Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-американдық актер және кинорежиссер (1893-1972)
German/American actor and film director (1893 1972)
Уильям Дитерле (15 шілде 1893 – 9 желтоқсан 1972) – 1930 жылы нашарлап бара жатқан саяси жағдайдан қашу үшін АҚШ-қа эмиграциялаған неміс туған актер және кинорежиссер. Ол өзінің мансабының көп бөлігін Голливудта режиссер ретінде жұмыс істеп өткізді және 1937 жылы АҚШ азаматы болды. 1950 жылдардың соңында Германияға қайтып оралды. Оның ең белгілі фильмдері: «Луи Пастердің тарихы» (1936), «Нотр-Дамның қисық денелі адам» (1939) және «Ібіліс пен Дэниел Вебстер» (1941). Оның «Эмиль Золаның өмірі» (1937) фильмі «Үздік фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, бұл тарихи фильмдер арасында екінші рет болды.
William Dieterle (July 15, 1893 – December 9, 1972) was a German born actor and film director who emigrated to the United States in 1930 to leave a worsening political situation. He worked in Hollywood primarily as a director for much of his career, becoming a United States citizen in 1937. He moved back to Germany in the late 1950s. His best known films include The Story of Louis Pasteur (1936), The Hunchback of Notre Dame (1939) and The Devil and Daniel Webster (1941). His film The Life of Emile Zola (1937) won the Academy Award for Best Picture, the second biographical feature to do so.
Ерте өмір және мансап
Ол Людвигшафенде Вильгельм Дитерле болып дүниеге келді, тоғыз баланың ең кішісі, фабрика жұмысшысы Якоб пен Берта (Дорр) Дитерле отбасында. Бала кезінде ол үлкен кедейлікте өмір сүрді және түрлі жолдармен, соның ішінде ағаш шеберлігі мен металл жинау арқылы ақша тапты. Ол ерте жасынан театрға қызығушылық танытып, достары мен туыстары үшін отбасылық амбарында қойылымдар қоятын. Он алты жасында Дитерле көшпелі театр труппасына қолға ұстамашы, декоратор және шәкірт актер ретінде қосылды. Оның тартымды сыртқы келбеті мен амбициясы көп ұзамай театр өндірістерінде басты рөлдерде ойнауға мүмкіндік берді. 1919 жылы Берлиндегі театр режиссері Макс Рейнхард оның талантына назар аударып, 1924 жылға дейін өзінің қойылымдарына актер ретінде шақырды. Ол 1921 жылы неміс фильмдерінде ойнай бастады, көбірек ақша табу үшін, және тез арада танымал кейіпкерлік актерге айналды. Ол көбінесе "ауылдық қарапайымдарды" немесе ақымақтарды үлкен ықылас пен танымалдылықпен сомдады, бірақ режиссерлік мансабын бастауға ұмтылды. 1921 жылы Дитерле актриса және кейін сценарист Шарлотта Хагенбрухқа үйленді. 1923 жылы Дитерле өзінің алғашқы фильмін, "Der Mensch am Wege" түсіру үшін жеке қаржысын жұмсады. Лев Толстойдың "Махаббат болған жерде Құдай бар" әңгімесіне негізделген бұл фильмде жас Марлен Дитрих те түсті. Кейін Дитерле фильм туралы: "Біз төрт-бес өте жас, ынталы және революциялық адамдар едік, бізге басқаша нәрсе жасағымыз келді. Біз оны жасадық, ол көп ақша әкелмеді, бірақ көрсетілді және қызықты тәжірибе болды", – деді. 1924 жылы Дитерле Рейнхардтың труппасынан кетіп, Берлинде жеке театр труппасын құрды, бірақ ол сәттілікке жете алмады және көп ұзамай таратылды. Ол бірнеше жыл бойы киноға оралып, "Ваксфигуренкабинет" (1924) және Ф. В. Мурнаудың "Фауст" (1926) сияқты атақты неміс фильмдерінде ойнады. 1927 жылы Дитерле және оның әйелі "Charrha Film" атты жеке өндіріс компаниясын құрды. Дитерле "Sex in Chains" (1928) сияқты фильмдерді режиссерлік етіп, онда өзі де басты рөлді сомдады.
