Кіріспе

Пайдаланушы интерфейсі элементі. Балондар көмегі – Apple Computer компаниясы 1991 жылы шығарған System 7.0 нұсқасында пайда болған көмек жүйесі. Атау, көмек мәтінінің "сөз көпіршіктері" түрінде, комикстердегідей көрсетілу әдісіне байланысты қойылған. Кейіннен көптеген адамдар осы атауды кез келген ашылатын көмек мәтінін атау үшін қолдана бастады.

Мәселе

System 7 бағдарламасын әзірлеу барысында Apple компаниясы көмек алу мәселесін жан-жақты зерттеді. Олар жиі қойылатын бірнеше сұрақтарды анықтады, мысалы, «Мен қайдамын?», «Мен қалай барамын?» немесе тіпті «Неліктен бұл элемент «сұрғылт»?» деген сияқты. Компьютерді пайдалану контекстінде олар пайдаланушылардың сұрақтарының екі негізгі түрін анықтады: «Бұл не?» және «Мен қалай істеуге болады?». Қолданыстағы көмек жүйелері әдетте осы екі тақырыптың ешқайсысы бойынша пайдалы ақпарат бермейтін, көбінесе электрондық форматқа көшірілген қағаз нұсқаулықтан аспайтын. «Бұл не?» деген сұрақ ерекше қиындық тудырды. Көптеген функциялар стандартты емес виджеттерді немесе түсініксіз белгілермен белгіленген батырмаларды қамтитын интерфейсте пайдаланушыны нұсқаулыққа жүгінуге мәжбүр етті. Пайдаланушылар көбінесе мұны істеуден бас тартатын, нәтижесінде көптеген функциялары «жасырын» болғандықтан қосымшаларының толық мүмкіндіктерін пайдалана алмады. Apple осы мәселені шешуге кірісті және кең ауқымды сынақтардан кейін Balloon Help-тің тиімді екенін анықтады. Ал «Мен қалай істеуге болады?» деген сұраққа Apple-дың жауабы – Apple Guide, ол 1994 жылы System 7.5-ке қосылды.

Механизм

Балондар көмегі System 7 жаңа «Көмек» мәзірінен «Балон көмегін көрсету» таңдау арқылы іске қосылды (System 7-де балон көмегі белгісімен, System 7.5-де Apple Guide белгісімен және Mac OS 8-де «Көмек» сөзімен белгіленді). Балон көмегі белсенді болғанда, тышқан курсорын элементтің үстінен жылжыту сол элементке арналған көмекті көрсетті. Балон көмегін сол мәзірден «Балон көмегін жасыру» таңдау арқылы өшіруге болады. Негізгі жүйе қолданбалық бағдарламалық жасақтамаға енгізілген ресурстар жиынтығына негізделген, онда балондарда пайда болатын мәтін сақталған. Балон графикасы мен өлшемдерін өзгертуді операциялық жүйе өзі қамтамасыз етті. Мәтінде көрсетілген балон мазмұны әдетте толығымен ресурстардан алынды, себебі оларды Apple-дің Rez ресурстық компиляторы немесе Resourcerer сияқты үшінші тарап бағдарламалық жасақтамасы арқылы оңай қосуға болады. Apple сонымен қатар, процесті жеңілдету үшін балонды қажет ететін объектілердің тізімін көрсетіп, әзірлеушіге балонның қалай көрінетінін шамамен болжау үшін балон пішінінде мәтінді өңдеуге мүмкіндік беретін арнайы редакторды ұсынды. Сонымен қатар, бағдарламалық жасақтама бағдарламашысы мәтін, графика немесе олардың қосындысын тікелей құру және көрсету үшін пайдалана алатын жүйелік деңгейдегі API болды. Қозғалтқыш тышқанның орналасуына және нысанның қазіргі күйіне байланысты дұрыс балонды автоматты түрде көрсетті. Сондай-ақ, ол балонды тексеріліп жатқан нысандарды жауып тастамауға арналған алгоритмді қолдана отырып орналастырды және картюшті тиісті бағытта реттеді. Жүйеге терезедегі «Жабу» түймешігі сияқты ең көп қолданылатын UI элементтеріне арналған көмек мәтіні енгізілген. Әзірлеушілер өздерінің қолданба белгішелеріне де балондарды қоса алады, бұл пайдаланушыларға оны іске қосусыз Finder-де белгісіз қолданбаны анықтауға мүмкіндік берді. Жасаушылар нысанды атаумен ғана емес, оның функциясын сипаттап, күйін түсіндіруге шақырылды. Мысалы, «Көшіру» мәзір командасы үшін Apple «Таңдалған мәтінді алмасу буферіне көшіреді» деген толыққанды түсіндірмені ұсынды, сондай-ақ «Қазір қолжетімді емес, себебі таңдау жоқ» деген қосымша нұсқаны ұсынды. Бұл мүмкіндік пайдаланушыларға белгілі бір мәзір тармағының неге деактивацияланғанын түсіндірді.

Мұра

Кейіннен Microsoft Windows 95-те ұқсас мақсатқа қызмет ететін ұқсас "аспаптарды көрсетулер" енгізді, бірақ олар әдетте кішірек және арнайы қосылмаған күйде пайда болады. OPENSTEP жүйесінде "көмек тегтері" деп аталатын ұқсас жүйе қолданылды және Mac OS X үшін сақталды. Балондық көмек тұжырымдамасы Microsoft Windows-тың кейінгі нұсқаларында, мысалы Windows XP-де, аспаптарды көрсетулерге қосымша балама ретінде қабылданды, онда балон әртүрлі бағдарламалардың немесе операциялық жүйенің мүмкіндіктерін ерекшелендіру және түсіндіру үшін қолданылады (msdn-дегі балон туралы). Балондық көмек Squeak Smalltalk ортасында, Enlightenment терезе басқарушысында және AmigaOS-тің MUI-де кеңінен көрінеді. Айта кетейік, Microsoft компаниясы 1990-жылдардың басында Apple Computer-ден сатып алынған көптеген патенттердің ішінде бастапқы патентті сатып алып, балондық көмектің өзінің нұсқасын енгізе алды. Бұл алғашқы және түпнұсқа патент 1991 жылы тіркелген "Тікбұрышты балонның өлшемдерін және орналасуын есептеу әдісі" деп сипатталған.