Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Савой герцогы 1638–1675 жылдары. Шарль Еммануил II (20 маусым 1634 – 12 маусым 1675) – 1638 жылдың 4 қазанынан 1675 жылы қайтыс болғанға дейін Савой герцогы және Савойя мемлекеттерінің билеушісі, ал 1648 жылға дейін анасы Францияның Кристинасы регенттікпен басқарды. Ол сонымен қатар Салуццо маркграфы, Аоста, Женева, Мориана және Ницца графтары, сондай-ақ Кипр, Иерусалим және Армения патшалығына талапкер болды. 1675 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның екінші әйелі Мари Жанна Батист Савой Немур тоғыз жасар ұлының регенті болды.
Duke of Savoy from 1638 to 1675
Charles Emmanuel II ; 20 June 1634 – 12 June 1675) was Duke of Savoy and ruler of the Savoyard states from 4 October 1638 until his death in 1675 and under regency of his mother Christine of France until 1648. He was also Marquis of Saluzzo, Count of Aosta, Geneva, Moriana and Nice, as well as claimant king of Cyprus, Jerusalem and Armenia. At his death in 1675, his second wife Marie Jeanne Baptiste of Savoy Nemours acted as regent for their nine year old son.
Өмірбаян
Ол Туринде Савой герцогы Виктор Амадей I және Франция патшасы Кристинаның ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасының ата-бабалары Франция королі Генрих IV және оның екінші әйелі Мари де Медичи болды. 1638 жылы ағасы, Савой герцогы Франциск Гяцинт қайтыс болғаннан кейін, Карл Эммануэль 4 жасында Савой герцогтығына мұрагер болды. Оның орнына анасы билік жүргізді, тіпті 1648 жылы ересек болғаннан кейін де, ол оны билік етуді жалғастыруға шақырды. Шарль Эммануэль мемлекеттік істерден қашықтап, ләззат пен әуесқойлыққа берілді. Ол вальденстерді (вальдендіктерді) қуғынмен танымал болды, бұл 1655 жылы «Пьемонт Пасхасы» деп аталатын қырғынға әкелді. Бұл қастандық соншалықты қатыгез болды, ол ағылшын ақыны Джон Милтонды Пьемонттағы соңғы қырғын туралы сонет жазуға итермеледі. Лорд-протектор Оливер Кромвель Англияда жалпы ораза ұстауға шақырып, қырғын тоқтатылмаса, британдық флотты жіберуді ұсынды және вальдендіктерге көмектесу үшін қаражат жинады. Сэр Сэмюэл Морландқа осы міндет жүктелді. Кейіннен ол «Пьемонт аңғарларындағы евангелистік шіркеулер тарихы» (1658) атты еңбегін жазды. 1655 жылғы қырғын – Савой-Вальдендік соғыстарының (1655–1690) бастауы ғана болды, онда вальдендік көтерілісшілер герцогтік әскери науқандарға қарсы партизандық тактиканы қолданып, бүкіл халыққа Рим католицизмін таңуға тырысты. Тек анасы 1663 жылы қайтыс болғаннан кейін ғана ол толыққанды билікке ие болды. Ол Генуя есебінен теңізге шығу жолын алуға (Екінші Генуя-Савой соғысы, 1672–1673) сәттілікке жете алмады және Францияның, өзінің қуатты көршісінің ықпалын сақтауда қиындықтарға тап болды. Бірақ ол Ницца портын дамытып, Альп таулары арқылы Францияға қарай жол салып, герцогтіктегі сауда мен байлықты арттырды. Ол сондай-ақ сол кезге дейін көбінесе жалдамалы әскерлерден тұратын армияны реформалады: оның орнына бес пиемонт полкін құрды, атты әскерді қайта құрды және форма киімдерін енгізді. Ол сондай-ақ бекіністерді жаңартты. Ол Туринде көптеген әдемі ғимараттар, мысалы, Корольдік сарайды салдырды. Ол 1675 жылдың 12 маусымында қайтыс болды, екінші әйелі ұлының регенті ретінде тағайындалды. Ол Турин соборында жерленген.
He was born in Turin to Victor Amadeus I, Duke of Savoy, and Christine of France. His maternal grandparents were Henry IV of France and his second wife Marie de' Medici. In 1638 at the death of his older brother Francis Hyacinth, Duke of Savoy, Charles Emmanuel succeeded to the duchy of Savoy at the age of 4. His mother governed in his place, and even after reaching adulthood in 1648, he invited her to continue to rule. Charles Emmanuel continued a life of pleasure, far away from the affairs of state. He became notorious for his persecution of the Vaudois (Waldensians) culminating in the massacre of 1655, known as Piedmontese Easter. The massacre was so brutal that it prompted the English poet John Milton to write the sonnet On the Late Massacre in Piedmont. Oliver Cromwell, Lord Protector, called for a general fast in England and proposed to send the British Navy if the massacre was not stopped while gathering funds for helping the Waldensians. Sir Samuel Morland was commissioned with that task. He later wrote The History of the Evangelical Churches of the Valleys of Piemont (1658). The 1655 massacre was only the beginning of a series of conflicts, the Savoyard–Waldensian wars (1655–1690), that saw Waldensian rebels use guerrilla warfare tactics against ducal military campaigns to enforce Roman Catholicism upon the entire population. Only after the death of his mother in 1663, did he really assume power. He was not successful in gaining a passage to the sea at the expense of Genoa (Second Genoese–Savoyard War, 1672–1673), and had difficulties in retaining the influence of his powerful neighbour France. But he greatly improved commerce and wealth in the Duchy, developing the port of Nice and building a road through the Alps towards France. He also reformed the army, which until then was mostly composed of mercenaries: he formed instead five Piedmontese regiments and recreated cavalry, as well as introducing uniforms. He also restored fortifications. He constructed many beautiful buildings in Turin, for instance, the Palazzo Reale. He died on 12 June 1675, leaving his second wife as regent for his son. He is buried at Turin Cathedral.