He was born Wilhelm Dieterle in Ludwigshafen, the youngest child of nine, to factory worker Jacob and Berthe (Doerr) Dieterle. As a child, he lived in considerable poverty and earned money by various means, including carpentry and as a scrap dealer. He became interested in theater early and would stage productions in the family barn for friends and family. At the age of sixteen, Dieterle had joined a traveling theater company as a handy man, scene shifter, and apprentice actor. His striking good looks and ambition soon paved his way to gain roles as a leading romantic actor in theater productions. In 1919, he attracted the attention of theater director Max Reinhardt in Berlin, who hired him as an actor for his productions until 1924. He started acting in German films in 1921 to make more money and quickly became a popular character actor. He usually portrayed "country yokels" or simpletons with great gusto and popularity, but he was ambitious to begin a career as a director. In 1921, Dieterle married Charlotte Hagenbruch, an actress and later screenwriter. In 1923, Dieterle used his own money to make his first film, Der Mensch am Wege. Based on the Leo Tolstoy short story "Where Love Is, God Is", the film co starred a young Marlene Dietrich. Years later Dieterle said of the film, "we were just four or five very young, enthusiastic, and revolutionary people who wanted to do something different. We brought it out; it didn't make any money, but was shown and it was an interesting experiment." In 1924, Dieterle left Reinhardt's company and formed his own theater company in Berlin, although it was unsuccessful and short lived. He also returned to film acting for several years and appeared in such notable German films as Das Wachsfigurenkabinett (Waxworks) (1924) and F. W. Murnau's Faust (1926). In 1927, Dieterle and his wife formed their own production company, Charrha Film. Dieterle returned to directing films, such as Sex in Chains (1928), in which he also played the lead role.
Голливудтық мансап: 1930 жылдар
1930 жылы Германиядағы саяси және экономикалық жағдай нашарлады. Неміс киноиндустриясының көптеген өкілдері сияқты Дитерле және оның әйелі де АҚШ-қа эмиграциялады. Дитерле айтқандай: "Берлинде телефон соқса, ол Голливудтан болса керек деп күлкі қылатынбыз. Бір күні әйелім екеуміз сыртта тамақ ішіп отырғанда, дәл солай болды". "The Devil and Daniel Webster" (сондай-ақ "All That Money Can Buy", 1941) – 1840 жылдардағы Нью-Гэмпширде өтетін Фауст аңызының готикалық фантазиясы және еркін бейімделуі. Басты рөлдерде Уолтер Хьюстон және Эдвард Арнольд – қараңғылық әміршісі және алғашқы конгрессмен рөлінде, олар шайтанмен жасалған ойсыз келісімнен кейін Ябес Стоунның жаны үшін күреседі. Алғашқы көрсетілімінде үлкен жетістікке ие болмаса да, қазір ол Джо Августтың нуар стиліндегі түсірілімі, Бернард Херманның Оскарлық жүлдесі және әлі де әсерлі арнайы эффекттері бар классикалық туынды. Президент Эндрю Джонсон туралы тағы бір биофильмнен кейін – "Tennessee Johnson" (1942), Ван Хефлин мен Лайонел Барримордің қатысуымен, және Рональд Колман мен Марлен Дитрихпен қайта түсірілген "Kismet" (1944) фильмінен кейін, "Love Letters" (1945) фильмінде Жозеф Коттен екінші дүниежүзілік соғыс кезінде досының атынан махаббат хаттарын жазатын солдат рөлінде ойнайды. Дженифер Джонс хаттарды алатын және хат жазушыға ғашық болатын рөлде. Соғыстан бірнеше жыл өткен соң, Коттен Джонсты іздеп табады, бірақ ол жадты жоғалтқан және күйеуін өлтіргенін біледі. Фильмді Джонстың сол кездегі күйеуі Дэвид О. Селзник өндірді, ол Дитерленің келесі фильмін де өндірді. "Portrait of Jennie" (1948) фильмінде Коттен мен Джонс суретші мен оның музасы рөлінде ойнайды. Бір күні Орталық саябақта кездескеннен кейін, Коттен Джонстың портретін салады, ол оны атырды, бірақ ол ғашық болған музасын таба алмайды. Фильмнің бюджеті түсірілім барысында күрт өсті және Селзник Дитерленің контрактын Paramount Pictures компаниясына сатуға мәжбүр болды, онда оның мансабы алдыңғы 15 жылдағы деңгейге жетпеді.
