Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дритреро Аголли (13 қазан 1931 – 3 ақпан 2017) – албан ақыны, жазушысы және саясаткер. Ол Кеңес Одағының Ленинград қаласында білім алды және көбінесе өлеңдер, сондай-ақ әңгімелер, очерктер, пьесалар мен романдар жазды. 1973 жылдан 1992 жылға дейін Албания жазушылар мен суретшілер одағының төрағасы болды. Албания коммунистік номенклатурасындағы маңызды тұлғалардың бірі болды.
Albanian poet, writer, and politician
Dritëro Agolli (13 October 1931 – 3 February 2017) was an Albanian poet, writer and politician. He studied in Leningrad in the Soviet Union, and wrote primarily poetry, but also short stories, essays, plays, and novels. He was head of the League of Writers and Artists of Albania from 1973 until 1992. He was a leading figure in the Albanian Communist nomenklatura.
Өмірбаян
Аголли Деволл ауданының Менкулас ауылында албандық, бекташи шаруа отбасында дүниеге келді. Ол және оның отбасы албан тілінің тоск диалектісінде сөйледі. 1952 жылы Гирокастерде орта мектепті бітірді. Кейін Ленинград университетінің өнер факультетінде оқыды және Албанияға оралған соң журналистикамен айналысып, 15 жыл бойы "Zëri i Popullit" күнделікті газетінде жұмыс істеді. Аголли сондай-ақ Албания Парламентінің депутаты болды.
Agolli was born to an Albanian, Bektashi peasant family in Menkulas in the Devoll District. He and his family spoke Albanian in the Tosk dialect. He finished high school in Gjirokastër in 1952. He later studied at the Faculty of Arts of the University of Leningrad and took up journalism upon his return to Albania, working for the daily newspaper Zëri i Popullit for 15 years. Agolli was also a deputy in the Albanian Parliament.
Ақындық бастауы
Аголли бастапқыда ақын болды. Оның алғашқы өлеңдер жинақтары: "Мен көшеге шықтым" (Тірана, 1958), "Менің қадамдарым тротуарда" (Тірана, 1961) және "Тау жолдары мен жаяу жолдар" (Тірана, 1965).
Agolli first was a poet. His early verse collections were I went out on the street (, Tirana 1958), My steps on the pavement (, Tirana 1961), and Mountain paths and sidewalks (, Tirana 1965).
Прозалық әрекеттер
Прозашы ретінде Аголли алғаш рет "Комиссар меморандумы" романын жазды (Тирана, 1970), ағылшын тіліне аударғанда "Қола бюст, Тирана, 1975". Аголлидің екінші романы, 1983 жылы ағылшын тіліне аударылған "Зеңбірекпен жүрген адам" (Тирана, 1975) партизандық тақырыпты басқаша көзқараспен қарастырады. Партизандық ерлік туралы осы екі романнан кейін Аголли өзінің сатирикалық "Жолдас Зилоның шарықталуы мен құлдырауы" (Тирана, 1973) романын жариялады. Жолдас Зило – ізгі ниетті, бірақ тиімсіз бюрократ, белгісіз мемлекеттік мәдениет бөлімінің директоры. Оның әрекетсіз мақтанышы, ақылға сыймас құштарлығы, қоғамдағы әжуалы мінез-құлқы, оның шарықталуы мен құлдырауы – барлығы оның еңбекқор және епті бағыныштысы әрі досы Демке тарапынан бейтарап бақылаушы ретінде егжей-тегжейлі жазылған. Жолдас Зило – кез келген қоғам мен дәуірде кездесетін жалпылама бейне, сыншылар оны Даниэль Дефо мен Николай Гогольдің "Ревизорынан" бастап Франц Кафка мен Милан Кундераның "Зерт" туындысына дейін түрлі салыстырулармен сипаттады. "Жолдас Зилоның шарықталуы мен құлдырауы" алғаш рет 1972 жылы Тиранадағы "Хостени" сатиралық журналында жарық көрді және келесі жылы монография түрінде басылды.
As a prose writer, Agolli first wrote the novel Commissar Memo (, Tirana 1970), translated in English as The bronze bust, Tirana 1975. Agolli's second novel, The man with the cannon (, Tirana 1975) translated into English in 1983, takes up the partisan theme from a different angle. After these two novels of partisan heroism, Agolli produced his satirical Splendour and fall of comrade Zylo (, Tirana 1973). Comrade Zylo is a well meaning but incompetent apparatchik, a director of an obscure government cultural affairs department. His pathetic vanity, his quixotic fervour, his grotesque public behaviour, his splendour and fall, are all recorded in ironic detail by his hard working and more astute subordinate and friend Demkë who serves as a neutral observer. Comrade Zylo is a universal figure, to be found in any society or age, and critics have been quick to draw parallels ranging from Daniel Defoe and Nikolay Gogol’s Revizor to Franz Kafka and Milan Kundera's Zert. Splendour and fall of comrade Zylo first appeared in 1972 in the Tirana satirical journal Hosteni and was published the following year in monograph form.
