Кіріспе

Мурнау-ам-Стаффелзе (көбінесе Мурнау деп қысқартылады) – Германияның Бавария жеріндегі Обербайерн аймағындағы Гармиш-Партенкирхен ауданындағы базар қаласы. Бұл базар 12 ғасырда Мурнау қамалының төңірегінде пайда болған. Мурнау Бавария Альпісінің шетінде, Мюнхеннің оңтүстігінде орналасқан. Батысында Стаффелзе көлі, ал оңтүстігінде Хёрнледен басталып Этталер Манндлға дейін созылатын Аммергау Альпісінің шыңдары мен қырлары жатыр. Бұл тау тізбегін оңтүстіктегі Цугшпитце және Альпшпитце, сондай-ақ керемет Кистенкармен Эстергебирге және оңтүстік-шығыстағы Хеймгартен мен Герцогстандты қамтитын Вальхензе таулары құрайды. Оңтүстікке қарай Мурнауэр Моос – Орталық Еуропадағы осы сияқты ең үлкен, үздірілмейтін ылғалды жер.

Тарих

Мурнаудың айналасындағы аймақ христиан дініне дейінгі дәуірде-ақ қоныстанған. Септимий Север билік құрған кезеңнен бастап, Via Raetia деп аталатын римдік жол Бреннер өткелі мен Зейфельд жотасынан жоғары, Жоғарғы Изар-Лойшахталь аңғарлары арқылы Аугсбургке дейін созылды. Бұл жол 19 ғасырға дейін Via Imperii деген атпен империялық жол және сауда жолы ретінде жалғасты. Мурнауер Моосындағы Моосбергтің қазір эрозияға ұшыраған батпақты аймағында кельт және римдік қоныстардың іздері табылды. Сол кезде Мурнау – Мурау немесе Мюро деп аталатын саяхатшылардың тоқтау орны ғана болды. Мурнау атауы Мур (“құрғақ топырақ ағыны”) және Ау (“жазық дала”) сөздерінен шыққан, ол Мурнауер Моос және Лойшахтальға сілтеме жасайды.

Орта ғасырлар

Мурнау есімі алғаш рет 1150 жылы жазылған. Әйгілі Николай шіркеуінің алғашқы ресми тізілімі 1300 жылғы құжатта кездеседі, ал қамал (Schlossmuseum) 1324 жылы алғаш рет еске алынған. 1350 жылы Бавария герцогы Людовик V Мурнауға қан төгу құқығын (Blutbann), сату-алымын реттеу құқығын (Niederlagerecht) және әр сәрсенбі сайын және Михайлов күні базар өткізу құқығын берді. Ол осы күнге дейін "Маркт" ("базар") атауын сақтап келеді.

Қазіргі заман

1632 - 1648 жылдары Мурнау қаласы Оттыз жылдық соғыс кезінде швед және француз әскерлерімен басылып алынды. 1634 жылы оба ауруы тарады. Әйгілі Николай шіркеуі 1717 және 1734 жылдар аралығында қайта салынды. 1722 жылы қалаға Леонхардимаркт және Скапульермаркт жәрмеңкелерін өткізу құқығы берілді. 1803 жылы Этталь аббаттығы таратылып, Пфлегер лауазымы жойылды, ал Мурнау Вейльхайм аудандық сотына қарасты болды. 1835 жылы қала ауыр өртке ұшырады, одан кейін дерлік толығымен қайта жаңартылды, нәтижесінде бүгінгі таңдағы қалалық көрініс қалыптасты. 1879 жылы Вейльхайм мен Мурнау арасындағы теміржол ашылды. Он жыл өткен соң, 1889 жылы Гармишқа қосылыс ашылды, ал 1900 жылы Оберамергауға дейінгі желі пайдалануға берілді. Эммануэль фон Сейдлстің бастамасымен Мурнау 20-шы ғасырдың басында түбірінен өзгерді.

