Кіріспе

Америкалық қоғамды зерттейтін үздіксіз әлеуметтанулық сауалнама

Жалпы әлеуметтік зерттеу (ЖСЗ) – 1972 жылы Чикаго университетінің Ұлттық пікір зерттеу орталығы (НОРК) құрған және Ұлттық ғылым қоры қаржыландыратын әлеуметтанулық зерттеу. ЖСЗ екі жылда бір рет ақпарат жинап, АҚШ тұрғындарының алаңдаушылықтары, тәжірибелері, көзқарастары мен мінез-құлқының тарихи жазбаларын сақтайды. 1972 жылдан бері ЖСЗ қоғамдағы өзгерістерді бақылап, американдық қоғамның күрделенуін зерттеуде. Бұл әлеуметтік ғылымдардағы ең беделді зерттеулердің бірі және ол жаңалықтарда жиі сілтеме жасалады, соның ішінде The New York Times, The Wall Street Journal және Associated Press басылымдарында. Бұл сауалнама үшін жиналған деректерге демографиялық ақпарат және респонденттердің мемлекеттік шығындардан бастап, нәсілдік қатынастардың жағдайына дейін, Құдайдың бар екендігі мен мәніне қатысты пікірлері кіреді. Қамтылған тақырыптардың кең ауқымы мен демографиялық ақпараттың толықтығының арқасында, сауалнама нәтижелері әлеуметтік ғалымдарға жас, нәсіл, жыныс және қалалық/ауылдық ортада өсу сияқты демографиялық факторларды сенімдермен байланыстыруға және мысалы, орташа жастағы афроамерикалық ер адамның экономикалық себептермен АҚШ-тың басқа штатына көшу ықтималдығы, осыған ұқсас жағдайдағы ақ нәсілді әйелден жоғары немесе төмен болатынын анықтауға мүмкіндік береді; сондай-ақ, жоғары білімді, ауылдық жерде өскен адамның, қалалық жерде өскен және тек орта мектепті бітірген адамға қарағанда, жоғары күшке ие Құдайға сенеді ме жоқ па деген мәселені зерттеуге болады. 2011 жылы ЖСЗ Ұлттық өлім тізілімімен байланыстырылды. Бұл тегін қолжетімді деректер жиынтығы зерттеушілерге Жалпы әлеуметтік зерттеудегі айнымалылар мен адамның ұзақ өмір сүруі арасындағы байланысты зерттеуге мүмкіндік береді. Мысалы, бақыт пен өмір сүру ұзақтығы арасындағы байланысты зерттеуге болады. Деректер жиынтығы мен код кітабы жұртшылыққа жүктеу үшін қолжетімді.

Тарих

GSS алғаш рет 1972 жылы жүргізілді. 1994 жылға дейін ол жыл сайын жүргізілді (1979, 1981 және 1992 жылдардан басқа). 1994 жылдан бастап GSS жұп санды жылдары өткізіледі. 1984 жылы GSS әлеуметтік ғылымдар зерттеулері үшін сауалнамалар жүргізетін түрлі елдер арасындағы ынтымақтастық – Халықаралық әлеуметтік сауалнама бағдарламасының (ISSP) негізін қалаушы болды. ISSP-ге қатысты алғашқы сұрақтар GSS аясында қойылды. 1985 жылдан бастап ISSP жыл сайынғы халықаралық зерттеуді жүргізді және GSS ISSP-тің әрбір кезеңіне қатысты. 1991 жылы GSS-ке алғашқы қосымша зерттеу жүргізілді. Ұлттық ұйымдар зерттеуі (NOS) деп аталатын бұл зерттеуде GSS респонденттерінен жұмыс орны туралы ақпарат сұралып, ұлттық жұмыс берушілердің үлгісі жиналды. 1998 жылы GSS-ке қосымша екінші зерттеу жүргізілді, ол Ұлттық қауымдар зерттеуі (NCS) деп аталды. 2002 жылы сауалнамаға жауап берудің бұрынғы қағазға негізделген әдісінен, компьютерлік көмегімен жүргізілетін жеке сұхбат (CAPI) әдісіне ауыстырылды. Сондай-ақ осы жылы екінші NOS жүргізілді. 2006 жылы GSS-тің көп бөлігі алғаш рет испан тілінде жүргізілді. Сонымен қатар, Ұлттық ерікті бірлестіктер зерттеуі де жүргізілді, ол GSS-тен үлгі жинап, респонденттерден олар қатысқан ерікті бірлестіктер туралы сұрады. Осы жылы NCS-тің екінші толқыны да жүргізілді. 2008 жылдан 2014 жылға дейін әрбір турда кездейсоқ таңдалған респонденттер үлгісіне қоса, GSS үлгісіне бұрынғы турда сұхбаттасқан жағдайлардан тұратын бір-екі айналымдық панель үлгісі де кірді. Сондай-ақ осы жылы GSS сұхбатының толық нұсқасы испан тіліне аударылып, испан тілінде сөйлейтін АҚШ тұрғындарына ұсынылды. 2012 жылы NCS-тің үшінші толқыны жүргізілді.

Әдістеме

GSS АҚШ-тағы үйлерде тұратын 18 және одан жоғары жастағы адамдарға арналған. GSS үлгісі респонденттерді кездейсоқ таңдауды қамтамасыз ететін аймақтық ықтималдық әдістемесі негізінде құрастырылған. Осының нәтижесінде, GSS-ке қатысушылар қалалық, қала маңындағы және ауылдық аймақтардың кең ауқымынан іріктеледі. Зерттеуге қатысу толығымен ерікті болып табылады. Бастапқы зерттеуде бар болғаны бірнеше мың адам сұраққа жауап бергендіктен, таңдалған әрбір адам оның нәтижелеріне маңызды үлес қоса алады. GSS үшін бірнеше жаңалық енгізілді. 2016 жылғы сауалнамаға интернет арқылы жүргізілетін эксперимент қосылды. 2018 жылдан бастап респонденттерден екіншілік деректермен байланыстыруға мүмкіндік беру үшін таңдалған әкімшілік тізімдерге сілтеме жасауға рұқсат сұралады. 2020 жылы пост-стратификациялық салмақтар енгізілді. Сауалнама Чикаго университетінің NORC мекемесімен жүзеге асырылады және оны толықтыруға шамамен 90 минут уақыт кетеді. 2014 жылға дейін 59 599 респонденттен және 5900-нен астам айнымалыдан тұратын 30 ұлттық үлгі жиналды.