Кіріспе
Гүлмарг, Гүлмараг () - Үндістанның Джаму және Кашмир штатындағы Барамулла ауданындағы қала, тау станциясы, туристік бағыт, шаңғы бағыты және хабарламалы аймақ комитеті. Барамулла мен Шринагардан 100 км қашықтықта орналасқан. Қала Батыс Гималайдың Пир-Панжал жотасында орналасқан және Гүлмарг жануарлар қорығының шекарасында орналасқан.
Gulmarg , known as Gulmarag (; ) in Kashmiri, is a town, hill station, tourist destination, skiing destination, and a notified area committee in the Baramulla district in the Indian union territory of Jammu and Kashmir. It is located at a distance of from Baramulla and from Srinagar. The town is situated in the Pir Panjal Range in the Western Himalayas and lies within the boundaries of Gulmarg Wildlife Sanctuary.
Этимология
Кашмирде «марг» сөзімен аяқталатын көптеген жазғы демалыс орындары бар: Сонамарг, Тангмарг, Гүлмарг, Хиланмарг, Юмарг және Нагмарг. Гүлмарг – кашмирліктер үшін тарихи маңызы бар «маргтардың» бірі. Гүлмарг – екі парсы сөзінен құралған сөз, «гүл» және «марг». «Гүл» сөзі гүлді білдіреді, ал «марг» – шалғынды.
Тарих
1579 жылдан 1586 жылға дейін Кашмирді басқарған Юсуф Шах Чак әйелі Хабба Хатунмен бірге осы жерге жиі келіп, оны "Гүлмарг" ("гүлдер шалғыны") деп атады. Мұғал императоры Джахангир Гүлмаргтағы бақтары үшін 21 түрлі жабайы гүл жинады. 19 ғасырда британдық шенеуніктер Гүлмаргты Үнді-Ганг жазығындағы ыстықтан қашу үшін демалыс орны ретінде пайдалана бастады. Олардың сүйікті ойын-сауығы аң аулау және гольф болды, Гүлмаргта үш гольф алаңы салынды, оның бірі әйелдерге арналған. Орта Азия саяхатшысы Аурель Штайн да осы кезеңде Гүлмаргқа сапар шекті. Кейін үнді әскерінің қарсы шабуылымен тайпалар кері қайтарылды, Гүлмарг сияқты көптеген қалалар қайта басып алынды. 1948 жылы үнді әскері Гүлмаргта шаңғы мектебін ашты, ол кейін Жоғары биіктіктегі соғыс мектебіне айналды. 1949 жылдың 1 қаңтарында БҰҰ бақылауымен соғыс аяқталды және Гүлмарг маңында 1972 жылғы Шимла келісімімен Бақылау сызығы (БС) деп аталған, атысты тоқтату сызығы (АТС) орнатылды. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін, үнді жоспарлаушылары елде қысқы спортты дамытуды көздеді. 1960 жылы Үндістан Үкіметінің Туризм департаменті Рудольф Мэтті осы мақсатқа сәйкес келетін жерді таңдауға шақырды. Мэтт Гүлмаргтың қысқы спорт орталығы ретінде өте қолайлы екенін анықтады. 1968 жылы Гүлмаргта шаңғы және тау шаруашылығы институты шаңғы оқытушыларын даярлау үшін құрылды. Келесі он жылда үнді жоспарлаушылары Гүлмаргты әлемдік деңгейдегі шаңғы курортына айналдыруға инвестиция жасады. Гүлмарг Азия елдерінен келген шаңғышылардың орталығына айналды. 1980 жылдардың ортасында Гүлмаргта тікұшақтан шаңғы тебу енгізілді. 2014 жылы Жамму және Кашмир Үкіметі Гүлмарг үшін 2032 жылға дейінгі Бас жоспарды жасады. Жоспарға Гүлмаргқа жақын 20 акр жерде қатты тұрмыстық қалдықтарды өңдеу зауытын салу кіреді.
Демография
2011 жылғы Үндістан санағы бойынша Гүлмаргтың жалпы халқы 77 үй шаруашылығында 1965 адамды құрады. Қаланың еркек халқы 1957 адамды, ал әйелдері 8 адамды құрады, 0-6 жас аралығындағы балалар жоқ. Гүлмаргтың орташа сауаттылық деңгейі 99,24% болды. Касталық топтар мен тайпалар халықтың сәйкесінше 0,61% және 0,15% құрады. Гүлмаргтың тұрақты тұрғындары аз, көптеген тұрғындар туристер немесе туризм саласында жұмыс істеушілер. Қалаға Шри-Нагардан Таңмарг арқылы автомобильмен жетуге болады. Жолдың соңғы 12 шақырымы Гүлмаргқа қарай көтеріліп, қарағай мен шырша ормандарынан өтеді. Екі кезеңді арқан жолы Гүлмарг пен жақын маңдағы Афарват шыңының етегі арасында сағатына шамамен 600 адамды тасымалдайды. Бірінші кезең Гүлмаргтан Конгдуриге дейін жүзеге асырылады. Екінші кезең, 36 кабинасы және 18 тірегі бар, жолаушыларды Афарват шыңындағы биіктікке жеткізеді. Конгдури мен Мэридің етегін байланыстыратын кресло арқандық жүйесі шаңғышыларды биікке көтеруге мүмкіндік береді. Көптеген туристердің келуі Гүлмаргтың нәзік экожүйесіне әсер етті және белсенділер аймақтың қоршаған ортасын шамадан тыс туризмнен сақтау үшін қатаң реттеуді талап етті. 2017 жылдың 15 маусымында жол аясындағы үлкен қарағай ағашы күшті желдің әсерінен жұлынып, гондола кабиналарының бірінің шыны терезесін сындырып, оны қатты қимылдатып, ішіндегі жеті адамды 30 метрдей биіктіктен жерге құлатты.
