1685-1686 жылдардағы оқиғалар мен өзгерістер

Кіріспе

1-ші 6-шы 8.5 - ші – Не? 1-ші 6-шы 8.6 - ші – Не? 1-ші 6-шы 8.7 - ші – Не?

Қаңтар-наурыз

3 қаңтар – Үндістандағы Мадрас қаласында (қазіргі Ченнай) Шығыс Үндістан компаниясының жергілікті жұмыскерлері өз жұмыстарын бойкоттап, наразылық білдірумен қорқытады. Гиффорд қала қабырғаларындағы үйлерге салық салуды енгізеді. Ол қалаға кіретін барлық жолдарға қауіпсіздік күштерін орналастырып, салық төлемегендерін елден қуумен, ал сатудан бас тартқан саудагерлердің тауарларын тәркілеумен қорқытады. Келесі күні салық мөлшері бойынша келісімге келінеді. 17 қаңтар – Франция королі Людовик XIV 22 қазан күні протестант гугеноттарына қарсы шығарылған Фонтенбло жарлығының сәтті аяқталғанын және үш ай ішінде гугеноттардың көп бөлігі елден кетіп қалғанын хабарлайды. 29 қаңтар – Гватемалада испан армиясының капитаны Мелхор Родригес Мазаригос Лакандона ормандарындағы майя тайпаларын бағындыру науқанын бастайды. Ол Уэуэтенангодан шығып, Сан-Матео Икстатан қаласындағы отарлық губернатормен кездесуі жоспарланған. 31 қаңтар – Францияның протестантизмге қарсы науқанының табысынан кейін, Савой герцогы Виктор Амадей II өзінің герцогтігіндегі протестант азаматтары – вальдездерге қарсы жарлық шығарады. Жарлықта вальдездерге 15 күн ішінде өз нанымдарынан бас тартып, оларды қате деп мойындау талап етіледі, әйтпесе елден қуу немесе өлім жазасы қарастырылады. Ақпанның 15-і белгіленген мерзім сақталмайды. 15 ақпан – Савой герцогтігіндегі вальдездер католицизмге көшу туралы жарлыққа бағынудан бас тартқаннан кейін, герцог Виктор Амадей жарлықты күшіне енгізу үшін 9 000 француз және пиемонт әскерін жібереді. 22 ақпан – Швецияның Мемлекеттік кеңесі король Карл XI ұсынған реформаларды мақұлдайды. Заң лютеран шіркеуінің құқықтарын бекітіп, сипаттайды және Швецияны лютеран мемлекеті деп жариялайды. Лютерандыққа өтпеген шет ел азаматтарының елге кіруіне тыйым салынады. Рома халқы лютеран шіркеуіне қабылданады. Кедейлерге көмек көрсету туралы заң реттеледі. Барлық приходтардағы балаларға оқу-жазуды үйрету міндетті болады, осылайша Швецияда сауатсыздық деңгейі төмендейді. 27 ақпан – 1684 жылдан бері Данияның Батыс Үнді аралдарының губернаторы болған Габриэль Милан король Фредерик III-тің бұйрығымен қызметтен алынып, мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен тұтқындалады. Үш жылдан кейін, сотта айыпты деп танылып, Копенгагенге қайтарылғаннан кейін, Милан 1689 жылдың 26 наурызында басы кесіледі. 3 наурыз – Пьер де Трой басқаратын 107 француз-канад сарбазы Гадсон шығанағына экспедиция ұйымдастырады. Олар Монреальден 800 миль (1287 км) сапар шегіп, Гадсон шығанағы компаниясының британдық отарлаушыларына тиесілі жерлерді бақылауға алуды көздейді. Топ 82 күн саяхаттап, 19 маусымда Гудзон шығанағындағы Мус Фактори бекінісіне жетеді.

January 3 – In Madras (now Chennai) in India, local residents employed by the East India Company threaten to boycott their jobs after corporate administrator William Gyfford imposes a house tax on residences within the city walls. Gyfford places security forces at all entrances to the city and threatens to banish anyone who fails to pay their taxes, as well as to confiscate the goods of merchants who refuse to make sales. A compromise is reached the next day on the amount of the taxes. January 17 – King Louis XIV of France reports the success of the Edict of Fontainebleau, issued on October 22 against the Protestant Huguenots, and reports that after less than three months, the vast majority of the Huguenot population had left the country. January 29 – In Guatemala, Spanish Army Captain Melchor Rodríguez Mazariegos leads a campaign to conquer the indigenous Maya people in the rain forests of Lacandona, departing from Huehuetenango to rendezvous with the colonial governor at San Mateo Ixtatán. January 31 – In the wake of the success of France's campaign against Protestantism, Victor Amadeus II, the Duke of Savoy, issues an edict against the Valdesi, the Duchy's Protestant minority, setting a 15 day deadline for members of the Valdesi to publicly renounce their beliefs as erroneous, or face banishment or death. The February 15 deadline is ignored. February 15 – After the Valdesi in the Duchy of Savoy decline to obey the edict to convert to Catholicism, Duke Victor Amadeus dispatches a force of 9,000 French and Piedmontese soldiers to enforce the edict. February 22 – Sweden's Council of State endorses the reforms proposed by King Charles XI for the Swedish Church Law 1686, after having debated it in three sessions on February 18, 19 and 20. The law confirms and describes the rights of the Lutheran Church and confirms Sweden as a Lutheran state; all non Lutherans are banned from immigration unless they convert to Lutheranism; the Romani people are to be incorporated to the Lutheran Church; the poor care law is regulated; and all parishes are forced by law to teach the children within them to read and write, in order to learn the scripture, which closely eradicates illiteracy in Sweden. February 27 – Gabriel Milan, the controversial Governor of the Danish West Indies since 1684, is removed from office by order of King Frederick III and placed under arrest for treason. Three years later, after being found guilty in a trial after being brought back to Copenhagen, Milan is beheaded on March 26, 1689. March 3 – A group of 107 French Canadian soldiers, under the command of Pierre de Troyes, begins the Hudson Bay expedition, departing from Montreal on an 800 mile (1287 km) journey to take control of the properties of British North American settlers of the Hudson's Bay Company. The group marches for 82 days and arrives at the first Hudson's Bay fort, at Moose Factory on June 19.

Сәуір-маусым

9 сәуір – Вальдеси көтерілісі жалғасып жатқанда, Савой герцогы протестант вальдестерге қаруларын тастауға сегіз күн уақыт беріп, екінші жарлық шығарады және келіскендерге елден кетуге қауіпсіз жол ашады. 22 сәуір – Савойяның протестант вальдестерін қысымға алуынан кейін үшінші соғыс басталады, және протестант пасторы Анри Арно 8500 савойялық сарбаз бен жалдамалы әскерге қарсы 3000 көтерілісші сарбазбен қарсылық көрсетеді. Вальдесилер бір ай ішінде жеңіліске ұшырайды. 4 мамыр – Филиппинде Илаган муниципалитеті құрылды. 6 мамыр – Ресей патшалығы мен Польша-Литва одақтастығы арасында Мәңгілік бейбітшілік шарты (1686) қол қойылады, ол 1667 жылғы Андрусово шартында келісілгендей, солтүстік жағалау Украина және Киев қаласын Ресейдің иелігінде мойындайды. Бұл шарт Ресей патшалығын 1684 жылғы Киелі Одақтың тарапынан Ұлы Түрік соғысына да тартады. 14 мамыр – Джозеф Дадли жаңа құрылған Жаңа Англия доминионының Кеңесінің президенті қызметін ресми түрде бастайды. 25 мамыр – Протестант вальдестеріне қарсы үшінші соғыс аяқталады. Содан кейін көп ұзамай 2000 вальдесилер қырғынға ұшырап, 8500 адам тұтқынға алынды, ал шамамен 3000 аман қалған бейбіт тұрғын католицизмге мәжбүрлеп көшіріліп, дінін өзгертті. 20 маусым – Гудзон шығанағы экспедициясындағы француз-канад сарбаздары британдық Гудзон шығанағы компаниясының алғашқы бекіністерін басып алады, Онтариодағы Мус фабрикасының бекінісіндегі қарусыз тұрғындары тәлімдеді.

