Маргарет Сторм Джеймсон: Журналист және жазушы өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын журналисі және жазушысы Маргарет Этель Сторм Джеймсон (8 қаңтар 1891 – 30 қыркүйек 1986) – ағылшын журналисі және жазушы, ол өзінің романдары мен рецензияларымен, сондай-ақ 1938-1944 жылдар аралығында ағылшын ПЕН клубының президенті қызметін атқарғанымен танымал.

Өмір және мансап

Джеймсон 1891 жылы Йоркширдегі Уитбиде, теңіз капитаны және бұрынғы кеме жасаушы Уильям Сторм Джеймсон мен оның әйелі Ханна Маргарет Галилеяның отбасында дүниеге келді. Галилеялар Уитбидегі бай кеме жасаушылар отбасынан шыққан. Ол Скарборо қалалық мектебінде қысқа ғана оқығаннан кейін Лидс университетіне түсті. 1914 жылы ол Лондон Корольдік колледжіне қабылданды. Осы жылдары ол жазумен белсенді айналысып, 1919 жылы өзінің алғашқы романы – «Қазан қайнайды» атты туындысын жариялады. Оның «Еуропадағы заманауи драма» тақырыбындағы диссертациясы 1920 жылы жарық көрді және сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Онда ол алғаш рет еуропалық әдебиетке деген қызығушылығын және оның Ұлыбританияға тигізген әсерін білдірді. Джеймсон 48 роман, үш автобиография, бірнеше сценарий және ұлттық және халықаралық басылымдардағы көптеген журналистік мақалалар жазды. 1938 жылдан 1944 жылға дейін ол денсаулығына байланысты зейнеткерлікке шыққанға дейін PEN International ұйымының ағылшын бөлімшесінің президенті болды. Ол 1986 жылы қайтыс болғанға дейін ұйымның белсенді мүшесі және вице-президенті болып қалды. Президенттік қызметін атқару кезінде ол ПЕН қашқын жазушылар қорын құрды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүздеген қашқын жазушылар мен олардың отбасыларын оккупацияланған Еуропадан қашуға көмектесті. Сонымен қатар, ол PEN ұйымы ішіндегі келіспеушіліктерді азайтуға тырысты, Коммунистік мемлекеттерді ұйым құрамында ұстап тұруға ұмтылды, осылайша PEN жазушылардың құқықтарын қорғауға мүмкіндік берді, себебі көптеген елдерде олардың құқықтары бұзылып, тіпті өлімге ұшырады. Ол сонымен қатар Бейбітшілікке берілгендер одағының негізін қалаушылардың бірі болды, бірақ 1930 жылдардың ортасында өз көзқарасынан бас тартты, соғыстың ғана әділ және тең Еуропа құруға болатын жалғыз жол деп сенді. Джеймсон университетте саяси белсенділікке қатысып, өмір бойы социалист болып қалды, бірақ «топтық ойлауға» деген сенімсіздігі және еркін өркендеу құқығы мен жеке тұлғаның бостандығына деген құштарлығы оған сол кездегі танымал саяси идеологиялардың ешқайсысын қабылдауға кедергі келтірді: Джеймсон ешқашан коммунист, фашист немесе, шын мәнінде, пацифист болған емес. Джеймсонның повестьтер жинағы «Әйелдер еркектерге қарсы» «The Times» газетінің сыншысы Гарольд Штраус тарапынан жоғары бағаланды. Штраус: «Ол өнерінің толыққанды шебері, инстинктивті шебер, таңдау жасаудегі суретші, сондықтан оның туындыларын бағалау романды зерттеуші үшін қиын» деді. Джеймсон 1952 жылғы «Анна Франк күнделігі» кітабының британдық басылымына кіріспе жазды. Джеймсонның «Соңғы есеп» романы «Saturday Review of Literature» журналында Бен Рэй Редман тарапынан мақтауға ие болды. Редман «Соңғы есепті» «Шторм Джеймсонның ең жақсы туындыларының бірі» деп сипаттап, «осы романның кеңдігі мен тереңдігін адам қарым-қатынастарының күрделі желісі сыйлайды» деді. Оның еңбектері өмірінде жоғары бағаланғанымен және ол ПЕН ұйымында Х.Г. Уэллс, Э.М. Форстер, Ребекка Уэст және тағы да көптеген адамдармен бірге жұмыс істегенімен, Джеймсонның еңбектері мен жетістіктері сыншылар мен оқырмандар тарапынан ұмытылды. Оның беделі мен еңбектері соңғы жылдары Дженифер Биркетт, Филис Ласснер, Чиара Бриганти және Элизабет Маслен сияқты әйел ғалымдардың жұмысы арқасында қайта жаңғырды. Бірмингем университетінің француз тану профессоры Дженифер Биркетттің жазған өмірбаяны 2009 жылдың наурыз айында Оксфорд университетінің баспасында жарияланды. Екінші өмірбаяны, Элизабет Масленнің «Торм Джеймсонның жазбаларындағы өмірі: өмірбаяны» 2014 жылы Солтүстік-Батыс университетінің баспасында жарық көрді. Кэтрин Купердің «Торм Джеймсонның романдарындағы соғыс, ұлт және Еуропа» атты сындық зерттеуі 2020 жылы Bloomsbury Academic баспасында жарияланды. Лидс университетінің қайта жаңартылған Чарльз Моррис жатақханаларында қазір оның есімімен аталған ғимарат бар – Шторм Джеймсон алаңы.

