Кіріспе

Американдық статистик (1901–1984)
оның ұлы

Джордж Гораций Галлап (18 қараша 1901 – 26 шілде 1984) – сауалнама іріктеу әдістерінің американдық пионері және Gallup сауалнамасын ойлап тапқан адам, ол қоғамдық пікірді өлшеуге арналған табысты статистикалық сауалнама іріктеу әдісі болып табылады.

Өмір және мансап

Гэллап Айова штатының Джефферсон қаласында, Нетти Кэлла (Давенпорт) мен сүт фермері Джордж Генри Гэллаптың ұлы болып дүниеге келді. Жасөспірім шағында Джордж, сол кезде "Тед" деп аталған, сүт жеткізіп, алған ақысын мектеп газетін шығаруға жұмсады, сондай-ақ футбол ойнады. Жоғары білімін Айова университетінде алды, онда ол футболшы, Сигма Альфа Эпсилон бауырластығының Айова Бета бөлімінің мүшесі және университет кампусын қамтитын тәуелсіз газет – The Daily Iowan редакторы болды. 1923 жылы «Бакалавр», 1925 жылы «Магистр» және 1928 жылы «Доктор» дәрежелерін алды. Содан кейін Айова штатының Де-Мойн қаласына көшіп, 1931 жылға дейін Дрейк университетінің журналистика факультетінің меңгерушісі болып жұмыс істеді. Сол жылы Иллинойс штатының Эванстон қаласына көшіп, Норт-Уэстерн университетінде журналистика және жарнама профессоры болды. Келесі жылы Нью-Йорк қаласына көшіп, Young and Rubicam жарнама агенттігінде зерттеу директоры болып жұмыс істеді (кейін 1937 жылдан 1947 жылға дейін вице-президент қызметін атқарды). Ол сонымен қатар Колумбия университетінде журналистика профессоры болды, бірақ 1935 жылы өзінің жеке сауалнама компаниясы – Америка қоғамдық пікір институтын (Gallup Poll) құрғаннан кейін көп ұзамай бұл қызметтен бас тартуға мәжбүр болды. Гэллап қоғамдық сауалнаманы дамытушы ретінде танылады. 1932 жылы Гэллап оның қалың едігі Ола Бэбкок Миллер үшін сауалнама жүргізді, ол Айова штатының мемлекеттік хатшысы лауазымына үміткер болған, бірақ жеңіске жеткізуі қиын болды. Сол жылы демократтардың үлкен жеңісімен ол күтпеген жеңіске жетті, бұл Гэллаптың саясатқа деген қызығушылығын арттырды. 1936 жылы оның жаңа ұйымы АҚШ президенттік сайлауында Франклин Рузвельт Альф Лэндонды жеңеді деп тек 50 000 респонденттің жауаптары негізінде дұрыс болжау арқылы ұлттық деңгейде танылды. Бұл «Литерари дайджест» журналының екі миллионнан астам сауалнамаға негізделген болжамына қайшы келді, онда Лэндон жеңіске жетеді деп күтілді. Гэллап сайлауды дұрыс болжаған ғана емес, сонымен қатар «Литерари дайджест» сауалнамасының нәтижелерін дұрыс болжады, оларға қарағанда кішірек, бірақ олармен сәйкес таңдалған кездейсоқ үлгіні пайдаланды. Он екі жылдан кейін оның ұйымы ең үлкен ұятқа ұшырады, ол 1948 жылғы сайлауда Томас Дьюи Гарри С. Трумэнды 5%-дан 15%-ға дейін жеңеді деп болжады; Трумэн сайлауда 4,5% дауыспен жеңіске жетті. Гэллап қателіктің себебі сайлау күніне үш апта қалғанда сауалнаманы тоқтату шешімі болды деп есептеді, бұл Трумэнның қайта оралуын ескермеуге әкелді. 1947 жылы ол Gallup International Association – халықаралық сауалнама ұйымдарының қауымдастығын құрды. Достары және бәсекелестері Эльмо Ропер мен Арчибальд Кросслимен бірге ол Нарық зерттеулер кеңесін, Ұлттық қоғамдық сауалнамалар кеңесін және Америка қоғамдық пікірді зерттеу қауымдастығын құруға белсенді қатысты. 1948 жылы Клод Э. Робинсонмен бірге Gallup & Robinson жарнамалық зерттеу компаниясын құрды. 1958 жылы Гэллап өзінің барлық сауалнамалық операцияларын The Gallup Organization деп аталған бір ұйымға біріктірді. Гэллап 1984 жылы Швейцарияның Берн кантонындағы Цхингель-об-Гунтен ауылындағы жазғы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Принстон зиратында жерленген. Оның әйелі 1988 жылы қайтыс болды, ал олардың ұлы, жазушы және сауалнама жүргізуші Джордж Гэллап-младший 2011 жылы қайтыс болды.