Кіріспе
Оңтүстік Үндістандағы өзен – Палар. Ол Оңтүстік Үндістанның өзені. Карнатака штатының Чиккабаллапура ауданындағы Нанди тауларында басталады. Карнатака, Андхра-Прадеш және Тамил Наду штаттары арқылы ағып, Ченнайдың оңтүстігіндегі Вайалур қаласынан Бенгал шығанағына құяды. Палар өзені ұзақ қашықтыққа жер асты өзені ретінде ағып, Бетхамангала қаласының жанында қайтадан жер бетіне шығады. Одан су жинап, жылдамдық алғаннан кейін, Декан үстіртінің шығыс бөлігіне қарай ағып өтеді. Бетхамангала, Сантипурам, Куппам, Мотур, Раманаикенпет, Ваниямбади, Амбур, Мельпатти, Гудиятхам, Палликонда, Анпоунди, Мельмонавур, Веллор, Катпади, Мельвишарам, Аркот, Ранипет, Валажапет, Канчипурам, Валажабад, Ченгалпатту, Калпаккам және Латтур қалалары Палар өзенінің жағасында орналасқан. Жеті саласының ішінде ең ірісі – Чейяр өзені. Палар өзенінің суы Палар аникутынан Косасталайяр өзенінің алабындағы Пунди суқоймасына және Адайяр өзенінің алабындағы Чембарамбаккам көліне бағытталады. Бұл екі суқойма Ченнай қаласын сумен қамтамасыз ететін маңызды көздер. Телугу-Ганга жобасы іске қосылып, күн сайын шамамен Кришна өзенінен су жеткізілгеннен кейін, Ченнай қаласының Палар өзеніне тәуелділігі күрт азайды.
Palar is a river of southern India. It rises in the Nandi Hills in Chikkaballapura district of Karnataka state, and flows in Karnataka, in Andhra Pradesh and in Tamil Nadu before reaching its confluence into the Bay of Bengal at Vayalur about south of Chennai. It flows as an underground river for a long distance only to emerge near Bethamangala town, from where, gathering water and speed, it flows eastward down the Deccan Plateau. The Towns of Bethamangala, Santhipuram, Kuppam,Mottur, Ramanaickenpet, Vaniyambadi, Ambur, Melpatti, Gudiyatham, Pallikonda, Anpoondi, Melmonavoor, Vellore, Katpadi, Melvisharam, Arcot, Ranipet, Walajapet, Kanchipuram, Walajabad, Chengalpattu, Kalpakkam, and Lattur are located on the banks of the Palar River. Of the seven tributaries, the chief tributary is the Cheyyar River. Palar river water from Palar anicut is diverted to the Poondi reservoir located in the Kosasthalaiyar River basin and to Chembarambakkam Lake located in the Adayar River basin. These two reservoirs are major water supply points to Chennai city. After commissioning of the Telugu Ganga project to supply nearly per day of Krishna River water to the Chennai city, the dependence on Palar river water has reduced drastically.
Дауылды бөгет
Андхра-Прадеш үкіметі Палар өзенінің үстінен, Куппам қаласына жақын орналасқан Ганешпурамда суару бөгетін салуда. Бұл мәселе Тамил Надудың солтүстік бес ауданы – Веллоре, Канчепурам, Тируваннамалай, Тируваллур және Ченнаи тұрғындарының наразылығын тудырды, өйткені олар осы өзеннен пайда көріп отыр. Тамил Надудың бұрынғы бас министрі Джаялита бұл ұсынысқа қарсылығын білдіріп, «Палар – мемлекетаралық өзен және 1892 жылғы келісімге қосымша А тізімінде көрсетілген өзендердің бірі. Бұл келісім 1956 жылғы Мемлекетаралық өзен суларына қатысты дауларды реттеу заңына сәйкес күшінде. Келісімнің бір тармағына сәйкес, жоғарыда орналасқан штат, төменде орналасқан штаттың келісімінсіз өзен суын тоқтатуға, бұруға немесе сақтауға арналған жаңа бөгет немесе құрылыс салуға құқығы жоқ» деді. Палар өзенінің жалпы бассейнінде жауын-шашын мөлшері төмен. Бұл бассейн жиі құрғақшылыққа ұшырайды және соңғы 10 жылда толық су ағыны болған жоқ. Дегенмен, Карнатака және Тамил Наду шағын және орта суару тоғандарын салу арқылы құрғақшылықтың жиі қайталануын азайтуға қол жеткізді. Бұл жер беті және жер асты суларын суару үшін қолдану мүмкіндігін арттырды. Үндістанның сулы жерлер атласына сәйкес, жасанды сулы жерлер Карнатака және Тамил Наду аудандарында, Палар өзенінің бассейнінде кең аумақты (3%-дан 5%-ға дейін) алып жатыр. Ал Андхра-Прадеш территориясындағы Палар бассейнінде сулы жерлер жеткілікті деңгейде қамтылмаған, яғни Андхра-Прадеш өзен суын Карнатака мен Тамил Надуға қарағанда аз пайдаланады. 1892 жылы Палар сулары туралы келісім жасалған кезде Тамил Наду және Андхра-Прадеш Мадрас президенттігінің құрамында болған. Палар өзенінің суын бөлісу туралы 1892 жылғы келісім Карнатака мен Андхра-Прадеш арасында қолданылады, себебі Мадрас президенттігі мен Майсур патшалығы арасындағы Палар өзені бассейніндегі шекара сызығы қазір Карнатака және Андхра-Прадеш штаттарының бөлігі болып табылады.
