Кіріспе

Уильям Уоркман (1807 жылдың мамырында туған – 1878 жылдың 23 ақпанында қайтыс болған), Монреальдегі Маунт Проспект Хаус иесі, Ирландияда туған канадалық кәсіпкер, бизнесмен және қайырымдастық ісіне қызмет етуші адам болған. Ол Канаданың ең ірі көтерме сауда фирмасы Frothingham & Workman серіктесі және Монреаль қалалық банкінің президенті болды. Монреаль қаласының мэрі қызметін атқарды, сондай-ақ теміржол, кеме жүргізу, жылжымайтын мүлік және қайырымдылыққа инвестиция жасады. Оның үйі Монреальдің Алтын шаршы милінде орналасқан, ал ол Маунт-Роял зиратында жерленген.

Ирландиядан Монреальге дейін

1807 жылы Уильям Уоркман Антрим графтығының Баллимакаш ауылында отбасының "әдемі коттеджінде" дүниеге келді. Уоркман отбасы бұрын бай болған, бірақ олардың ырысы төмендеген еді. Уильям, Баллимакаштан Джозеф Уоркманның (1759 жылы туған) және оның әйелі Кэтрин Гоудидің ұлы еді, Кэтрин Гоуди – Баллимакаштан Сквайр Джонсонның жер басқарушысы Александр Гоудидің қызы. 1787 жылы оның әкесі ағасы Бенжаминмен бірге Солтүстік Америкаға эмиграциялады. Бенжамин Пенсильвания университетінде математика профессоры болып жұмыс істеді, ал Джозеф оның математикадан жетекшісі ретінде жұмыс істеді. 1790 жылы Джозеф Филадельфиядан Лондонға сапар шекті, Бенжамин ойлап тапқан теңізші компасын жақсартуға патент алу мақсатымен, бірақ кейбір бөлшектерін жасаған механик оны жалған түрде өзінің патенті ретінде тіркегенін анықтады. Баллимакашқа оралғаннан кейін, Сквайр Джонсон оны жаңа мектеп мұғалімі етіп тағайындады, сол жерде ол Уильямның анасы Кэтрин Гоудимен танысты. Джозеф әкесінің орнын басып, Джонсон оны бейбіт сот хатшысы етіп тағайындады. Уильям Баллимакашта өсіп, 1827-1829 жылдар аралығында Ирландияның картографиялық қызметінде жұмыс істеу үшін қажетті дағдыларды меңгерді, содан кейін ата-анасы оны Монреальге ағаларына қосылуға алып барды, олардың үлкені 1819 жылы сол жерге көшіп кеткен еді.

Іскерлік мансап

Уильям Уоркманның алғашқы жұмысы оның ағасы Бенджаминге тиесілі Canadian Courant және Montreal Advertiser газеттерінде жұмыс істеу болды. 1830 жылы ол тағы бір ағасы Томаспен бірге Джон Фротингемнің көтерме сауда фирмасында жұмыс істеді. 1836 жылға қарай Уоркман толық серіктес атанды, бұл олардың фирмаға белгілі бір капитал салғанын көрсетеді. Фротингем мен Уоркман импортталған тауарларды сатумен қатар, Монреальдегі өз зауыттарында жабдықтар өндіріп, жүздеген адамды жұмыспен қамтыды. Уоркман 1859 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Фротингемпен серіктестікте болды, және олардың басшылығымен фирма Канаданың ең ірі құрал-жабдықтар мен аппараттарды көтерме саудалау кәсіпорнына айналды. Ол Канаданың алғашқы темір жолы – Шамплейн және Сент-Лоуренс темір жолының құрылысына инвестиция салды, ол 1836 жылы аяқталып, директорлық қызметін атқарды. 1854 жылы Grand Trunk Railway желісін сатып алғанда, ол Сент-Лоуренс және Атлантик темір жолының ірі акционерлерінің бірі болды. 1840 жылдары Уоркман өте бай адамға айналды. 1842 жылы ол Монреальдің «Алтын шаршы милінде» «Маунт-Проспект» деп атаған әсем сарай салды. Монреальдің басқа да аймақтарында, әсіресе батыс жағында оның көп мүлігі болды. 1849 жылдан 1874 жылға дейін Монреаль қалалық банкінің президенті қызметін атқарды. 1854 жылы ол Монреальдің бірнеше белгілі бизнесмендерімен, соның ішінде Торранспен бірге кеме жүргізу бизнесіне қадам басып, Канадалық мұхиттық бу кемелер навигациялық компаниясын құрды. Бір жыл өткен соң Уоркман Сент-Лоуренс саудасы үшін екі үлкен бу кемесін сатып алды.

