Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық тонаушы және жазушы (1938–2012)
Canadian robber and writer (1938–2012)
Роджер "Mad Dog" Карон (12 сәуір, 1938 – 11 сәуір, 2012) – канадалық тонаушы және әсерлі түрмелік естеліктердің авторы, "Go Boy! Сылбырлар артындағы өмірдің естеліктері" (1978) кітабының авторы. Кітап жарық көрген кезде Карон 39 жаста болды және ол 23 жыл түрмеде өткізген.
Roger "Mad Dog" Caron (April 12, 1938 – April 11, 2012) was a Canadian robber and the author of the influential prison memoir Go Boy! Memories of a Life Behind Bars (1978). At the time of publishing, Caron was 39 years old and had spent 23 years in prison.
Ерте өмір
Роджер Карон 1938 жылы Канаданың Онтарио штатындағы Корнуолл қаласында өте кедей Донат пен Ивон отбасында дүниеге келді. Оның өмірінің алғашқы апталарында Карон тамақ ұстай алмады, тынысы жиі қиындады, сондықтан оны бірнеше рет жергілікті ауруханаға жедел жәрдеммен жеткізуге тура келді. Тыныс алуындағы мәселеге нақты диагноз қойылмаса да, Карон "өз тынысына әсер ететін кез келген нәрсеге қатты дабылға түсетін" болып өсті. Ол жүзуге және душ астында басын ұзақ уақыт суға батыруға батыл болмады. Карон тыныш, сырлы бала еді, көпшілікке жақын болмай, уақытын сағаттарды бөлшектеп жинаумен өткізді. 1939 жылы оның әпкесі Сюзанна дүниеге келді, ал 1944 жылы кіші інісі Гастон туды. Каронның әкесі Донат, Ивоннан 20 жыл үлкен болды, бұрынғы некесінен балалары болған, яғни Каронның туған бауырлары мен қарындастары соғыста болды. Отбасы ескі, қираған сарайда тұрды, жақын жердегі пойыз өте қалғанда, ыдыстар дірілдеп, төсектер қозғалып, отбасы ұйықтағанда үй тербеліп тұратын. Каронның анасы Ивон үнемі тазалыққа көңіл бөлді және үйдегі ескі жиһазды жылтыратып тұрды. Карон кішкентай кезінде оңай қорқып кететін. Үйі діни заттарға толы болғандықтан, пойыздың салдарынан ыдыстардың сыбдыры мен төсектің дірілі Каронға үйді әруақтардың мазалап жүргендей сезім тудырды. Сегіз жасқа дейін ол қорқынышты түстер көріп, денесі ауырып, сырқаттанатын. Түсінде төсегінің таяқшалары арқылы көлеңкелі бейнелер келіп, оны тұншықтыруға тырысатынын немесе үлкен толқындар оның үстінен құлап, тыныс алуын қиындататынын көретін. Кейіннен, шіркеудің діни қызметкері Каронға осы қасіретінен арылуға көмектесті. Карон діни қызметкерге ойнап жүргенде үйіндегі үлкен киелі Жозеф мүсінінің қолын кездейсоқ сындырып алғанын, содан кейін киелі Жозефтің кекшіл рухы оны түнде тұншықтырып жатыр деп ойлағанын айтты. Діни қызметкер оған шіркеудегі толық өлшемді киелі Жозеф мүсініне дұға етуді бұйырды, онда әкесі киеліге баланың жас екенін және жақсырақ білмейтінін түсіндірді. Ол Каронға мойынына күміс медальон тағып, енді киелі Жозеф оның қорғаушысы болатынын айтты. Каронның армандары жоғалып, ол медальонды ересек болғанға дейін киіп жүрді. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдары Каронның әкесі отбасын асырау қиындыққа тап болды және табыс табу үшін контрабандамен айналыса бастады. Алкоголь сату 1927 жылы Онтариода заңдастырылған, бірақ сол кездегі заң барлар мен шарап дүкендерінің ерте жабылуын талап еткендіктен, 1927 жылдан кейін Онтариода контрабандалық сауда ондаған жылдар бойы пайдалы болды, өйткені көптеген адамдар ерте жабылу уақытынан кейін ішуді қалады. Бастапқыда Карон отбасы контрабандалық сауданы шағын көлемде жүргізді, бірақ көп ұзамай ол Донат клиенттері үшін тұрақ жалдап, артық тауарды жасыруға орындар іздеуге мәжбүр болды. Отбасы үйіне жергілікті полиция бірнеше рет рейд жасады, бірақ Каронның әкесі жергілікті полиция офицерімен аптасына 25 доллар төлеп, рейд болғанда ескертетін келісімге келді. Полицияға хабар келгенде, отбасы сыртқа шығып, барлық бөтелкелерді үйлерінің жанындағы бос далаға жасырып, полицияны қолы бос қалдыратын. Донат заңнан тағы да ақылмен озып кеткеніне күліп, ал жас Карон бәрін бақылап отырып, не "дұрыс" және не "бұрыс" екенін ойлады. Он бір жасында Карон әкесінің мас "клиенттерімен" қақтығыса бастады. Бірде бір адам Каронның үй жануары әтешін өлтіріп, оны жазатайым оқиға деп айыптады. Карон ашуға беріліп, оны еркектен физикалық күшпен ұстап алды. Каронның әкесі оны қатты ұрып-соқты. Оның алкогольге тәуелді әкесінен ұрып-соғу және ата-анасының арасындағы ұрыстар контрабандалық бизнес өсе келе жиіледі. Донат кейіннен ішімдік ішуді және контрабандалық сауданы тоқтатты, өйткені ол отбасына келтірілген зиянды түсінді. Канадалық журналист Кэтрин Форгарти "Go Boy!" кітабында Каронның 16 жасынан бастап "сапырылып, пышақталғанын, соққыға ұшырағанын, көзден жас шығаратын газға толы болғанын, зорлағанын және жылдар бойы жалғыздық камерасында қамауда болғанын" сипаттады.
