Кіріспе

Люси Мод Монтгомеридің кітабы. «Аннның армандар үйі» - канадалық жазушы Люси Мод Монтгомеридің романы. Ол алғаш рет 1917 жылы McClelland, Goodchild and Stewart баспасынан шықты. Сегіз кітаптан тұратын серияның бесінші кітабы, бұл кітап Энн Ширлидің үйленгеннен кейінгі алғашқы өмірін, оның бала кезіндегі жары Гилберт Блайтпен бірге Принс-Эдвард аралындағы «Төрт желде» жаңа өмір құруын баяндайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітап Грин Гейбл бағында Анн мен Гилберттің үйлену тойынан басталады. Тойдан кейін олар бірге алғашқы үйіне көшіп келеді, оны Анна "ұйдағы үй" деп атайды. Гилберт оларға Глен-Сен-Мэри ауылының маңындағы Four Winds Point теңіз жағалауындағы кішкентай үйді тауып береді, онда ол ағасының дәрігерлік практикасын алмақ. Төрт желде Энн мен Гилберт көптеген қызықты адамдармен танысады, мысалы, капитан Джим, бұрынғы теңізші, қазір маяктың күзетшісі және Miss Cornelia Bryant, 40 жастағы бойдақ әйел, ол зөңрөңгүл түсті үйде жалғыз тұрады және Блайттарды "Жүсіпті білетін нәсілдің" бөлігі деп санайды. Энн жаңа көршісі Лесли Мурмен танысады, ол 12 жасында сүйікті ағасынан, 14 жасында әкесінен айырылып, 16 жасында анасы оны қатыгез, арсыз Дик Мурға үйленуге мәжбүр етті. Дик теңізде жоғалып кеткеннен кейін бір жыл бойы өзін еркін сезінді, бірақ капитан Джим оны Кубада кездестіріп, оны амнезиямен, миына зақым келген және жалпы алғанда, әлсіз, енді Леслиге "үлкен сәбидей" тәуелді етіп, үйге әкелді. Лесли Эннмен дос болады, бірақ кейде оған ашуланады, өйткені ол өте бақытты және еркін, Леслиге Энннің қолынан келетін нәрселер ешқашан болмайды. Аннның бұрынғы қамқоршысы Марилла оған кейде келіп тұрады және әлі де оның өмірінде маңызды рөл атқарады. Марилла Анн өзінің тұңғыш баласы Джойсті дүниеге әкелгенде, ол туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болады (Монтгомеридің екінші ұлы сияқты). Сәбидің өлімінен кейін Энн мен Лесли жақын болады, өйткені Лесли Энннің трагедия мен ауырлықты түсінеді деп санайды. Леслидің айтуынша, оның бақыты әлі де керемет болса да, енді кемелді емес, сондықтан олардың арасында алшақтық аз. Кейінгі уақытта Лесли үйіндегі бөлмені Оуэн Форд есімді жазушыға жалға береді. Ол Аннның армандар үйінің бұрынғы иелерінің немересі Сельвиндер. Ұлы канадалық роман жазуға тырысып жүрген Оуэн өзінің іздеген әсерін капитан Джимнің күнделік жазбасынан тауып, оны "Капитан Джимнің өмір кітабы" деп атайды. Оуэн романды аяқтап жатқанда, Лесли екеуі бір-біріне деген сезімдерін байқайды, бірақ екеуі де олар туралы ештеңе істей алмайтынын біледі. Оуэн аралды тастап кетеді, Лесли Дикпен некеде тұтқындалып, одан да жапа шегеді. Гилберт Дик Мурды тексереді және егер Дик бас сүйегіне операция жасалса, ол өзінің қабілеттерін қалпына келтіре алады деп күдіктенді. Энн мен Мисс Корнелия екеуі де операцияға қарсы, егер Дик өзіне оралған жағдайда Леслидің өмірі шексіз қиынға соғады деп қорқады, бірақ Гилберт Леслиге Дик үшін мүмкіндік бар екенін айтуды міндет санайды. Лесли келіседі, ал Дик Монреальда операциядан өтеді; ол оянғанда, ол шын мәнінде Диктің туысы Джордж екенін айтады, ол Дикті Кубаға ертіп келді және он екі жыл бұрын Дик сары қызылшадан қайтыс болған кезде онымен бірге болды. Джордж Дикке қатты ұқсайды, өйткені олардың әкелері аға-інілер, ал аналары - әпке-қарындастар болды, екеуінде де көздің ерекше түсінің ерекшелігі (гетерохромия) болды, сол арқылы капитан Джим "Дикті" Кубада бірнеше жыл бұрын таныды. Лесли осы жаңалықпен кенеттен босап, үйіне оралады және өмірін жалғастыру үшін медбикелік курсқа түсуді қарастырады. Оуэн Форд Леслиге қызу сөйлеу үшін аралға оралады, кейін Мисс Корнелия оған болған оқиға туралы хабарлайды, олар қыз алысады. Осы оқиғалар болып жатқанда, Анна екінші баласын, сау ұл баласын дүниеге әкеледі. Ол Джеймс Мэтью деп аталады, Энннің қамқоршысы Мэтью Катберт пен капитан Джимнің атынан. Кітап соңында Оуэн Фордтың кітабы жарық көреді, ал капитан Джим алдын ала көшірмесін оқығаннан кейін бетінде күлкімен көз жұмады. Корнелия ханым, расталған қыз деп саналатын, Маршалл Эллиотқа үйлену туралы шешім қабылдағанын хабарлайды, ол Грит болуы мүмкін, бірақ кем дегенде пресвитериандық; ол оны кез-келген уақытта ала алатын, бірақ ол ұзақ шашын кесіп, ұзын сақалдарын қырқып тастағанға дейін үйленуден бас тартты, ол Грит билікке келгенге дейін жиырма жыл бойы бұдан бас тартты. Ақырында, Энн, Гилберт, Джем және олардың үй басқарушысы Сьюзан Бейкер Глендегі ескі Морган үйіне көшіп келеді, кейіннен ол Инглесайд деп аталады. Анна армандар үйінен кетуден қатты қайғырады, бірақ кішкентай үйдің үлкен екенін және Гилберттің дәрігер ретінде жұмыс істеуін қалаға жақын тұруды талап ететінін біледі. Бұл кітапта Сьюзан Бейкер, Блайттардың барлық жұмыстарының қызметші қыздары.