шілде-қыркүйек

9 шілде – Франция королі Людовик XIV-нің Батыс Германиядағы Пфальц электоратына жасаған талаптарына жауап ретінде Ұлы Альянс (Аугсбург лигасы) құрылды. Оған Киелі Рим империясы, Нидерланды, Швеция, Испания, Бавария, Саксония және Пфальц электораты кірді. 17 шілде – Англия королі Джеймс II католиктерді мемлекеттік қызметтен шеттетуші Тест актілеріне қарамастан, төрт католикті Англияның құпия кеңесіне тағайындады. Джеймстің ниеттеріне қатысты күдіктер, оны құлату және оның орнына протестант голландтық штадхолдер, Оранж-Нассаудың Уильям III (Джеймстің күйеу баласы) қоюды жоспарлаған заговоршылардың Чарборо үйінде кездесуіне әкелді. 18 шілде – 3000 қытай әскері Амур өзеніндегі Альбазино бекінісін Ресейден қайтаруды талап етті. Бекіністе бар болғаны 736 ресейлік сарбаз бен жасақ болды, бірақ олар зеңбіректермен қаруланған еді. Келесі бірнеше аптада қытай әскерлеріне тағы 3000 сарбаз жабдықтау кемелерімен қосылды, бірақ ресейліктер шабуылдарды келесі бес айға тоқтата алды. Желтоқсан айына қарай тек 24 ресейлік сарбаз қалды, ал 1689 жылы Альбазино Қытайға берілді. 22 шілде – Нью-Йорк штатының Олбани қаласына колониялық губернатор қалалық жарғыны берді. 4 тамыз – Шығыс Үндістан компаниясы жалдаған португалдық сарбаздар Бенгалиядағы соғысқа қатысуға бұйрыққа бағынбағандықтан бүлік көтерді. Көтерілісшілердің көшбасшылары тез ұсталып, жазаланды, ал бүлік аяқталды. 15 тамыз – 1654 жылы туған інісі Карлға тәжді өткізгенге дейін Швецияның монархы болған Кристина Францияда Нант эдиктің күшін жоюына жауап ретінде Швециядағы яһудилер оның қорғауында болады деп жариялады. 16 тамыз – Шотландия королі Джеймс VII, Шотландия парламентінің мүшелері Рим католиктері мен Шотландия және Англия шіркеулерінен тыс протестанттарға қатысты шектеулерді алып тастаудан бас тартқаннан кейін Шотландия парламентін таратып жіберді. Парламент екі жарым жылдан астам уақыт бойы жиналған жоқ. 17 тамыз – Испан әскерлері Каролина провинциясындағы (қазіргі Порт-Рояль, Оңтүстік Каролина) Шотландияның Стюартс-Таун колониясына шабуыл жасап, қаланы тонады. Үш күннен кейін испандықтар 121 километрден астам жол жүріп, ірі порты Чарльз-Таунға қарай бет алды. 2 қыркүйек – Ұлы түрік соғысы: Буда шайқасы – 1684 жылғы Киелі Лиганың әскерлері (Австрия басшылығымен Ресей, Саксония, Бранденбург және Бавария) Буданы (қазір Будапешттің бөлігі) Осман түрік билігінен азат етті (бұл Венгрияда Осман билігінің аяқталуына әкелді). 4 қыркүйек – Дауыл Чарльстонды (Оңтүстік Каролина) испандық кемелердің шабуылынан құтқарып қалды. 30 қыркүйек – Далмациядағы Осман бекінісі Синь Венеция Республикасының әскерлеріне түсті.

July 9 – The Grand Alliance (League of Augsburg) is founded, in response to claims made by Louis XIV of France on the Electorate of the Palatinate in western Germany. It comprises the Holy Roman Empire, the Netherlands, Sweden, Spain, the electors of Bavaria, Saxony and the Electorate of the Palatinate. July 17 – King James II of England appoints four Roman Catholics to the Privy Council of England, in defiance of the Test Acts, which bar Catholics from public office. Suspicions about James's intentions lead to a group of conspirators meeting at Charborough House in Dorset, to plan his overthrow and replacement with the Protestant Dutch Stadtholder, William III of Orange Nassau (James's son in law). July 18 – An army of 3,000 Chinese troops demand Russian surrender of a Russian Empire fortress at Albazino on the Amur River. The fortress is manned by only 736 Russian soldiers and militia but is armed with cannons. Over the next several weeks, the Chinese troops are joined by another 3,000 men in supply boats, but the Russians hold off the attacks for the next five months. By December, only 24 Russians remain, and Albazino is ceded to China in 1689. July 22 – Albany, New York, is granted a city charter by the colonial governor. August 4 – Portuguese soldiers hired by the East India Company mutiny rather than follow orders to join the war in Bengal. The ringleaders are quickly arrested and executed, and the mutiny ends. August 15 – Christina, who had ruled as the monarch of Sweden until her abdication in 1654 in favor of her cousin Charles, responds to the revocation in France of the Edict of Nantz and declares that Jews within Sweden will be under her protection. August 16 – King James VII of Scotland dismisses the Parliament of Scotland after the members refuse to remove restrictions on Roman Catholics and on Protestants outside of the Church of Scotland and the Church of England. The Parliament does not meet again for more than two and a half years. August 17 – Spanish troops attack and plunder the Scottish colony of Stuarts Town in the Province of Carolina (now Port Royal, South Carolina) and plunder the city. After three days, the Spaniards begin a march of over 75 mile (121 km) toward the larger port city of Charles Town. September 2 – Great Turkish War: Battle of Buda – Imperial forces of the Holy League of 1684 (Russia, Saxony, Brandenburg and Bavaria under Austrian leadership) liberate Buda (now part of Budapest) from Ottoman Turkish rule (leading to the end of Ottoman rule in Hungary during subsequent years). September 4 – A hurricane saves Charleston, South Carolina from attack by Spanish vessels. September 30 – The Ottoman fortress of Sinj in Dalmatia falls to the army of the Republic of Venice.

