Кіріспе

Анри де Ла Тур д’Овернь (титул аталған Буйон герцогы, әйелінің құқығымен, Монфорт және Негрепелис графы, Турен, Кастильон және Ланкуа виконты) (28 қыркүйек 1555 – 25 наурыз 1623) – қуатты (кейіннен гугенот) Ла Тур д’Овернь әулетінің мүшесі, Седан князі және Франция маршалы.

Өмірбаян

Виконт де Тюренн Оверньдегі Клермон-Ферран қаласының жанындағы Джозе-ан-Овернь қамалында дүниеге келді. Оның ата-анасы – Франсуа де Ла Тур д'Овернь, Тюренн виконты, және Элеонора де Монморенси, Анн де Монморенсидің, 1-ші герцогтің үлкен қызы. 1572 жылы болған Сен-Варфоломей қырғынынан кейін ол Ла-Рошельді қоршауға (1572–1573) қатысты, бірақ кейін протестантизмге қайта оралды. 1574 жылы Ла Моле мен Коконнаттың құйрық сөздеріне қатысы бар болғандықтан, 1575 жылы Франсуа, Аленсон герцогы (Карл IX және Генрих III патшалардың кіші інісі) басқарған наразылар партиясына қосылды. 1576 жылы ол Генрих Наваррдың (болашақ Генрих IV) протестанттық партиясына қосылып, 1579 жылы протестанттар мен католиктер арасындағы Нерак бейбіт шартын келіссөздер арқылы жүзеге асырды. 1580 жылы Жоғарғы Лангедоктың генерал-лейтенанты болып тағайындалды, 1590 жылы Генрих IV таққа отырғаннан кейін Парижді қоршауға қатысты және 1591 жылы Католик лигасынан Стенені бағындырды. 1591 жылы Генрих IV оны Буйон герцогтігі мен Седан княздығының мұрагері Шарлотта де Ла Маркқа үйлендірді. 1592 жылы Генрих IV оны Франция маршалы етіп тағайындады. 1593 және 1595 жылдары Генрих пен Голландия Республикасы Испанияның Люксембургына қарсы екі сәтсіз жорық жасады. 1595 жылы Испанияның Нидерландысының губернаторы Фуэнтеспен Доулленс, Пикардияда жеңілгеннен кейін, ол 1596 жылы Англия королевасы Елизавета I-мен Францияның одағын жаңарту үшін Англияға жіберілді. 1602 жылы Биронның құйрық сөздеріне қатысқандықтан, ол келесі жылы Женеваға қашып кетті және 1606 жылы Буйон герцогтігіне француз қорғауын қабылдауға мәжбүр болды. Генрих IV қайтыс болғаннан кейін, ол Людовик XIII еңбекке ие болғандағы Регенттік кеңесіне кірді және Максимилиан де Бетюн, де Сюлли герцогы, және Кончиниге қарсы интригалар жасады, соңғысы патшайым-ана Мария де Медичидің сүйіктісі болды. 1612 жылдың сәуір айында герцог Мария де Медичидің елшісі ретінде Лондонға келді. Ол сотта 100 немесе 250 серігімен бірге болды. Оның Чартерхаустағы жатақханалары гобелендермен безендірілген, соның ішінде оның жасөспірім туысы Анри де Ла Тремойльге арналған бөлмелер де болды. Ол Уайтхолл сарайындағы банкет залындағы алғашқы қабылдауына Леннокс герцогы 30 атты көлік колоннасымен жеткізілді. Сотта Дания королі Кристиан IV-нің әйелі Анна Катеринаның қайтысынан кейін қаралы аза тұтылды. Венеция елшісі Антонио Фоскаринидің сөзіне сүйенсек, оның нұсқауларында Франция ханшайымы Кристина мен ханзада Генрихтің некелесуі туралы ұсыныс болды. Даниялық Анна оның жақын серіктерінің біріне ханзада Генрихтің Флоренция ханшайымынан алтынмен үйленгеніне қарағанда француз ханшайымына сыйлықсыз үйленгенін қалатынын айтты. Ол 1623 жылы Седанда қайтыс болды.