Jameson was born in Whitby, Yorkshire, in 1891, the eldest child of sea captain and former shipbuilder William Storm Jameson and his wife Hannah Margaret Galilee, from a family of wealthy Whitby shipbuilders; she briefly attended school at the Scarborough Municipal, before studying at the University of Leeds. Graduating first in her year, she won a scholarship to King's College, London King's College London in 1914. It was during this time that she began seriously to write, producing her first novel The Pot Boils in 1919. Her dissertation on 'Modern Drama in Europe' was also published in 1920 to significant critical acclaim. It expressed, for the first time, her interest in European literature and her sense of its impact on Britain. She went on to write 48 novels, three autobiographies, several screenplays and a wealth of journalistic articles for national and international publications. Jameson was President of the English branch of PEN International from 1938 until ill health forced her to retire in 1944. She remained an active member and PEN International Vice President until her death in 1986. During her time as president she founded the PEN Refugee Writers Fund, which helped hundreds of refugee writers and their families to flee occupied Europe during World War Two. She also worked to try to bridge gaps within PEN during the Cold War, working to keep Communist states within the organisation in order to allow PEN to protect writers' rights in countries where many were being challenged and even killed. Additionally, she was a founding
member of the Peace Pledge Union, although she recanted her views in the mid 1930s believing that war was the only way forward to what she hoped would be a fairer and more equal Europe. Jameson became active in politics at University and remained a committed socialist throughout her life, but her distrust of "groupthink" and passion for the rights of free expression and the liberty of the individual prevented her from following any of the political creeds that were in vogue at the time: Jameson was never a communist, a fascist or, really, a pacifist. Jameson's collection of novellas, Women Against Men, was admired by The Times reviewer, Harold Strauss, who stated, "So completely is she the master of her art, so instinctively the craftsman, so superlatively the selective artist, that a restrained evaluation of her work is difficult for a student of the novel." Jameson wrote the introduction to the 1952 British edition of The Diary of Anne Frank. Jameson's novel Last Score was praised by Ben Ray Redman in the Saturday Review of Literature. Redman described Last Score as "one of Storm Jameson's best" and stated "it is the complex web of human relationships that give this novel its breadth and depth". While her work was highly praised in her lifetime and she was a well known figure, working at PEN with H. G. Wells, E. M. Forster, Rebecca West, and countless others, Jameson's work and achievements were largely forgotten by critics and readers alike. Her reputation and her work have been significantly recovered in recent years, thanks to the work of female scholars like Jennifer Birkett, Phyllis Lassner, Chiara Briganti and Elizabeth Maslen. A biography by Jennifer Birkett, professor of French Studies at Birmingham University, was published by the Oxford University Press in March 2009. A second biography, Elizabeth Maslen's Life in the Writings of Storm Jameson: A Biography, was published in 2014 by Northwestern University Press. A critical study by Katherine Cooper, War, Nation and Europe in the Novels of Storm Jameson was published by Bloomsbury Academic in 2020. The rebuilt Charles Morris Halls of the University of Leeds now have a building named after her, Storm Jameson Court.