Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бавариядағы Вюрцбург қаласындағы мәдени мұра ескерткіші, Бавариядағы қамал.
Cultural heritage monument in Würzburg, Bavaria
the castle in Bavaria
Мариенберг қамалы (German: Festung Marienberg) – Германияның Бавария жеріндегі Франкония аймағындағы Вюрцбург қаласында Майн өзенінің сол жағасында орналасқан көрнекті нысан. Бұл Вюрцбургтің символы және шамамен бес ғасыр бойы жергілікті князь-епископтардың резиденциясы болды. Қамал ежелгі заманнан бері бекініс ретінде пайдаланылып келген, алайда қазіргі құрылыстардың көп бөлігі 16-18 ғасырлар аралығында Ренессанс және Барокко стильдерінде салынған. Швеция королі Густав Адольф 1631 жылы Отыз жылдық соғыс кезінде осы аймақты басып алғаннан кейін, қамал Барокко стиліндегі резиденция ретінде қайта жаңартылды. Вюрцбург епископтарының резиденциясы болған қызметі тоқтатылғаннан кейін, бекініс 18-19 ғасырлардың соңындағы соғыстарда бірнеше рет қиын жағдайға түсті. 1945 жылғы наурыз айында британ бомбаларынан ауыр зақымдар алды және 1990 жылы ғана толыққанды қалпына келтірілді. Бүгінде қамалдың ішінде екі мұражай орналасқан.
Marienberg Fortress (German: Festung Marienberg) is a prominent landmark on the left bank of the Main river in Würzburg, in the Franconia region of Bavaria, Germany. It is a symbol of Würzburg and served as a home of the local prince bishops for nearly five centuries. It has been a fort since ancient times, although most of the current structures were built in Renaissance and Baroque styles between the 16th and 18th centuries. After Gustavus Adolphus of Sweden conquered the area in 1631 during the Thirty Years' War, the castle was reconstructed as a Baroque residence. After it ceased to serve as residence of the Bishops of Würzburg, the fortress saw repeated action in the wars of the late 18th and 19th centuries. It was severely damaged by British bombs in March 1945 and only fully rebuilt in 1990. Today, it houses two museums.
География
Қала Вюрцбургтың қарсы бетінде, Мариенбергтің биік тіктелігінде, Майн өзенінен шамамен 100 метр жоғары орналасқан. Қамалдың беткейлерінде жүзімдіктер өседі. 100 жылдан бастап, аймаққа билік бірнеше рет әртүрлі "тайпалар" (суэвтер, маркомандықтар, аллемандар және бургундтар) арасында ауысып отырды, 6 ғасырда франктар басып алғанға дейін. Вюрцбург мервингтер тұсында Франкон Тюринг герцогтарының резиденциясы болды. Алайда, оның сарайы Майн өзенінің оң жағалауында орналасқан. 7 ғасырда жазылған құжатта Убурци (кейін Виртебурх, содан кейін "Вюрцбург") деп аталып, төбедегі бекініс туралы айтылған. Мариенберг атауы тек жоғары орта ғасырлардан бастап қолданысқа енді. 7 ғасырдың соңында әулие Килиан жетекшілігімен аймақта миссионерлік жұмыс жүргізілгеннен кейін, 8 ғасырдың басында герцог Хедан II басшылығымен франктар төбеде Әулие Марияға арналған шағын шіркеу және бекініс (жер қамалдары мен жартылай ағаштан жасалған үйлер) салды. Бұл шағын шіркеу – бәлкім, ана құдайына арналған бұрынғы пұтқа табынушылық орынының орнында салынған – және кейіннен оны алмастырған шіркеулер төбе мен қамалдың ақырында Мариенберг ("Мария тауы") деп аталуына себеп болды. Бұл Альп тауларының солтүстігінде, бұрын Римнің бақылауында болған аумақтан тыс (яғни Рейннің шығысында және Лимес сызығының ар жағында) салынған алғашқы христиан шіркеуі болуы мүмкін. 719 жылы Франконияға келген әулие Бонифацийдің айтуынша, сол кезде Вюрцбургте герцог болмаған, ал жергілікті дін қызметкерлерінің кейбіреуі ескі діннің салтын сақтаған. Бонифаций өзінің ізбасары әулие Бурхардты 741 жылы Вюрцбургтің бірінші епископы етіп тағайындады. Әулие Мария шіркеуі (822 жылғы құжатта нақты айтылған) епископтық кафедралық собор болды. Келесі онжылдықтарда Вюрцбург қаласы өсе бастады және 788 жылы төбедегі шіркеу кафедралық собор мәртебесін Вюрцбург соборының алғашқы нұсқасына жоғалтты (соңғысы 855 жылы өрттен қирағаннан кейін қысқа ғана уақытқа). Сол кезде әулие Килиан, Колман және Тотнанның сүйектері Әулие Мария шіркеуінен жаңа соборға көшіріліп қайта жерленді. Алайда, Әулие Мария шіркеуі князь-епископтардың ішектерін сақтау орны ретінде қызмет етуін жалғастырды. Олардың денелері соборда, ал жүректері 1573 жылға дейін Эбрах аббаттығында жерленді. 13 ғасырға дейін Вюрцбургтің князь-епископтары өздерінің резиденциясын Мариенбергке көшіргенге дейін Мариенбергте бекініс болғандығы туралы ешқандай мәлімет жоқ. 1200 жылдан бастап төбеде ортағасырлық бекіністер салына бастады. Епископ Конрад фон Кверфурт тұсында Әулие Мария шіркеуі епископтық сарайға айналды. Ол және епископ Герман фон Лобдебург қазіргі Бергфрид және алғашқы сарайды салды. Лобдебург 1242 жылы қаланы уақытша резиденция ретінде пайдаланған. 