Кіріспе

Француз-американдық педагог (1785–1869) швейцариялық спринтер Луи Лоран Мари Клерк (lɔʁɑ̃ klɛʁ; 26 желтоқсан 1785 – 18 шілде 1869) – "Америкадағы саңыралардың елшісі" атанған француз мұғалімі және американдық саңыралар тарихындағы ең белгілі саңырау адам саналады. Ол Париждегі Ұлттық Саңыралар мен Сіңірлер институтында (National Institution des Sourds Muets) Аббат Сикард пен саңыраларға білім беруші Жан Масьеден тәлім алды. Томас Хопкинс Галлаудетпен бірге 1817 жылдың 15 сәуірінде Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы ескі Беннетс Сити қонақ үйінде Солтүстік Америкадағы саңыралар мен сөйлеу қабілетінен айырылғандарға арналған алғашқы білім беру және оқыту орталығын құрды. Кейін мектеп "Америкалық саңыралар мектебі" деп аталды және 1821 жылы Батыс Хартфордтың 139-шы Мэйн-стрит мекенжайына көшірілді. Бұл мектеп Солтүстік Америкадағы саңыраларға арналған ең көне мектеп болып табылады.

Өмірбаян

Лоран Клерк 1785 жылғы 26 желтоқсанда Лионның солтүстік-шығыс шетіндегі Ла-Бальме-ле-Гроттес ауылында, Изерде, әкесі мэр болған Ла-Бальме кішкентай ауылында Джозеф Франсуа Клерк пен Мари Элизабет Кенди отбасында дүниеге келді. Клерктің үйі әдеттегі буржуазиялық тұрғын үй еді. Ол бір жасқа толғанда креслодан өртке құлап, ауыр күйік алып, оң жақ жағында қалыпты жарақат алды. Клерктің отбасы оның есту қабілетінің жоқтығы мен иіс сезу мүмкіндігінің осы оқиғадан туындағанына сенді, бірақ Клерк кейіннен мұның рас екеніне көз жеткізбегенін және туғаннан-ақ естімейтін және иіс сезу қабілеті жоқ болуы мүмкін екенін жазды. Кейіннен бетіндегі жарақат оның есімдік белгісінің негізі болды – оң жақ жағына екі рет төмен қарай сызылған «U» әрпімен қолмен жазылатын белгі. Клерк 12 жасында Париждегі National Institut de Jeunes Sourds институтына түсіп, көп ұзамай мұғалім болды. Ол жерде Аббат Сикардтан және естімейтін Жан Масьеден сабақ алды. 1815 жылы ол Сикард пен Масьемен бірге Англияға лекция оқуға барды және естімейтін балаларды оқытудың жолдарын іздеп жүрген Томас Хопкинс Галладетке кездесті. Галладет Париждегі мектепке шақырылды. 1816 жылы, Клеркпен бірнеше ай бірге болғаннан кейін, Галладет Клеркті АҚШ-қа онымен бірге шақырды. Океан арқылы саяхат жасағанда Клерк Галладеттен ағылшын тілін, ал Галладет Клерктен қол тілін үйренді. Америкаға келгеннен кейін олар бірлесіп Коннектикут штатындағы Хартфорд қаласында естімейтін балалар үшін тұрақты алғашқы мектеп ашты, ол қазір Американдық естімейтін балалар мектебі деп белгілі. Лоран Клерк 83 жасында Хартфордтағы үйінде қайтыс болды. 1869 жылғы New York Times газетінде жарияланған некрологта Клерк 1816 жылы Хартфордқа келгені және 1817 жылы мұғалім болғаны, содан кейін 50 жылдан астам уақыт «естімейтін және сөйлей алмайтын балаларды оқыту ісінде» қызмет еткені және «оның қабілеттері, ынтасы және мінезінің көркемдігі оны әрқашан құрметтеуге және жақсы көруге ынталандырды» деп жазылған. Клерк алғашқы оқушыларының бірі – Элиза Крокер Бордманға үйленді.

Мұра

Жалпы алғанда, саңыраларды ұйымдастырылған білім беруге дейін, олар ақыл-ойы нашар және білім алуға жарамсыз деп есептелген. Лорен Клерк АҚШ тарихындағы саңыралар біліміне зор үлес қосканы үшін ең танымал тұлғалардың біріне айналды. Кішкентай кезінен естімейтін және сөйлей алмайтын болғанымен, тіл үйренудің ең жақсы кезеңінен көп өткен соң да, сөйлеу тілдерін тамаша меңгергендігі оның білім алуға қабілеттілігінің және жоғары интеллектуалдық деңгейінің жарқын мысалы болып табылады. Клерктің Америкадағы саңыралар біліміне қосқан үлесінің арқасында көптеген сыйлықтар, ғимараттар, қорлар және басқа да құрметтер оның есімімен аталады. Ең бастысы – Галладет университетінде.

Фильм

Лоран Клерк көркем фильмде, есту қабілеті нашар мутанттардың супер қабілеттеріне ие болуы үшін қол тілі қолданатын «Sign Gene» атты супергеройлар фильмінде, басты кейіпкер Том Клерктің (Эмилио Инсолера сомдаған) төртінші буын атасы ретінде бейнеленген. Фильм 2017 жылдың қыркүйек айында шықты.