Roger Caron was born in 1938, to extremely poor parents Donat and Yvonne in Cornwall, Ontario, Canada. During his first weeks of infancy Caron could not keep food down and was constantly gasping for breath, which subsequently led to him being rushed to the local hospital on several occasions. Though no definitive diagnosis was given for his breathlessness, Caron grew up "very edgy about anything affecting [his] breathing". He could not swim or hold his head under a shower for too long because of it. Caron was a quiet and secretive child who liked to keep to himself and pass the time by taking apart clocks. His sister Suzanne was born in 1939; younger brother Gaston followed in 1944. Caron's father Donat, 20 years older than Yvonne, had children from a previous marriage, Caron's half brothers and sisters, who by this time were off fighting in World War II. The family lived in an old run down converted barn that would vibrate when a nearby train passed, rattling dishes and moving beds while the family slept. Caron's mother, Yvonne, was compulsively clean and kept the antique furniture in the house shining. Caron was "spooked" easily as a young child. With their house full of religious articles, and the dishes rattling and bed shaking caused by the train, Caron felt ghosts were haunting him. Up until the age of eight, he was plagued by horrifying nightmares that would leave him physically ill. He would imagine shadowy apparitions coming through the bars of his bed to choke him or large waves that would crash over him making it impossible to breathe. Later, a parish priest was able to help Caron fend off his nightmares. Caron told the priest he had accidentally broken the hand off a large Saint Joseph statue in his house while playing, thinking Saint Joseph's vengeful spirit was choking him in the night. The priest had him pray to the life size Saint Joseph statue at the church where the Father explained to the saint that the boy was only young and did not know better. He gave Caron a silver medallion to wear around his neck and said Saint Joseph would be his protector from now on. Caron's nightmares disappeared and he continued to wear the medallion through adulthood. During the final years of World War II, Caron's father found it difficult to feed the family and turned to bootlegging as a source for income. The sale of alcohol had been made legal in Ontario in 1927, but the law at the time required that bars and liquor stores close early, which made bootlegging profitable in Ontario for decades after 1927 as many people wanted to drink past the early closing time. In the beginning the Caron family bootlegging was a small scale operation, but it soon grew to a level at which Donat would have to rent parking for his customers and find hiding places for the surplus booze. The family's house was raided numerous times by the local police until Caron's father struck a deal with a local officer who would warn them when a raid was coming, for 25 dollars a week. When a tip was phoned in, the family would rush outside and hide all the bottles in the empty field next to their house, leaving the police empty handed. Donat would chuckle at having outwitted the law once again, all while young Caron sat by observing everything, wondering what was "right" and what was "wrong". Around age eleven, Caron began having altercations with his father's drunken "customers". In one instance, a man killed Caron's pet rooster claiming it was an accident. Caron flew into a rage and had to be physically pulled off the man. Caron's father beat him severely. Beatings from his alcoholic father and fighting between his parents became more common as the bootlegging business continued to grow. Donat would later give up drinking and bootlegging after realizing the damage that was being done to the family. The Canadian journalist Catherine Forgarty described Go Boy! as a hallowing and graphic account of how Caron was from the age of 16 onward " whipped, stabbed, clubbed, tear gassed, raped and subjected to years in solitary confinement".