Қоғамдық өмір

1859 жылы Фротингэм және Уоркмен фирмасынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол қоғамдық істерге белсенді араласты. 1840 жылдардан бастап, өндіруші және Канада өнеркәсібін дамыту қауымдастығының жетекшісі ретінде Уоркман жоғары қорғау тарифін жақтады. Банкир ретінде ол 1860 жылдардың соңында үкіметтің қаржылық өкілеттіктерін кеңейту жөніндегі ұсыныстарына қарсы болды және 1866 жылы сэр Александр Тиллок Галттың тарифтерді төмендету туралы ұсыныстарын сынады, себебі ол көптеген канадалықтардың "жетімдікке ұшырауына немесе эмиграцияға кетуіне" әкеледі деп қорқыды. Ол саясатқа енуге ешқашан тырыспады, бірақ Конфедерациядан кейін федералдық істерге қызығушылық танытты. Уоркман Монреальдегі муниципалды саяси қызметімен және жергілікті қайырымдылығымен танымал болды. Ол 1868 жылы мэрлікке кандидат болды, қарсыласы Жан Луи Бодри болды. Бодри Уоркманға қарсы сыбайлас жемқорлық туралы айыптар тақты, бұл Уоркманның сайлауда жеңіске жетпеуіне әкелуге тырысты, нәтижесінде Уоркман сайлаудан шеттетілді. Бірақ, бұл жалған айыптардан күнасыз деп танылғаннан кейін, оған қайта сайлауға қатысуға рұқсат берілді және ол сайлауда Бодриді оңай жеңді. Ол соншалықты танымал болды, 1869 және 1870 жылдары дауыс беру арқылы қайта сайланды. Бұрын Уоркман Монреальдегі Сент-Патрик қоғамының президенті болған, бірақ 1856 жылы ол толығымен рим-католик ұйымына айналды. Содан бері ол уақытын және ақшасын Ирландиялық протестанттық қайырымдылық қоғамына жұмсады. Ол 1864 жылы Монреаль протестанттық өнеркәсіп және пана үйін құруға көмектесті және 1874 жылдан 1877 жылға дейін оның президенті болды. Өсиетімен ол осы мекемеге 20 000 доллар мұра қалдырды. Қаланың жұмысшыларын үнемдеуге ынталандыру үшін Уоркман 1846 жылы Монреаль қалалық және аудандық үнем банкін құруға көмектесті, ол банктің алғашқы президенті (1846–52) және 1861 жылдан 1872 жылға дейін директор болды.

Отбасы және соңғы жылдары

1831 жылы Монреальде Уоркман Элиза Бетеллге (1805–1885) үйленді. Олар сегіз баланың ата-анасы болды, бірақ ересек жасқа жеткен тек екі қызы ғана болды.

Луиза Фротингем Уоркман (1834–1889) 1854 жылы Монреальдегі Маунт Проспект үйінде Джоэл Клапп Бейкерге (1827–1903) тұрмысқа шықты. Ол Квебек штатының Данхэм қаласынан шыққан құрметті Уильям Бейкердің және оның әйелі Харриет Клэпптың (1790–1868) ұлы болды. Олар баласыз қайтыс болды. Элиза Уоркман (1843–1871) 1866 жылдан бастап Роберт Моаттың (1839–1899) бірінші әйелі болды, ол Моат Парк, Данмурри, Антрим графтығында тұрды, кейін Монреальге көшті. Олардың кем дегенде бір ұлы болды – майор Уильям Моат (1867–1941), О. Б. Е., ол Стаффордширдегі Джонсон Холлде тұрды және 1-ші барон Черчилльдің немересі, Сибил Фрэнсис Спенсерге үйленді. Уоркман көптеген балаларын жоғалтқанына қатты қайғырды. Ол Унитариан шіркеуінің жақтасы болған, бірақ бір дереккөз бойынша, кейіннен Рим католик шіркеуінде рухани тыныс тапқан. Ол жеке құдайға сыйынғанға көбірек бейімделді және сарайына отбасылық шіркеу салдырды. Ол қайтыс болғаннан кейін, әйелі Мэн штатының Кейп-Элизабет қаласындағы Оушен-хаусқа (ол оның балалық шағындағы үйі болуы мүмкін) зейнетке шықты, онда қайтыс болды. Workman отбасының барлық мүшелері Моунт Роял зиратында бірге жерленген.