Кіріспе

Джон Джозеф Винерс (John Joseph Wieners; 1934 жылғы 6 қаңтар – 2002 жылғы 1 наурыз) – американдық ақын.

Ерте өмір

Милтон қаласында, Массачусетс штатында дүниеге келген Винерс Дорчестердегі Сент-Грегори бастауыш мектебінде және Бостон колледжінің жоғары мектебінде оқыды. 1950-1954 жылдары Бостон колледжінде білім алып, A.B. дәрежесін алды. 1954 жылдың 11 қыркүйегінде Эдна дауылы кезінде Бикон-Хиллдегі Чарльз-стрит кездесу үйінде Чарльз Олсонның оқығанын естіді. 1955-1956 жылдары Олсон мен Роберт Дунканнан сабақ алған Блэк Маунтин колледжіне түсуге шешім қабылдады. 1957 жылы Солтүстік Бичтегі танымал битниктер жиналатын жерде еден сыпырушы болып жұмыс істеді, сонда қаланың көркемдік ортасына қосылды. Ол суретші Роберт ЛаВинге және Бит қозғалысына қатысқан коллаж шебері Уоллес Берманға жақын болды. Кейін Кембридждегі Ақындар театрында актер және сахна менеджері болып жұмыс істеді, ал келесі бірнеше жылда «Measure» журналының үш нөмірін шығарды. 1958-1960 жылдары Сан-Францискода тұрып, Сан-Франциско поэзиясының қайта жандануына белсенді қатысты. 1958 жылы, Винерс жиырма төрт жасқа толғанда, «Отель Вентли өлеңдері» жарық көрді. Содан кейін Дональд Алленнің «Жаңа американдық поэзия» антологиясына үлес қосты. 1960 жылы Бостонға оралды және психиатриялық ауруханаға түсті. 1961 жылы Нью-Йоркке көшіп, 1962-1963 жылдары Eighth Street Books-та бухгалтердің көмекшісі болып жұмыс істеді, Герберт Ханкемен бірге Лоуэр Ист-Сайдта тұрды. 1963 жылы Бостонға қайтып оралып, 1965 жылға дейін Джордан Марш универмагтарында жазылымдар редакторы болып жұмыс істеді. Винерстің екінші кітабы «Пентаклдің туы» 1964 жылы жарық көрді. 1965 жылы Олсонмен бірге Сполето фестиваліне және Берклидегі поэзия конференциясына барғаннан кейін, SUNY Buffalo университетінің аспирантурасына түсті. Ол Олсонның оқытушысы, содан кейін поэтика кафедрасының профессоры болып, 1967 жылға дейін жұмыс істеді, сол жылы «Pressed Wafer» кітабы шықты. 1968 жылы «Жазушылар мен редакторлар соғыс салығына қарсы» декларациясына қол қойып, Вьетнам соғысына наразылық ретінде салық төлеуден бас тартуға уәде берді. 1969 жылдың көктемінде Винерс қайтадан психиатриялық емханаға жатты және «Асрамдағы өлеңдер» атты туындысын жазды. «Nerves» 1970 жылы жарық көрді, онда 1966-1970 жылдарға арналған жұмыстар жинақталған. 1970-ші жылдардың басында Винерс білім беру және баспа кооперативтерінде, саяси іс-қимыл комитеттерінде және гомосексуалдар бостандық қозғалысында белсенділік танытты. Ол сондай-ақ Бикон-Хиллдегі 44 Джой-стриттегі пәтерге көшіп, онда келесі отыз жыл өмір сүрді. 1975 жылы «Behind the State Capitol or Cincinnati Pike» кітабы жарық көрді, бұл «Cinema decoupages; verses, abbreviated prose insights» атты үлкен шығармасы болды. Алдағы он жыл бойы сирек жарияланып, көпшілік назарынан тыс қалды. 1985 жылы Гуггенхайм стипендиясын алды.

Кейінгі өмірі

Black Sparrow Press Реймонд Фой редакциялаған екі жинақты шығарды: «Таңдалған өлеңдер: 1958–1984» және «Бостондағы мәдени өмір» 1986 және 1988 жылдары. 1996 жылы Винерстің бұрын жарияланбаған күнделігі жарық көрді, оның атауы «Джон Винерстің күнделігі. 1959 жылғы Билли Холлидейге арналған 707 Скотт-стрит» деп аталды, ол «Отель Вентли өлеңдері» жазылған кезде Сан-Францискодағы өмірін баяндады. 1999 жылы Гуггенхайм мұражайында Винерс өзінің соңғы көпшілік алдындағы оқылымдарының бірін өткізді, ол суретші Франческо Клементетің көрмесіне арналған шара болды. Сондай-ақ, екеуінің бірлескен «Сынған әйелдер» атты туындысы жарық көрді. Винерс 2002 жылдың 1 наурызында Бостондағы Массачусетс жалпы ауруханасында қайтыс болды, ол бірнеше күн бұрын досы және баспашысы Чарли Шивлимен бірге кешке қатысқаннан кейін денсаулығы нашарлаған.

Шығармалары

Винерс биттік поэзияның өкілі болды, ал оның өлеңдері сексуалдық және есірткілік тәжірибелер туралы айтқан әңгімелерді біріктірді. Көптеген биттік жазушылар сияқты, Винерс өзінің шығармаларының поэтикалық құрылымына джаздың спонтанды әсерін қосты. Биттік жазушы ретінде ол кедейлік және жұмысшы табы сияқты мәселелер бойынша өз пікірін білдіру үшін жазбаларын пайдаланды. Оның "Жұмысшы табының балалары" атты өлеңі отбасына көмектесу үшін қажырлы еңбек еткен балалардың қайғысын және осы еңбектің оларға тигізген әсерін көрсетеді. Винердің өлеңін Уильям Блейктің "Түтік тазалаушы" өлеңімен салыстыруға болады, екеуі де бала еңбегінің қасіретін айқындайды. Биттік жазушы болғанымен, ол кеңінен танымал емес. Аллен Гинзберг Винерс туралы: "Винерс, бір жағынан, айналадағы ең ұлы ақындардың бірі, немесе, әрине, ең романтикалық және қасіретке ұшыраған ақын, басқалармен салыстырғанда, ол көпке танымал емес" деді.

Мұра

Kidnap Notes Next, Джим Данн редакциялаған өлеңдер мен күнделік жазбаларының жинағы 2002 жылы, оның өлімінен кейін жарық көрді. 2007 жылы "Bootstrap Press" баспасы "Пайғамбарлық кітабын" жариялады. Қолжазбаны Кент штаты университетінің мұрағатынан ақын Майкл Карр тапты. Бұл 1971 жылы Винерс жазған күнделік, ол "2007" атты өлеңмен басталады. Оның мұрағаты Делавэр университетінде сақталады. 2015 жылдың қыркүйегінде City Lights Bookstore & Publishers "Stars Seen in Person: Selected Journals of John Wieners" кітабын шығарды, онда 1955 және 1969 жылдар аралығында жазылған Винерстің бұрын жарияланбаған төрт күнделігінен таңдаулар ұсынылған. Бұл күнделіктер Винерстің сұлулық сезімі арқылы көрінетін, қазір жоқ соғыстан кейінгі богемиялық әлемді бейнелейді. 2015 жылдың қазан айында Wave Books баспасы "Supplication" кітабын жариялады, ол шыққан кезде 15 жыл ішінде жарық көрген Винерстің поэзиясының ең толық жинағы деп есептелді.

Басқа

Джон Винерсті еске алу. 6 қаңтар 1934 — 1 наурыз 2002. Том Рауорттың Джон Винерс туралы ресурстық беті.