Дене жазасы
Бара бер, Балам! кітабында тұтқындарға дене жазасы түрлендіріліп, ауыртпалықпен ұру арқылы қандай қиындықтар туындағаны егжей-тегжейлі сипатталған. Карон 17 жасында екі рет былғары ауыртпалықпен ұрылды, ол "адам денесіне бейімделген металл құбырлардың жиынтығы, оған кілптер мен шектейтін баулар бекітілген" деп сипаттаған құрылғыға байланған күйінде.
Go Boy! covered in graphic detail how prisoners were subjected to corporal punishment by being whipped with paddles designed to inflict physical pain. Caron was paddled on two occasions within a short time when he was 17 years old with a leather paddle while strapped into a device he described as "a mass of metal tubing contoured to embrace a human form and, affixed to it, shackles and restraining straps".
Бейімделулер
2004 жылдың қыркүйегінде канадалық Paradox Pictures кинокомпаниясы «Go Boy!» фильмінің құқығын сатып алып, сценарий жазу жұмыстарын бастады. Келесі айда Paradox Raindance кинофестивалінде өткен таныстыру жарысына қатысты. «Go Boy!» деп аталатын фильм адаптациясы Нил Джордан мен «Bend It Like Beckham» фильмінің продюсері кіретін төрешілер алқасына ұсынылып, 29 басқа үсыныстың ішінде күміс жүлдеге ие болды.
In September 2004, Canadian film company Paradox Pictures secured the rights to Go Boy! and began work on a screenplay. The following month, Paradox entered a pitch competition at the Raindance Film Festival. The film adaptation, eponymously titled Go Boy!, was pitched to a panel of judges that included Neil Jordan and the producer from Bend It Like Beckham, and came in first runner up out of 29 other submissions.
Бинго!
Бинго! "Түрмедегі бүліктердің қорқынышты куәгерлік есебі" (1985) – "Go Boy!" жарық көргеннен кейін жеті жыл өткен соң жарияланған, Каронның 1971 жылғы Кингстон түрмесіндегі бүлік туралы баяндамасы. Алғашқыда "Go Boy!" құрамына енген Карон, естеліктерінен алынған үзінділерді, соның ішінде Кингстон бүлігі туралы кеңейтілген бөлімді біріктіріп, оқиғаны жеке тұрғыдан жеткізді. Кітап, елдегі ең көне түрмелердің бірінде болған Канада тарихындағы ең қанаулы түрме бүлігін Каронның өзінің, бүлік кезінде Кингстондағы тұтқын болған көзқарасынан көрсетеді. "Бинго" – түрмедегі бүліктерді білдіретін канадалық түрме сленгі. Карон 1971 жылы Кингстон түрмесіндегі ең беделді үш тұтқын – Барри МакКензи, Брайан Бокаж және Уэйн Форд болғанын жазды, олардың барлығы "табиғи көшбасшылар" болып, басқа тұтқындармен "жанжалдасуға болмайтын" адамдар еді. "Bingo!" кітабында Карон, бұқаралық ақпарат құралдары бүлік кезінде гомосексуалдық топтық зорлаулар көп болды деген мәлімдемелерді қатаң жоққа шығарды, осылай деп мәлімдеді: "Бүлік кезінде зорлаулар болған жоқ. Мұндай әрекет жасаған кез келген сотталған түрме халқымен бірдей жазаға тартылар еді, өйткені ол жағымсыз [бала зорлаушыға арналған түрме сленгі] саналды. Әрине, бүлік кезінде сексуалдық қатынас болды, бірақ тек ерікті тараптар арасында. Егер камера есігіне жамылғы ілінген болса, онда ішке кірмеу керек еді". "Bingo!" кітабында Карон түрме шаштаразы Билли Найт, бүлікті бастаған, бірақ бүлік күшейген сайын бақылауын жоғалтқан жайлы жазды. Карон, МакКензидің өмірді сақтау үшін