In 1930, the political and economic situations in Germany worsened. Like many from the German film industry, Dieterle and his wife emigrated to the United States. Dieterle had said, "It was a running joke in Berlin if the phone rang at a restaurant they said it must be Hollywood. Well, one night my wife and I were dining out and it really happened." The Devil and Daniel Webster (also known as All That Money Can Buy, 1941) is a gothic fantasy and loose adaptation of the Faust legend set in New Hampshire during the 1840s. It stars Walter Huston and Edward Arnold as the titular Prince of Darkness and early Congressman, who battle over the soul of Jabez Stone after an ill conceived deal with the devil. Although unsuccessful upon its initial release, it is today a classic with Noirish cinematography by Joe August, Oscar winning score by Bernard Herrmann, and still impressive special effects. After another bio pic about President Andrew Johnson called Tennessee Johnson (1942) starring Van Heflin and Lionel Barrymore and a remake of Kismet (1944) with Ronald Colman and Marlene Dietrich, Love Letters (1945) stars Joseph Cotten as a soldier who writes love letters on behalf of a friend during World War II. Jennifer Jones stars as the recipient of the letters who falls in love with the writer. Years after the war, Cotten tracks down Jones only to find that she has lost her memory and apparently killed her husband. The film was produced by Jones's then husband David O. Selznick, who also produced Dieterle's next film. Portrait of Jennie (1948) stars Cotten and Jones as a painter and his muse. After meeting in Central Park one day, Cotten paints a portrait of Jones that makes him famous, but is unable to find his muse who he has fallen in love with. The film's budget dramatically increased during production and Selznick was forced to sell Dieterle's contract to Paramount Pictures, where his career never reached the heights of the previous 15 years.
Кейінгі мансап
Дитерлдің мансабы 1950 жылдары маккартизм дәуірінде құлдырады. Ол тікелей қара тізімге енгізілмегенімен, оның испан Республикасына көңіл білдірген "Блокада" (1938) фильмі және олмен бірге жұмыс істеген адамдар күдік тудырды. Сонымен қатар, 1930 жылдары ол әйелімен бірге нацистік Германиядан адамдарды шығаруға көмектесіп, Бертольд Брехт сияқты көптеген солшыл достарына көмек көрсетті. Осы кезең туралы Дитерле: "Мен ешқашан өзім білгенше ешқандай қара тізімде болған емеспін, бірақ жұмыс таба алмағанымдықтан, қандай да бір сұр тізімде болғанымды сезіндім" деді. Дитерле бірнеше жыл бойы ансамбльді басқарды, оның басты актрисасы Элизабет Бергнер болды. Дитерль әрқашан үлкен шляпа мен ақ қолғап киіп жүретін. Бұл оның актер және техник рөлін жылдам ауыстыруының нәтижесінде, ерте мансабында қолына кір жуырмау үшін жасаған әдеті болды.
Dieterle's career declined in the 1950s during the era of McCarthyism. Although he was never blacklisted directly, his Spanish Republic sympathetic film Blockade (1938), in addition to people he had worked with, were thought to be suspect. Also, in the 1930s he and his wife had worked to help get people out of Nazi Germany and given aid to many left wing friends, including Bertolt Brecht. Of this period, Dieterle said: "Although I was never to my knowledge on any blacklist, I must have been on some kind of gray list because I couldn't get any work." Dieterle directed the ensemble for several years, with Elisabeth Bergner as his leading lady. Dieterle is remembered for always wearing a large hat and white gloves on set. This was due to needing to quickly change roles from actor to technician without dirtying his hands during his early career.