay state rulers' approval for the Malayan Union in the same month. In a short period of time, he managed to obtain all the Malay rulers' approval. The reasons for their agreement, despite the loss of political power that it entailed for the Malay rulers, has been much debated; the consensus appears to be that the main reasons were that as the Malay rulers were resident during the Japanese occupation, they were open to the accusation of collaboration, and that they were threatened with dethronement. Hence the approval was given, though it was with utmost reluctance. When it was unveiled, the Malayan Union gave equal rights to people who wished to apply for citizenship. It was automatically granted to people who were born in any state in British Malaya or Singapore and were living there before 15 February 1942, born outside British Malaya or the Straits Settlements only if their fathers were citizens of the Malayan Union and those who reached 18 years old and who had lived in British Malaya or Singapore "10 out of 15 years before 15 February 1942". The group of people eligible for application of citizenship had to live in Singapore or British Malaya "for 5 out of 8 years preceding the application", had to be of good character, understand and speak the English or Malay language and "had to take an oath of allegiance to the Malayan Union". However, the citizenship proposal was never actually implemented. Due to opposition to the citizenship proposal, it was postponed then modified, which made it harder for many Chinese and Indian residents to obtain Malayan citizenship. The Sultans, the traditional rulers of the Malay states, conceded all their powers to the British Crown except in religious matters. The Malayan Union was placed under the jurisdiction of a British Governor, signalling the formal inauguration of British colonial rule in the Malay peninsula. Moreover, while the State Councils were still kept functioning in the former Federated Malay States, they lost the limited autonomy that they enjoyed, left to administer only some less important local aspects of government, and became an extended hand of the Federal government in Kuala Lumpur. Also, British Residents replacing the Sultans as the head of the State Councils meant that the political status of the Sultans was greatly reduced. A Supreme Court was established in 1946 of which Harold Curwen Willan was the only Chief Justice.
Қарсылық, Малай одағының таралуы және Малайя Федерациясының құрылуы
Малайлар әдетте Одақ құрылуына қарсы болды. Осы қарсылықтың себебі – сер Гарольд МакМайклдың сұлтандардың келісімін алу үшін қолданған әдістері, сұлтандардың билігін шектеу және иммигранттарға оңай азаматтық беру болды. Біріккен малайлар ұлттық ұйымы немесе UMNO, 1946 жылдың 10 мамырында Дато Онн бин Джаафар құрған малай саяси бірлестігі, Малай Одағына қарсы күресті жетекшілік етті. Малайлар сол кездегі сұлтандардың саяси құқықтарының жоғалғанына күйініш білдіріп, бастарына ақ лента тағып жүрді. Малай Одағы құрылғаннан кейін UMNO басшылығымен малайлар Малай Одағына қарсылық көрсетуді жалғастырды. Олар наразылықтың бір түрі ретінде азаматтық мойынсұнбаушылықты пайдаланып, британ губернаторларының тағайындалу рәсімдеріне қатысудан бас тартты. Сондай-ақ кеңесші кеңестердің отырыстарына қатысудан бас тартқандықтан, малайлардың үкіметтік бюрократияға және саяси процеске қатысуы толығымен тоқтатылды. Британдықтар бұл мәселені мойындап, конституцияға түзетулер енгізер алдында Малайзияның басты ұлттарының пікірін ескеру үшін шаралар қолданды. Малай Одағы таратылып, 1948 жылдың 1 ақпанында Малайя Федерациясы құрылды.
The Malays generally opposed the creation of the Union. The opposition was due to the methods Sir Harold MacMichael used to acquire the Sultans' approval, the reduction of the Sultans' powers, and easy granting of citizenship to immigrants. The United Malays National Organisation or UMNO, a Malay political association formed by Dato' Onn bin Ja'afar on 10 May 1946, led the opposition against the Malayan Union. Malays also wore white bands around their heads, signifying their mourning for the loss of the Sultans' political rights. After the inauguration of the Malayan Union, the Malays, under UMNO continued opposing the Malayan Union. They utilised civil disobedience as a means of protest by refusing to attend the installation ceremonies of the British governors. They had also refused to participate in the meetings of the Advisory Councils, hence Malay participation in the government bureaucracy and the political process had totally stopped. The British had recognised this problem and took measures to consider the opinions of the major races in Malaya before making amendments to the constitution. The Malayan Union was dissolved and replaced by the Federation of Malaya on 1 February 1948.