капитуляциялауға тырысқанын, өйткені патшалық Найттың көптеген талаптарын қабылдамағаны белгілі болды, ал Бокаж бүлікті қанды соңымен аяқтауды қалаған арасындағы билік күресін сипаттады. Карон Бокаж талаптары туралы: "Күмбездің ішінде ақылсыз элемент ұйымдастырған жаппай өзін-өзі өлтіруге келісім жасалып жатты" деп жазды. Каронның жазуынша, Бас прокурор Жан Пьер Гойер, Найттың бақылауын жоғалтуына жауапты болды, өйткені ол үкімет Найтпен келіссөздер жүргізбейтінін айтқаннан кейін, Бокаж сияқты басқа тұтқындар транзисторлық радиолары арқылы бұл туралы білді. Бүлік аяқталғаннан кейін тұтқындар жаңа Миллхейвен мекемесіне жіберілді, онда күзетшілер тұтқындарды ұрып-сапты, бұл Кингстон түрмесіндегі тұтқындар бейбіт түрде капитуляцияласа, олар ұрылмайды деген патшалықтың уәдесін бұзды.
Bingo! The Horrifying Eyewitness Account of a Prison Riot (1985), released seven years after publishing Go Boy!, is Caron's account of the 1971 Kingston Penitentiary riot. Originally part of Go Boy!, Caron pieced together outtakes from the memoir, including a lengthy section about the Kingston riot, to tell the tale as a separate story. The book narrates the most violent prison riot in Canadian history at one of the oldest prisons in the country, from the perspective of Caron, himself an inmate at Kingston during the riot. Bingo is Canadian prisoner slang for a prison riot. Caron wrote that the three toughest prisoners at Kingston penitentiary in 1971 were Barrie MacKenzie, Brian Beaucage and Wayne Ford who were all "natural leaders" who were "not to be fucked with" by the other prisoners. In Bingo!, Caron emphatically denied the claims made by the media at the time that there was a massive number of homosexual gang rapes during the riot as he declared: "No rapes occurred during the riot. Any convict caught committing such an act would have been torn apart by the prison population in much the same fashion as an undesirable [prisoner slang for a child molester] would have been treated. Of course there was sex during the riot, but only among willing parties. If a blanket was hung over the door of a cell you didn't go in". In Bingo!, Caron wrote the prison barber, Billy Knight, who started the riot lost control as the uprising continued. Caron described a power struggle between MacKenzie, who wanted to surrender to save lives after it was made clear that the Crown had rejected most of Knight's demands vs. Beaucage who wanted the uprising to end in a bloodbath. Caron wrote about Beaucage's demands that: "What was building up inside the dome was a mass suicide pact orchestrated by the insane element". Caron wrote it was the Solicitor General, Jean Pierre Goyer, who was responsible for Knight losing control after he gave a speech saying that the government would not negotiate with Knight, which the other inmates such as Beaucage were aware of by listening to their transistor radios. After the riot ended, the prisoners were sent to the new Millhaven Institution where the prisoners were all beaten by the guards in violation of the Crown's promises that the prisoners at Kingston penitentiary would not be beaten if they surrendered peacefully.