Албания жазушылар және суретшілер лигасы
Аголли 1973 жылдан 1992 жылға дейін Албания жазушылар мен суретшілер лигасының төрағасы болды. Касем Требешина түрмеге қамалды, Пьетр Арбнори (кейде «Албан Манделасы» деп аталды) әдеби антикоммунистік еңбектері үшін қайтадан сотталып, 26 жасынан 54 жасына дейін түрмеде отырды, Билал Хаферри қуылды, коммунистік лагерьтерге жер аударылды және АҚШ-қа қашуға мәжбүр болды, Вильсон Бллошми атып өлтірілді, ал тағы да көптеген адамдар түрлі жазаларға ұшырады. Ақын Шевахир Спахиу және жазушы Исмаил Кадаре сияқтылар аман қалды, олар режимнен және оның Сигурими құпия полициясынан қашу үшін Францияға көшті, кейіннен Prix mondial Cino Del Duca, Herder сыйлығы, Man Booker International сыйлығы, Prince of Asturias сыйлығы, Иерусалим сыйлығы, Park Kyong ni сыйлығы және Нейштадт халықаралық әдебиет сыйлығын жеңіп алды.
Agolli was head of the Albanian League of Writers and Artists from 1973 until 1992. Kasem Trebeshina was imprisoned, Pjetër Arbnori (also called Albanian Mandela) was re convicted in prison for his literary anti communist work and imprisoned from ages 26 to 54, Bilal Xhaferri was expelled, exiled in communist gulags, and forced to flee to the U. S., Vilson Blloshmi was shot, and many others who were persecuted in many ways. Some survived, such as the poet Xhevahir Spahiu and the writer Ismail Kadare, who ultimately defected to France to escape the regime and its Sigurimi secret police, and thereafter won the Prix mondial Cino Del Duca, the Herder Prize, the Man Booker International Prize, the Prince of Asturias Award, the Jerusalem Prize, the Park Kyong ni Prize, and the Neustadt International Prize for Literature.
1990 жылдар
1990 жылдардың басында ол Албания Социалистік партиясының парламент мүшесі болды. Ол сонымен қатар Dritëro баспасын құрып, жаңа проза мен поэзия жариялады. Аголли 1990 жылдары бойы жазумен айналысты. Оның өлеңдер жинақтары: «Уақыт сұраушысы» (Тирана, 1995), «Ата-бабаларымыздың рухы» (Тирана, 1996), «Бейтаныс адам жақындап келеді» (Тирана, 1996), «Әкем мен өзім үшін баллада» (Тирана, 1997), «Түн ортасының жазбалары» (Тирана, 1998) және «Алыстағы қоңырау» (Тирана, 1998). Прозалық туындыларының арасында: «Ақымақтар» (Тирана, 1995) әңгімелер жинағы; «Жылаңаш атты» (Тирана, 1996) және «Шайтанның жәшігі» (Тирана, 1997) кітаптары бар. Аголли өмірінің көп бөлігін темекі шегумен өткізді, 2017 жылдың 3 ақпанында 85 жасында өпке ауруынан Тиранада қайтыс болды.
In the early 1990s, he was a member of Parliament for the Socialist Party of Albania. He also founded the Dritëro Publishing Company and published new prose and poetry. Agolli wrote throughout the 1990s. He has verse collections: The time beggar (, Tirana 1995), The spirit of our forefathers (, Tirana 1996), The strange man approaches (, Tirana 1996), Ballad for my father and myself (, Tirana 1997), Midnight notebook (, Tirana 1998), and The distant bell (, Tirana 1998). Among volumes of prose are: the short story collection Insane people (, Tirana 1995); The naked horseman (, Tirana 1996), and The devil's box (, Tirana 1997). Agolli, who was a heavy smoker all his adult life, died from pulmonary disease on 3 February 2017 in Tirana at the age of 85.
Мұра
Аголли албан коммунистік номенклатурасының басшысы болғанымен, Албанияда оны әлі де көп оқиды.
Though Agolli was a leading figure in the Albanian Communist nomenklatura, he is still widely read in Albania.