Кейіпкерлер

Энн Блайт (туған тегі Ширли) – Басты кейіпкер. Ол Гилбертке үйленіп, оның үйіне, Армандар үйіне көшіп келеді. Гилберт Блайт – Эннге үйленген дәрігер. Олар Армандар үйіне көшер алдында, ол жұмысы үшін қаладан шығып тұрады. Джеймс Мэтью Блайт – Энн мен Гилберттің кішкентай ұлы, ол капитан Джим мен Мэтью Катберттің құрметіне аталған. Джеймс "Капитан Джим" Бойд – Жақын жердегі маяқты күзеткен бұрынғы теңізші. Ол Лесли Мурды өз қызындай жақсы көреді. Мисс Корнелия Брайант – Энннің көршісі, ол еркектерді жек көреді. Ашық сөйлейтін, тәуелсіз орта жастағы әйел, оның пікірлері мықты және терең. Қатаң пресвитериан. Ол жылы жүректі, кедей отбасылардың балаларының жағдайына алаңдайды. Тамаша аспаз, еңбекқор тігінші және шебер кестеші. Маршалл Эллиот – Грит саясатта қайтадан күшті болғанша сақал-мұртын қырқудан және шашын кесуден бас тартқан. Соңында ол жастық шағындағы сүйіктісі Мисс Корнелияға үйленеді. Оуэн Форд – Жас жазушы Лесли Мурдың бос бөлмесін бір жазға жалдап алып, оған ғашық болады. Лесли Мур (туған есімі Уэст) – Қаланың тыныш тұрғыны. 16 жасында анасы оны ұнамайтын адамға үйленуге мәжбүрлеген, Лесли анасының жақын арада қайтыс болатынына байланысты келіседі. Оның күйеуі Дик, мас адам болған, Кубаға сапар шегіп, миын зақымдап қайтып келгенше, барлығына жамандық жасаған, оның ақыл-есі балалар деңгейіне дейін төмендеген. Романның басталғанға дейін он жылдан астам уақыт бойы оған күтім жасауға мәжбүр болған Лесли балалық шағындағы армандарынан бас тартып, өзін депрессиялық өмірге бағындырады. Лесли өте әдемі, ұзын алтын шашы тізесіне дейін жетеді және өте ақылды, бірақ оқуға мүмкіндік болмаған. Сюзан Бейкер – Энн мен Гилберттің үй шаруасын жүргізушісі.