Жожо
Жожо (1988) – Каронның көркем әдебиетке алғашқы қадамы болды. Осы романның басты кейіпкері – Ллойд Стоунчайлд есімді жартылай индей, ол Батыс Манитобадағы үндістер резерватында өмір бастап, күшті, әдемі, бірақ алаңдататын тыныш адам болып өседі. Бір қате шешімнен кейін бірі қателесіп, Канзас штатындағы түрмеге түскен соң, ол қауіпті әрі батыл түрде Канадаға қашуға бел буады. Каронның алғашқы екі кітабынан өзгеше, «Жожо» сыншылар тарапынан жылы қабылдамады, олар кейіпкерлердің жан тереңдігі жеткіліксіз деп сынады.
Jojo (1988) was Caron's first attempt at writing fiction. In this novel, a half breed Indian by the name of Lloyd Stonechild begins his life on a reserve in Western Manitoba and grows up to be strong, handsome, and ominously quiet. After one bad decision after another leads him to prison in Kansas he undertakes a harrowing and daring escape to Canada. Unlike Caron's first two books, Jojo was not well received by critics who panned its lack of character depth.
Түс құрып алушы
Dreamcaper (1992) - Каронның соңғы романы, Монреаль, Квебек қаласында 1976 жылы болған Бринкс жүк көлігін қарулы тонау оқиғасы негізінде жазылған туынды.
Dreamcaper (1992) was Caron's last novel, a story based on a 1976 armed robbery of a Brink's truck in Montreal, Quebec.
Кейінгі өмірі
Карон "Go Boy!" жобасының сәттілігінен кейін шартты түрде босатылды. Кейіннен ол Канаданың түзеу қызметімен тұтқындарға мотивациялық лекциялар оқуға келісімшарт жасады және оңалтудағы жетістік деп есептелді. 2004 жылдың ақпан айында Оттава сауда орталығында зарядталған .32 калибрлі жартылай автоматты тапаншасы болғаны үшін 20 айға бас бостандығынан айырылды, бұл оның шартты түрде босатылу шарттарын бұзу болды. Шартты түрде босатылу ережесін бұзғаны үшін түрмеде отырғанда Каронға 2001 жылдың жазында Торонтода болған тағы он бес қарақшылық ісі бойынша айып тағылды. 14 банк және бір азық-түлік дүкені тоналды. Куәгерлердің айтуынша, қарақшының бойы 1,80 метрден жоғары, жасы 30-дан асқан. Каронның бойы 1,73 метр (5 фут 8 дюйм) және 2001 жылы оған 63 жас болған. Қарақшылықтардың саны он бестен бесе дейін азайтылды және 2005 жылдың 3 наурызында Карон барлық айыптаулар бойынша кінәсіз деп танылды. 67 жасында Карон 2005 жылдың сәуірінде Мейплхерст түзеу орталығынан босатылды және әйелі Барбарамен бірге Барри шығанағында бостандыққа шықты. Кейіннен ол Онтарио штатының Плантагенет қаласындағы зейнеткерлер үйінде жалғыз өмір сүрді. Ол деменция және Паркинсон ауруынан зардап шекті.
Caron was paroled after the success of Go Boy!. He eventually won a contract with Correctional Services Canada to give motivational talks to inmates and was considered a rehabilitation success. In February 2004, he was sentenced to 20 months in prison for being in possession of a loaded .32 calibre semi automatic pistol at the Ottawa mall, which was a violation of his parole. While in prison for the parole violation, Caron was charged with fifteen more robberies that occurred in Toronto during the summer of 2001. Fourteen banks and one grocery store were robbed. Witnesses thought the robber was over six feet tall and in his thirties. Caron stands five foot eight inches tall and would have been 63 years old in 2001. The number of robberies was reduced from fifteen to five and on March 3, 2005 Caron was found not guilty on all charges. At 67 years old, Caron was released from Maplehurst Correctional Complex in April 2005 and had been living as a free man in Barry's Bay with his wife, Barbara. He subsequently lived alone in a retirement home in Plantagenet, Ontario. He suffered from dementia and Parkinson's disease.
Өлім
Карон 2012 жылдың 11 сәуірінде, 74 жасқа толуына бір күн қалғанда, Онтарио штатының Корнуолл қаласындағы Sandfield Place мүгедектерге арналған үйінде қайтыс болды.
Caron died on April 11, 2012, one day before his 74th birthday, at the Sandfield Place Nursing Home in Cornwall, Ontario.