Қазан-желтоқсан

17 қазан – Савойя-Вальденстік соғыстар аяқталуға жақын, Савойя герцогы протестант Вальдизи қорғаушыларына Швейцарияға қауіпсіз өтуге рұқсат беретінін және соғыс кезінде ұсталған балаларға отбасыларына қайтуға мүмкіндік берілетінін жариялайды. Қаңтар айына дейін 2500-ден астам Вальдизи бұл ұсынысты қабылдады. 22 қазан – Ұлы түрік соғысында Печ қамалы аяқталады, Осман империясы бақылап тұрған, жақында азат етілген Будадан Дунай өзені арқылы орналасқан қала, қасиетті лиганың австриялық әскерлеріне беріліп, Австрияның Венгрияны бақылауын жалғастырады. Буда мен Печ кейіннен Венгрияның Будапешт қаласын (қазіргі астанасын) құру үшін біріктіріледі. 23 қазан – Венгрияның екінші ірі қаласы Сегед түрік-османдық үкімшіліктен азат етілді. 31 қазан – Бали аралының ең ірі мемлекеті Гельгельдің патшасы Англура Агунг, Бату Лепангпен шайқаста қаза табады (ол да шайқаста қаза болады), бұл аралдың бірігуіне (қазір Индонезияның бөлігі) соң салады және Бали бірнеше княздықтарға бөлінеді. 26 қараша – Уайтхолл шарты, немесе Американың бейтараптығы шарты, Франция королі XIV Людовик пен Англия королі II Джеймс өкілдерінің арасында Уайтхолл сарайында қол қойылды. Екі тарап та "Еуропада екі ел соғыста болған жағдайда, Америкадағы олардың колониялары бейбітшілік пен бейтараптықты сақтауы керек" деп уәде берді. Бұл шарт екі жылдан кейін, қазіргі АҚШ-тың Мэн штатында Патша Уильям соғысы басталғанда бұзылды. 30 қараша – Монклова графы Мельчор Портокарреро Мексикаға келіп, Ла Лагуна маркизі Томас де ла Серданың өкілеттігі аяқталғаннан кейін Жаңа Испанияның жаңа вице-королі болады (қазіргі Мексика және АҚШ-тың оңтүстік-батыс бөлігін қамтиды). 20 желтоқсан – Эдмунд Андрос Бостонға, жаңа құрылған Жаңа Англия доминионының британдық губернаторы болу үшін келеді, оған қазіргі АҚШ штаттары Коннектикут, Мэн, Массачусетс, Нью-Гэмпшир, Нью-Джерси, Род-Айленд, Вермонт және Нью-Йорктің шығыс бөлігінің көп бөлігі кіреді. Король II Джеймс тағайындағаннан кейін диктатор ретінде билік жүргізген Андрос, 1689 жылы Джеймс тақтан құлатылғаннан кейін қызметінен босатылады, ал Жаңа Англия доминионы құрамына кіретін колонияларға таратылады. 22 желтоқсан – Бранденбург курфюрсі және Пруссия герцогы Фредерик Вильгельм, Гогенцоллерн әулетінің басшысы, Киелі Рим империясымен одаққа келеді.

