Кіріспе
2000 жылы Роберт Лудлумның "Прометейдің алдауы" романы – 2000 жылы Роберт Лудлум жазған, құпия агенттік "Директорат" деп аталатын ұйымдағы Ник Брайсон (Джонас Барет, Джонатан Колридж, Техник деген аттармен де белгілі) туралы шпиондық триллер. Ол "Прометей" деп танысқан ұйым мен бұрынғы жұмыс берушілері арасындағы күреске тартылады. Роберт Лудлумның басқа да романдары сияқты, "Прометейдің алдауы" да жеке тұлғалар мен ұйымдардың билікті шоғырландыруына қатысты Лудлумның алаңдаушылығын көрсетеді. Оның бұрынғы романдары, мысалы, "Холкрофт Келісімі" мен "Аквитания Прогрессиясы" әлемді бақылауға тырысатын үкіметтердің немесе саяси экстремистердің құпия жоспарларын ашатын. Ал "Прометейдің алдауы" аса ірі компанияның құпиясын аңғартады. Кітапта үкіметтердің бірнеше ірі террористік шабуылға қалай ден қойғаны егжей-тегжейлі сипатталған. Дегенмен, "Прометейдің алдауы" 2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғаларынан бұрын жазылған. Оқырмандар роман сюжеті мен "Алиас" телесериалының (2001 жылдың 30 қыркүйегінен 2006 жылдың 22 мамырына дейін көрсетілген) мазмұны арасындағы айқын ұқсастықты атап өтті. Сериалда ЦРУ деп ойлаған құпия агент, шындығында террористік ұйым үшін жұмыс істегенін біледі. "Прометейдің алдауы" Роберт Лудлумның өмірінде жарық көрген соңғы кітаптарының бірі болды.
The Prometheus Deception is a spy fiction thriller novel written in 2000 by Robert Ludlum about an agent in an ultraclandestine agency known only as the Directorate named Nick Bryson, alias Jonas Barett, alias Jonathan Coleridge, alias The Technician, who is thrown into a fight between an organization he knows as Prometheus and his former employers at the Directorate. Like other Ludlum novels, The Prometheus Deception conveys Ludlum's concern about the accumulation of power by individuals or organizations. Whereas some of his prior novels, such as The Holcroft Covenant and The Aquitaine Progression featured conspiracies by governments or political extremists to seize control of the world, The Prometheus Deception features a conspiracy by a very large company. Though it details the reaction of governments to a series of major terrorist attacks, The Prometheus Deception was written before the events of September 11, 2001. Readers have noted a striking similarity between the novel's plot and the synopsis of the TV show "Alias," (aired September 30, 2001 to May 22, 2006) in which a secret agent working for what she believes is the CIA discovers she's been working for a terrorist organization all along. The Prometheus Deception was one of Ludlum's last books published in his lifetime.
Сюжет
Оқиға басты кейіпкер, Техник есімді жасырын агентпен басталады. Оның міндеті – «Хезболла» террористік ұйымының Тунис үкіметін құлатуына жол бермеу. Операция жақсы жүріп жатқандай көрінеді, бірақ террористер Техник берген қарудың кемшілікті екенін анықтайды. Соңғы шайқас аяқталмас бұрын, Абу (террористердің жетекшісі) оны қарнына пышақтап жаралайды. Оны тікұшақпен эвакуациялайды, ал кейін Директораттың штаб-пәтеріне кіретінін көреміз. Мұнда ол шебері – Тед Уоллермен танысады, ол жұмбақтарды шешуді ұнатады. Уоллер Брайсонды Директораттан босатады, оның қабілетін жоғалтқанын айтады. Брайсонға енді Джонас Барет есімімен Византия тарихының профессоры ретінде өмір сүруді бұйырады. Әйелі Елена оны тастап кеткеніне күйініп, маскүнемдікке салынып, өзін жоюға тырысқаннан кейін, ол жұмысты қабылдайды. Ол осы атпен 5 жыл өмір сүріп, танымал профессорға айналады. Бірақ күнінің бірінде Орталық барлау қызметінің орынбасары Гарри Данн оны сенімсіз жаңалықпен қарсы алады. Директораттың ГРУ жасаған ресейлік барлау операциясы екенін, американдық жерге ену мақсатында құрылғанын біледі. Оның шеберінің шын аты Геннадий Росовский екенін, ол ағылшын ақыны Эдмунд Уоллер есімін алған Тед Уоллер есімін қабылдағанын анықтайды. Данн Брайсонның өмірінің барлығы, тіпті ата-анасының өлімі де Директораттың оны ұйымға кіргізу үшін жоспарланғанын айтады. Брайсонның барлық миссиясы Американың мүдделеріне зиян келтіру үшін жасалғанын естіп қорқып кетеді. Брайсон Директоратқа қарсы күресуге бел буып, олардың жинаған қару-жарақтарымен не істеп жатқанын білу үшін қару-жарақ танкеріне кіреді. Мұнда ол Лейламен танысады, танкерді жарытып, қару-жарақ жинағаннан кейін Директоратты іздеуді жалғастырады. Бірақ ол қайда барса да, террористік шабуылдарды кездестіреді. Ол Директоратпен бұрынғы байланыстарының ізін қуалайды. Бұрынғы әріптесі Ян Вансинамен кездеседі, бірақ Вансина оның көз алдында қаза табады. Басқа бір жағдайда, бұрынғы жауы оны атып өлтіре жаздағанда, Уоллер оны құтқарады. Уоллер Гарри Даннның «Прометей» ұйымының бір бөлігі екенін түсіндіреді – бұл әлемдегі бизнес элитасы мен ықпалды саясаткерлердің құпия қоғамы. «Прометей» мүшелері халықаралық бақылау келісімін қолдауға тырысады, ол халықаралық супер ФБР құруға мүмкіндік береді, ал оның төбесінде олардың Ричард Ланчестері (саясаткер болған бұрынғы бизнесмен) тұрады. Бұл ұйымның мүшелері ақпараттық компанияларды иеленгендіктен, әлемде болып жатқан барлық нәрсені бақылап, оны өздеріне бағындыруға тырысады. Директораттың штаб-пәтері жойылғаннан кейін, ол және әйелі Елена қайта табысып, қашып құтылады. Ұйымға ақша Мередит Уотерманға тиесілі банк арқылы аударылып жатқанын біледі. Ол банк штаб-пәтеріне барып, олардың архивіне кіреді. Мұнда ол компанияны әлемдегі ең ірі компания – Systematix-тің бас директоры Грегсон Маннингке сатуға мәжбүрлеген бизнес шешімі туралы біледі. Systematix денсаулық сақтау сақтандыру компанияларына, спутниктерге, бағдарламалық жасақтамаларға және адамдар туралы ақпарат алудың көптеген жолдарына ие. Маннинг, әрине, «Прометей» тобының мүшесі. Енді Брайсон мен Елена Маннингтің сарайына кіріп, «Прометей» басшыларының кездесуін бұзуы керек. Олар бақылауды күшейтуге бірнеше күн қалғанда. Бірақ ол сарайда Тед Уоллерді табады, ол Директораттың жойылғаннан кейін қашып кетіп, қос агент екенін анықтайды. Брайсон қоршауға алынып, өлімге кезегі жетеді, ол сатып алған машина – виртуалды катодтық осциллятор Маннингтің үйіндегі жабдықты жойып, оған бағытталған барлық «ақылды қаруларды» өшіреді. Сарайдағы қонақтардың көпшілігі тұтқындалып, қаза табады, бұл «Прометей» тобының құлауына әкеледі. Ник пен Елена тыныш тропикалық жерге көшіп, оқшауланған және бақылау құрылғыларынан алыс болуға тырысады. Бірақ олардың тыныштығын Уоллер бұзады, ол спутниктік теледидарларына кіріп, олармен қайта кездесетінін уәделейді.
Сыншыл реакция
Publishers Weekly журналында былай делінген: "Лудлум осы қарбалас, бірақ сәл бетсіз әңгімеде әлемді билеуші күштерге қарсы тұруға тырысқан бір адамның күш салуын толыққанды көрсетеді. Людлумның технология жақын арада жеке құпияны кеңінен бұзатын бақылау мүмкіндігін тудырады деген ескертуі, атыс-шабыс пен жарылыстардың көптігінде жоғалып кетеді", - деді Cahners Business Information, "оқиға барлық соңғы тыңшы құралдарын жарқын көрсетеді, бірақ Людлумның ең жақсы туындыларындағы ойлылық пен әлеуметтік контексттен мүлдем айырылған".