Деректі фильм
"Ен-пейар Палар" атты деректі фильмі, Social Action Movement және Water Rights Protection Group, Ченгальпатта тарапынан жасалып, 2008 жылдың 30 маусымында жарық көрген, өзеннің Карнатакадағы бастауынан Бенгал шығанағына құйылғанға дейінгі хал-ахуалын көрсетеді. 85 минуттық деректі фильмде құм қазу және өнеркәсіптік қалдықтарды төгу сияқты әрекеттердің Тамил Надудың маңызды ішу суы көзінің бірінен қалай өмірді кемітіп жатқаны баяндалады. Фильмді Р.Р. Сринивасан түсірген. Бұл өзен Тамил Надудың солтүстік және оңтүстік Аркот аудандарында суару үшін өте маңызды, бірақ ол Андхра-Прадеш штат аумағында аз ғана қашықтыққа ағып, Палар өзені соңғы 20 жылдан бері құрғақ көрінеді. Палар өзені ұрлық және басқа да заңсыз қызметтер ошағына айналған.
Карнатака
Карнатака штатында Палар өзені Аграхара көлінен бастау алады (Карнатака штатының Колар ауданы). Өзен бойында су сақтауға арналған түрлі суқоймалар мен бөгеттер орналасқан, олардың ең маңыздысы – жеті шақырымдық аралықта тікелей жалғасқан екі бөгет. Бұл – Бетамангала суқоймасы және Рамасагара суқоймасы, сондай-ақ Буккасагара деп те аталады. Бетамангала суқоймасы Колар алтын кендерін ауыз сумен қамтамасыз етудің негізгі көзі болған. Бұл жерде сонымен қатар қайықпен жүзуге де болады. Ал екінші, барлық суқоймалардың ең ірісі – Рамасагара суқоймасы, онда көптеген храмдар орналасқан. 2005 жылға дейін ол балық шаруашылығымен әйгілі болған. Одан кейін суқойманың сыйымдылығының 40 пайызынан астам бөлігі толмады. 2006 жылдан 2017 жылдың қыркүйек айына дейін Палар өзенінің осы бөлігінде су азайып, құрғақшылыққа ұшырады. Палар өзенінің бастау алған аймағында және алабындағы ауыр жаңбырлар Бетамангала суқоймасын бұрынғы жарқынына қайтарды. 2017 жылдың 6 қазанында Бетамангала суқоймасы толық сыйымдылығынан бір фут кем болды, ал Рамасагара суқоймасы 15 пайыз ғана толған, көбінесе құрғақ күйде болды, оның сыйымдылығы бұрынғыдан екі есе көп. Авани, Бангару Тирупати, Виджеендра Свами храмы, Сомешвара Свами храмы сияқты бірнеше танымал жерлер Бетхамангаланың эпицентрінен жиырма шақырымдық радиуста орналасқан.
Өзен жағасындағы қалалар
Қалиаппеттай өзеннің жағасында орналасқан. Бетамангала қаласы, Рамасагара ауылы, Бангару Тирупати (Гуттахалли) осы аймақта орналасқан. Бұл аймақта сондай-ақ екі суқойма бар: біреуі Бетамангалада, ал ең ірісі – Карнатакадағы Рамасагарада.