October 17 – As the Savoyard–Waldensian wars, draw to a close, the Duke of Savoy announces that the Protestant Valdisi defenders will be granted safe passage to Switzerland, and that children taken during the war will be allowed to return to their families. By January, a little more than 2,500 Valdisi take the offer. October 22 – In the Great Turkish War, the Siege of Pécs ends when the Ottoman held city, located across the Danube River from the recent liberated Buda, surrenders to Austrian troops of the Holy League, continuing the Austrian assumption of control of Hungary. Buda and Pécs are later combined to form the Hungarian city (and now capital) of Budapest. October 23 – Szeged, now the second largest city in Hungary, is liberated from Turkish Ottoman rule. October 31 – Anglurah Agung, the virtual leader of the island of Bali as king of the paramount state of Gelgel, is killed in battle fighting Batu Lepang (who also dies in the fighting), ending the unification of the island (now part of Indonesia) and causing Bali to split into several principalities. November 26 – The Treaty of Whitehall, more formerly the Treaty of Neutrality for America, is signed at the Palace of Whitehall in Westminster between representatives of King Louis XIV of France and King James II of England, with both sides pledging that "though the two Countries might be at war in Europe their Colonies in America should continue in peace and Neutrality". The treaty is broken less than two years later when King William's War breaks out in what is now the U. S. state of Maine. November 30 – Melchor Portocarrero, 3rd Count of Monclova becomes the new Viceroy of New Spain (encompassing what is now Mexico and much of the southwestern United States) as he arrives in Mexico City to take over at the end of the term of Tomás de la Cerda, 3rd Marquess of la Laguna. December 20 – Edmund Andros arrives in Boston to become the British Governor of the newly created Dominion of New England, which includes most of the what are now the U. S. states of Connecticut, Maine, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, Rhode Island, Vermont and much of the eastern portion of New York. The unpopular Andros, who reigns as a dictator after being appointed by King James II, is driven out of office in 1689 after the overthrow of James, and the Dominion of New England is broken up into its constituent colonies. December 22 – Frederick William, Elector of Brandenburg and Duke of Prussia, head of the House of Hohenzollern, enters into an alliance with the Holy Roman Empire.

Күні белгісіз

Ағылшын тарихшысы және табиғатты зерттеуші Роберт Плот «Стаффордширдің табиғи тарихы» атты кітабын жариялайды, ол графтықтың тарихын баяндайтын суреттер мен мәтіндер жинағы. Бұл егіс далаларындағы шеңберлер және екі күннің бірдей батуы туралы айтылған ең алғашқы құжат. Procopio Cutò Парижде «Café Procope» кофеханасын ашады, ол XXI ғасырға дейін жұмыс істеп келеді.

Өлімдер

10 қаңтар – Ана де Лос-Анджелес Монтеагудо, перулік монах (туған 1602 ж.)
17 қаңтар – Карло Дольчи, итальян суретшісі (туған 1616 ж.)
19 қаңтар – Саймон Дигби, 4-ші барон Дигби, ағылшын саясаткері (туған 1657 ж.)
21 қаңтар – Франсуа Блондель, француз сәулетшісі (туған 1618 ж.)
22 қаңтар – Саксония-Альтенбург герцогинясы Иоанна Магдалена (туған 1656 ж.)
31 қаңтар – Жан Майре, француз драматургі (туған 1604 ж.)
6 ақпан (күмәнді) – Дороти Уайт, ағылшын квакер және жазушы (туған 1630 ж.)
10 ақпан – Уильям Дагдейл, ағылшын антиквары (туған 1605 ж.)
21 ақпан – Ангальт-Дессау принцессасы Сибилла Кристина (туған 1603 ж.)
17 наурыз – Элизабет Мария, Ольс герцогинясы, Ольс регенті (туған 1625 ж.)
22 наурыз – Бранденбург-Ансбах маркграфы Джон Фредерик (туған 1654 ж.)
26 наурыз – Гессен-Кассель земствопаны Шарлотта, неміс асылзаты (туған 1627 ж.)
6 сәуір – Англсидің 1-ші графы Артур Энсли, ағылшын корольшіл саясаткері (туған 1614 ж.)
19 сәуір – Антонио де Солис и Рибаденейра, испан жазушысы (туған 1610 ж.)
23 сәуір – Англияның 6-шы баронессасы Генриетта Вентворт (туған 1660 ж.)
26 сәуір – Магнус Габриэль Де ла Гарди, швед мемлекет және әскери қайраткері (туған 1622 ж.)
11 мамыр – Отто фон Герике, неміс физигі және Магдебург жарты шарларын ойлап тапқан (туған 1602 ж.)
29 мамыр – Норвегияның генерал-губернаторы Ове Юул (туған 1615 ж.)
31 мамыр – Николай Барре, француз минимум монахы, діни қызметкер және негізін қалаушы (туған 1621 ж.)
23 маусым – Уильям Ковентри, ағылшын мемлекет қайраткері (туған шамамен 1628 ж.)
10 шілде – Джон Фелл, ағылшын шіркеу қайраткері (туған 1625 ж.)
16 шілде – Джон Пирсон, ағылшын теологы (туған 1612 ж.)
3 тамыз – Шлезвиг-Голштейн-Зондербург-Висенбург герцогинясы Анна Маргарет (туған 1629 ж.)
19 қыркүйек – Саксония-Эйзенах герцогы Иоанн Георгий I, неміс герцогы (туған 1634 ж.)
26 қазан – Бриджвотердің 2-ші графы Джон Эгертон, ағылшын саясаткері (туған 1623 ж.)
1 қараша – Уильям Дакетт, ағылшын саясаткері (туған 1624 ж.)
25 қараша – Николас Стено, даниялық анатомия және геологияның алғашқы зерттеушісі, епископ (туған 1638 ж.)
28 қараша – Никола Летурно, француз уағыздаушысы, аскетикалық жазушы (туған 1640 ж.)
6 желтоқсан – Элеонора Гонзага, Фердинанд III-нің әйелі, Киелі Рим императоры (туған 1630 ж.)
11 желтоқсан – Луи Гранд Конде, француз генералы (туған 1621 ж.)
12 желтоқсан – Шарль де Нуайель, француз иезуит генерал-суперинтенданты (туған 1615 ж.)
24 желтоқсан – Филип Пакер, британдық адвокаты және сәулетшісі (туған 1618 ж.)
күні белгісіз, бірақ 8 мамырдан бұрын – Джозеф Бриджер, Вирджинияның колониялық губернаторы (туған 1631 ж.)