Иглу кафесі мен Иглу мейрамханасы
2022 жылдың ақпан айында Гүлмарг қаласында әлемдегі ең үлкен иглу кафесі ашылды. Оның биіктігі 37,5 фут, ал диаметрі 44,5 фут болды. Онда бір уақытта шамамен 40 адам тамақтана алады. 2023 жылы Гүлмаргтағы «Колахой Грин Хайтс» қонақ үйі шыны иглудан жасалған мейрамхана құрылысын жүзеге асырды.
Махарани ғибадатханасы
Махарани ғибадатханасы (көбінесе Гүлмаргтың Шив ғибадатханасы деп аталады) индуист әкімшісі Махараджа Хари Сингх өзінің әйелі Махарани Мохини Бай Сисодия үшін салған, ол 1915 жылға дейін билік еткен. Бұл ғибадатхана Догра патшаларының құнды мүлігі саналған. Ғибадатхана Шива мен Парватиға арналған. Бұл ғибадатхана Гүлмарқтың кез келген жерінен көрінеді.
Қасиетті Мария шіркеуі
Сент-Мария шіркеуі Гүлмаргтың Шопандар аңғарында орналасқан. Ол 1902 жылы британдық үкімдік кезеңінде салынды және британдық стильде тұрғызылды. Сұр кірпіштен, жасыл шатырымен және әсем әрленген ағаш ішкі қабырғаларымен салынған бұл шіркеу "Викториялық сәулет өнерінің кереметі" деп сипатталған. 1920 жылы Брюс Бэрнсфедэрдің інісінің үйлену тойы осы шіркеуде өтті; Элеонора Харди Типпинг мырза Капитан Т. Д. Бэрнсфедэрге тұрмысқа шықты. Газеттер шіркеуді "өте әдемі безендірілген" деп жазды, ал қызметті рев. Канон Баквелл орган мен толық хордың қатысуымен өткізді. Сент-Мария шіркеуі көп жылдар бойы жабық болды, бірақ 2003 жылы жаңартылып, қайта ашылды, содан бері 14 жыл өткен соң алғашқы Рождестволық құлшылығы өткізілді. Шіркеу Солтүстік Үндістанның Амритсар епархиясына қарасты.
2020 жылғы Гүлмарг қысқы ойындары
Алғашқы "Хело-Индия" қысқы ойындары 7 наурызда Джамму және Кашмирдегі Гүлмарг қаласында өтті. Аталмыш бес күндік шараға шамамен 955 қатысушы бақтарын бәсекеге тікеді. Ойындарды Джамму және Кашмир спорт кеңесі, Біріккен Жастар істері және спорт министрлігімен бірлесіп ұйымдастырды. 7-11 наурыз аралығында Солтүстік Кашмирдегі Гүлмарг шаңғы курортында түрлі спорт түрлерінен жарыстар өтті.
Аваланша туралы ақпарат орталығы
2008 жылы америкалық қар көшкінін болжаушы Брайан Ньюман "Гүлмарг қар көшкіні орталығы" атты коммерциялық емес ұйым құрды. Бұл ұйымның мақсаты – Гүлмарг шаңғы курортының айналасындағы басқарылмайтын аймаққа кіретін келушілерге күнделікті қар көшкіні қаупі туралы хабарламалар тарату. Орталық қар көшкінінен сақтану бойынша білім береді, оның ішінде қысқы маусымда апта сайын тегін хабардар ету лекцияларын ұйымдастырады.
Оқиғалар
Наурыз айында жыл сайын үш күндік Гүлмарг қысқы фестивалі өткізіледі. Музыка, кино және фотосурет салаларындағы жаңа өнерпаздар фестиваль кезінде өздерінің туындыларын көрсетуге мүмкіндік алады.
Танымал мәдениетте
Гүлмарг «Бобби», «Ап ки Касам», «Джаб Так Хай Жан», «Ех Жавани Хай Дивани», «Хайвэй», «Фантом», «Хайдер» және тағы да басқа Болливуд фильмдерінің көптеген түсірілімдеріне орын болған.