Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық тарихшы
American historian
Майкл Альфред Пешке (19 желтоқсан 1932 – 17 мамыр 2015) – поляк-американдық психиатр және Екінші дүниежүзілік соғыстағы поляк қарулы күштері тарихын зерттеуші.
Michael Alfred Peszke (19 December 1932 – 17 May 2015) was a Polish American psychiatrist and historian of the Polish Armed Forces in World War II.
Өмір
Пешке 1932 жылы Польшаның Демблин қаласында дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Польшаға нацистер мен кеңес әскерлерінің шабуылынан соң, Пешке, оның анасы Евгения Халина Гренбочка Пешке және әкесі Альфред Бартломей Пешке Франция мен Ұлыбританияға эвакуацияланды. Шотландия мен Англияда білім алғаннан кейін Майкл Альфред Пешке Дублиндегі Тринити колледжінде оқып, медициналық диплом алды. 1956 жылдан 1960 жылға дейін ол АҚШ-тың Род-Айленд және Коннектикут штаттарында психиатрия резидентурасын аяқтады, ал 1963 жылы мамандығы бойынша сертификат алды. 1999 жылы зейнетке шыққанға дейін ол клиникалық жұмысты зерттеу, оқыту және әкімшілік қызметпен үйлестірді, көбінесе АҚШ-тың шығыс жағалауында. Пешке 2015 жылдың 17 мамырында Род-Айленд штатының Уэйкфилд қаласында қайтыс болды. Пешке Коннектикут университетінің медицина мектебінің құрметті профессоры, Америка психиатрлар колледжінің құрметті мүшесі және Америка психиатрлар қауымдастығының еңбек сіңірген мүшесі болды. Ол Американың поляк өнер және ғылым институтының мүшесі де болды.
Peszke was born in Dęblin, Poland, in 1932. After the outbreak of World War II and the Nazi and Soviet invasion of Poland, Peszke, his mother Eugenia Halina Grębocka Peszke, and his father Alfred Bartłomiej Peszke evacuated to France and Britain. After attending school in Scotland and England, Michael Alfred Peszke studied at Trinity College Dublin, where he received his medical degree. From 1956 to 1960 he performed a psychiatric residency in Rhode Island and Connecticut in the United States, and in 1963 obtained his board certification. Until his retirement in 1999, he combined clinical work with research, teaching, and administrative duties, chiefly on the East Coast of the United States. Peszke died at his home in Wakefield, Rhode Island, on 17 May 2015. Peszke was professor emeritus of the University of Connecticut School of Medicine, Member Emeritus of the American College of Psychiatrists, and Distinguished Life Fellow of the American Psychiatric Association. He was a member of the Polish Institute of Arts and Sciences of America.
Тарих
Әкесі, 1944 жылы Лондондағы Польша бас қолбасшысы штабының құрамындағы әуе күштерін жоспарлау бөлімінің бастығы болған Польша әскери-әуе күштерінің офицері арқылы Пешке Польша қарулы күштері саясаты және одақтастармен ынтымақтастық тарихына қызығушылық танытты. Бұл оны психиатриялық мамандығын тарихи хоббимен үйлестіруге итермеледі. 1973 жылдан бастап ол ағылшын және поляк тілдерінде Польша қарулы күштерінің түрлі аспектілері туралы, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде батыста көптеген мақалалар мен зерттеулер жариялады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы төрт кітап:
Through his father, a Polish Air Force officer who in 1944 had become head of Air Force planning as part of the Staff of the Polish Commander in Chief in London, Peszke the son had developed an interest in the history of Polish Armed Forces policy and collaboration with the Allies. This led him to combine his psychiatric vocation with a historical avocation. Beginning in 1973, he published numerous papers and studies in English and Polish on diverse aspects of the Polish Armed Forces, particularly in the west, during World War II. Chief among these, are four books:
«Варшава үшін шайқас, 1939–1944», Боулдер, Колорадо, East European Monographs, Columbia University Press таратылым, 1995, 325 бет. Бұл кітап Польшаның Францияда және Ұлыбританиядағы эмигранттық үкіметінің Польшаның тәуелсіздігін қалпына келтіруге бағытталған әскери және дипломатиялық күш-жігерін зерттейді. Бұл күш-жігер трагедиямен аяқталды, өйткені Польшаның Үй армиясы Варшава көтерілісін (1944 жылдың тамыз-қазан айлары) неміс басқыншыларына қарсы бастады. КСРО Корольдік әуе күштеріне, АҚШ әуе корпусына және Ұлыбританиядағы штаб-пәтері орналасқан Польша әуе күштеріне совет бақылауындағы аумаққа қонуға рұқсат бермеді. Батыс одақтастары КСРО-ны ренжітуден қауырсынып, Иосиф Сталинге поляк көтерілісшілеріне көмектесуге немесе кемінде қонуға рұқсат беруге қысым жасаудан бас тартты. Польшадағы көтеріліске көмектесу үшін құрылған Польша парашют бригадасы, Польша үкіметі мен әскери қарсылықтарына қарамастан, британдық фельдмаршал Бернард Лоу Монтгомеридің «Тым алыс көпір» операциясы үшін тартылып алынды, Варшава көтерілісі апатқа ұшыраған кезде. «Польшаның әскери-теңіз флоты, 1918–1945», Нью-Йорк, Hippocrene Books, 1999, 222 бет. Бұл кітап ағылшын тіліндегі Польша әскери-теңіз флотының тарихы, соғысқа дейін және соғыс кезінде, поляк феллюкалары мен поляк әскери-теңіз авиациясы туралы толығымен жаңа бөлімдерді қамтиды. «Польшаның жер асты армиясы, Батыс одақтастары және Екінші дүниежүзілік соғыста стратегиялық бірліктің сәтсіздігі», алдын ала сөз авторы Piotr S. Wandycz, Jefferson, North Carolina, McFarland & Company, 2005, 244 бет. Бұл кітап Екінші дүниежүзілік соғыстағы Польшаның әскери штабының күш-жігерін зерттейтін, Польшаның одақтастарымен қарым-қатынасына ерекше назар аударатын, жан-жақты құжатталған зерттеу. «Батыстағы Польша қарулы күштері, 1939–1946: Стратегиялық тұжырымдамалар, жоспарлау, шектеулі табыс, бірақ жеңіс жоқ!», Солихалл, Helion, 2013, «Polskie siły zbrojne na Zachodzie, 1939–1946: Koncepcje strategiczne i realia geopolityki» (Батыстағы Польша қарулы күштері, 1939–1946: Стратегиялық тұжырымдамалар және геосаяси шындықтар), Томас Фиедорек аударған, Познань, Dom Wydawniczy Rebis, 2014 (Бұл Пешкенің 2013 жылғы кітабының поляк тіліндегі басылымы). Пешке жазған еңбектерінің ерекшелігі – айқындығы мен лакониктілігі, бұл оның медициналық диагностикадағы білімімен байланысты болуы мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың әскери күш-жігеріне Польшаның қосқан үлесін құжаттаумен қатар (оның бірі, неміс «Энигма» машинасының шифрларын бұзу, Уинстон Черчилль соғыстың нәтижесіне маңызды әсер еткенін мойындады), Пешкенің тарихи жазбалары батыс және шығыс Еуропаның агрессивті империализмдері арасында қалған, соғыс кезінде еуропалық және американдық одақтастарынан адастаушылыққа ұшыраған елдің деликатты соғыс саясаты мен дипломатиясына қатысты ерекше күштілігін көрсетеді.
Battle for Warsaw, 1939 1944, Boulder, Colorado, East European Monographs, distributed by Columbia University Press, 1995, 325 pp., A study of the military and diplomatic efforts of the Polish Government in Exile in France and Britain to restore Poland's sovereignty. The endeavor ended in tragedy when the Polish Home Army launched the Warsaw Uprising (August–October 1944) against the occupying German forces, the Soviet Union denied landing rights on Soviet controlled territory to the Royal Air Force, the U. S. Army Air Corps, and the Polish Air Force headquartered in Britain, and the western Allies—fearing to offend the Soviets—declined to pressure Joseph Stalin to assist the Polish insurgents or at least grant landing rights. The Polish Parachute Brigade, which had been formed expressly to aid a prospective uprising in Poland, was—against Polish government and military objections—highjacked for British Field Marshal Bernard Law Montgomery's disastrous Operation Market Garden of A Bridge Too Far infamy just as the Warsaw Uprising was running its disastrous course. Poland's Navy, 1918 1945, New York, Hippocrene Books, 1999, 222 pp., A history, unique in the English language, of the Polish Navy before and during World War II, containing entirely original sections on the Polish feluccas and Polish naval aviation. The Polish Underground Army, the Western Allies, and the Failure of Strategic Unity in World War II, foreword by Piotr S. Wandycz, Jefferson, North Carolina, McFarland & Company, 2005, 244 pp., A ground breaking, densely documented study of Polish military staff efforts in World War II, with special reference to Poland's relations with her allies. The Armed Forces of Poland in the West, 1939–46: Strategic Concepts, Planning, Limited Success but No Victory!, Solihull, Helion, 2013, Polskie siły zbrojne na Zachodzie, 1939–1946: Koncepcje strategiczne i realia geopolityki (The Polish Armed Forces in the West, 1939–1946: Strategic Concepts and Geopolitical Realities), translated by Tomasz Fiedorek, Poznań, Dom Wydawniczy Rebis, 2014, (This is a Polish language edition of Peszke's 2013 book.) Peszke's writings were characterized by a clarity and succinctness that may perhaps owe something to his training in medical diagnostics. In addition to documenting Poland's contributions to the Allied military effort in World War II—one of which, decryption of German Enigma machine ciphers, was acknowledged by Winston Churchill as having been critical to the outcome of the war—Peszke's historical writings show particular strength in regard to the delicate wartime politics and diplomacy of a country tragically trapped between the aggressive imperialisms of western and eastern Europe, a country betrayed by her own wartime European and American allies.