January 10 – Ana de los Angeles Monteagudo, Peruvian nun (b. 1602)
January 17 – Carlo Dolci, Italian painter (b. 1616)
January 19 – Simon Digby, 4th Baron Digby, English politician (b. 1657)
January 21 – François Blondel, French architect (b. 1618)
January 22 – Duchess Johanna Magdalena of Saxe Altenburg (b. 1656)
January 31 – Jean Mairet, French dramatist (b. 1604)
February 6 (dubious) – Dorothy White, English Quaker and writer (b. 1630)
February 10 – William Dugdale, English antiquarian (b. 1605)
February 21 – Sibylle Christine of Anhalt Dessau, Princess of Anhalt Dessau (b. 1603)
March 17 – Elisabeth Marie, Duchess of Oels, Regent of Oels (b. 1625)
March 22 – John Frederick, Margrave of Brandenburg Ansbach (b. 1654)
March 26 – Charlotte, Landgravine of Hesse Kassel, German noble (b. 1627)
April 6 – Arthur Annesley, 1st Earl of Anglesey, English royalist statesman (b. 1614)
April 19 – Antonio de Solís y Ribadeneyra, Spanish writer (b. 1610)
April 23 – Henrietta Wentworth, 6th Baroness Wentworth of England (b. 1660)
April 26 – Magnus Gabriel De la Gardie, Swedish statesman and military man (b. 1622)
May 11 – Otto von Guericke, German physicist and inventor of the Magdeburg Hemispheres (b. 1602)
May 29 – Ove Juul, Governor General of Norway (b. 1615)
May 31 – Nicholas Barré, French Minim friar, priest and founder (b. 1621)
June 23 – William Coventry, English statesman (b. c.1628)
July 10 – John Fell, English churchman (b. 1625)
July 16 – John Pearson, English theologian (b. 1612)
August 3 – Anna Margaret of Hesse Homburg, Duchess consort of Schleswig Holstein Sonderburg Wiesenburg (b. 1629)
September 19 – John George I, Duke of Saxe Eisenach, German duke (b. 1634)
October 26 – John Egerton, 2nd Earl of Bridgewater, English politician (b. 1623)
November 1 – William Duckett, English politician (b. 1624)
November 25 – Nicolas Steno, Danish pioneer in anatomy and geology, bishop (b. 1638)
November 28 – Nicolas Letourneux, French preacher, ascetical writer (b. 1640)
December 6 – Eleonora Gonzaga, Queen consort of Ferdinand III, Holy Roman Emperor (b. 1630)
December 11 – Louis, Grand Condé, French general (b. 1621)
December 12 – Charles de Noyelle, French Jesuit Superior General (b. 1615)
December 24 – Philip Packer, British barrister and architect (b. 1618)
date unknown but before May 8 – Joseph Bridger, Colonial Governor of Virginia (b. 1631)