20 ғасыр

1908 жылы екі суретші жұбы (Габриэль Мюнтер және Василий Кандинский; Марианна фон Верефкин және Алексей Явленский) бірге сурет салу үшін Мурнауда бір уақытта болды. Олар 1914 жылға дейін Мурнау мен оның айналасын суреттеуді жалғастырды, соның арқасында бұл шағын қала бүкіл әлемге танымал болды. Өнер тарихында Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі осы кезең "Мурнау дәуірі" деп аталады. Бұл дәуір тікелей осы төрт суретшінің есімдерімен байланысты және экспрессионизмнен абстрактілі өнерге қарай дамудың стилистикалық кезеңін көрсетеді. Бүгінде Мюнтер үйі ("Орыс үйі"), 1909 жылы Кандинскиймен бірге Мюнтер көшіп келген жер, Мурнаудың ең танымал мәдени орталықтарының бірі болып табылады. Сондай-ақ, өнер коллекциясы бар Қалалық мұражай да көптеген туристерді тартады. 1923 жылдан 1933 жылға дейін жазушы Эдён фон Хорват Мурнауда тұрып, жұмыс істеді; ол нацистерге қарсы болған. 1924 жылы жеке қыздар гимназиясы (кейін лицей) ашылды. 1932 жылы доктор Джеймс Лоеб құрған жаңа аурухана салынды. Мурнаудың бірқатар азаматы Гитлердің Мюнхендегі төңкерісіне қатысып, "Қан орденін" алды. Нацистік билік жылдары Мурнауда алғаш рет тау әскерлері орналасты. Соғыс жылдары Верденфельзер казармасында поляк офицерлері тұтқынға алынды, онда Oflag VII A әскери тұтқын лагері орналасқан еді. Кристоф Пробст Мурнауда туып өсті. Мюнхенде ол нацистерге қарсы "Ақ раушан" тобына қосылды. Гестапо оның жақын достарының бірнешеуін тұтқындады. 23 жастағы Пробст, Geschwister Scholl ағай-інілерімен бірге екі сағаттық соттан кейін кінәлі деп танылды және 1943 жылдың 22 ақпанында гильотинамен жазаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала Батыс Германияның құрамына кірді. 1953 жылы қаланың оңтүстік-шығысында кәсіби одақтың жазатайым оқиғалар клиникасы ашылды және содан бері үнемі кеңейтіліп келеді. Гёте институты 1954 жылы есігін ашты, ал 1956 және 1971 жылдары казармалар қайтадан әскерлерге берілді. 1960 және 70-жылдары көптеген шағын үйлер, соның ішінде Эммануэль фон Зайдль салған бірнеше виллалар мен спорт залы бұзылды. 1967 жылы Штаффельзе лицейі толыққанды мектепке айналды. 1972 жылдың 1 шілдесінде Мурнау Вельхайм әкімшілік округінен бөлініп, Гармиш-Партенкирхен әкімшілік округіне қосылды. 1979 жылдың 12 наурызында Мурнау муниципалитетінің атауы ресми түрде Мурнау-ам-Штаффельзе деп өзгертілді. 1979 жылы жастар орталығы ашылды, ал 2006 жылы ол құрылтайшысының есімімен аталған жеке ғимаратқа ие болды. 1980 жылы Мурнауэр батпағы табиғи қорық болып жарияланды. 1993 жылы Қалалық мұражай ашылды. 1998-2000 жылдары Мурнаудың тарихи орталығы қайта жаңартылды. Жаңа дизайнмен Мюнтер үйі 1999 жылы қайта ашылды. 2000 жылы жаяу жүргіншілер аймағы мен жер асты автотұрағы пайдалануға берілді.

Құрылтайлар

1974 жылдың 1 шілдесінде Weindorf дербес қауымы қосылды. 1978 жылдың қаңтарында Ригзе және Зеехаузен қауымдарының бір бөлігі қосылды. 1978 жылдың 1 мамырында Hechendorf ауылының қосылуымен аяқталды.

Тұрғын үй құрылысы

Жыл 1840 1871 1900 1925 1939 1950 1961 1970 1987 2000 2005 Тұрғындар 1.565 1.735 2.436 3.223 5.189 6.474 7.366 8.233 9.913 11.671 12.048

Блезон

Гербінде күміс түстегі қызыл тіл мен тырнақтары бар жасыл айдаһар бейнеленген. Оның денесі оңға қараған, бірақ басы солға бұрылған. Айдаһардың Мурнау гербінде алғаш рет қашан пайда болғанын нақты айту қиын. Алғашқы жергілікті мөр 1374 жылы табылған.

Көлік

Мурнау – шағын теміржол торабы, себебі Мурнау станциясы Мюнхен-Гармиш-Партенкирхен және Обераммергау бағыттарының қиылысқан жері. Deutsche Bundesbahn-ның алғашқы электрлік сигнал қоймасы осы жерде орнатылды. Мурнау муниципалитетінде Обераммергау бағытында тағы үш станса бар: , , және . Сонымен қатар, A95 тас жолы мен B 2 Bundesstrasse Мурнау қаласынан өтеді немесе оның жанынан өтеді.

Мектептер

Мурнауда екі бастауыш мектеп бар, олар "Джеймс Лёб Grundschule" және "Эммануэль фон Сейдль Шкуле", "Staffelsee Gymnasium" гимназиясы және "Mittelschule Murnau" жалпы білім беретін мектебі. Соңғысы бастапқыда ұлдарға арналған мектеп ретінде жоспарланған, бірақ 2013/14 оқу жылынан бастап қыздарды да қабылдайды. Алғашқыда оқушылар уақытша контейнерлерде оқыды. 2014 жылдың соңында бірінші кезеңі аяқталды және сыныптар, со наконец, жаңа мектеп ғимаратына көшіп келді. Инвестициялық сома 21 миллион еуроны құрады. 1964 жылы Камерлогер атындағы музыка мектебі Мурнауда құрылды.

Ауруханалар

Мурнауда екі аурухана бар: Berufsgenossenschaftliche Unfallklinik – шұғыл жәрдем және жазатайым оқиғалар ауруханасы, травматикалық хирургияға мамандандырылған, және Hohenried клиникасы – балаларға арналған мамандандырылған емдеу орталығы. Мурнау көптеген қонақтар мен емделушілер үшін де денсаулық сақтау курорты ретінде пайдаланылады.