1253 жылы епископ пен қала тұрғындары арасындағы қарым-қатынас нашарлағаннан кейін, ол өзінің сарайын бекініске көшірді. Оның ізбасарлары 18 ғасырға дейін сол жерде тұрды. Епископ пен қала арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды және қамалға қарулы күштерді орналастырудың басты себебі осы болды. 1308 жылдан кейін сарай епископ Андреас фон Гундельфинген басшылығымен кеңейтілді, құрылысқа жұмсалған қаражатты қала тұрғындары осы жылы болған бүлік үшін өтеу ретінде берді. Төбеде суға қол жеткізу қиын болғандықтан және бұрынғы әрекеттерді Хохбергтегі бұлаққа қосу жеткіліксіз болғандықтан, қамал ішінде Tiefer Brunnen ("терең құдық", 100 метр тереңдікке дейін жетеді) қазылды. Епископ Отто II фон Вольфскель билік еткен кезеңде қосымша қорғаныс қабырғасы салынды. 1373 жылы Вюрцбургтің тұрғындары қамалға катапульттармен шабуыл жасады, ал қамал қара ұнтақпен қаруланған қарумен жауап берді, бұл Вюрцбургте қарудың алғашқы құжатталған қолданылуы болды. 15 ғасырдың бірінші жартысында Хохштифт құлдырады және қамал құрылысы тоқтап қалды. Тек 1466 жылдан кейін, епископ Рудольф фон Шеренберг тұсында, қосымша бекіністер мен Шеренберг қақпасы, сондай-ақ бірнеше мұнаралар мен шаруашылық ғимараттары салынды. Сол жылы мүсінші Тильман Рименшнайдер қамалға қамалып, шаруалармен одақтас болғаны үшін жаза ретінде Вюрцбург қалалық кеңесінің басқа мүшелерімен бірге азапталды.
The fortress is located on a prominent spur of the Marienberg, which rises about 100 metres over the Main river on the opposite side of the city of Würzburg. On the slopes around the castle are vineyards. From 100 AD onwards, control of the area changed hands several times between different "tribes" (Suevi, Marcomanni, Allemanni and Burgundians), before the area was taken by the Franks in the 6th century. Würzburg became the occasional seat of a Franconian Thuringian duke under the Merovingians. His court resided on the right bank of the Main, however. In the 7th century, a written document mentioned Uburzi (which later became Virteburch and then "Würzburg"), referring to the fortification on the hill. The name Marienberg was in use only from high medieval times onward. After missionary work in the area led by Saint Kilian in the late 7th century, in the early 8th century, the Franks under Duke Hedan II constructed a chapel dedicated to the Virgin Mary and a fortification (earth ramparts and half timbered houses) on the hill. The chapel – probably built at the site of a former pagan holy site dedicated to a mother goddess – and later churches that replaced it, was the reason why the hill and fortress eventually became known as Marienberg ("Mary's Mount"). This was probably the first Christian church built of stone north of the Alps outside of the territory formerly controlled by Rome (i. e. east of the Rhine and on the far side of the Limes). Saint Boniface came to Franconia in 719, by which time there was no longer a duke at Würzburg, and some of the local clergy practiced pagan customs. Boniface appointed his follower Saint Burchard as the first Bishop of Würzburg in 741. Saint Mary's Church (explicitly mentioned in a document from 822) became the See's cathedral. Over the next decades, the town of Würzburg began to grow and in 788 the hill top church lost the role of cathedral to a predecessor of Würzburg Cathedral (except for a brief interlude after the latter was destroyed in a fire in 855). At that point, the remains of Saint Kilian, Saint Colman and Saint Totnan were moved from Saint Mary's to be reinterred at the new cathedral. However, Saint Mary's continued to serve as the burial site for the intestines of the Prince Bishops. Their bodies were buried in the cathedral, their hearts until 1573 at Ebrach Abbey. No mention is made of any fortification on Marienberg until, in the 13th century, the Prince Bishops of Würzburg moved their residence to Marienberg. Beginning around 1200, medieval fortifications were constructed on the hill. Under Bishop Konrad von Querfurt, Saint Mary's became the court chapel of the See. He and Bishop Hermann von Lobdeburg [de] built what is today known as the Bergfried and the first palas. Lobdeburg used the castle as a temporary residence in 1242. After relations between the bishop and the people of the town – who supported the Emperor against their bishop – deteriorated in 1253, he moved his court permanently to the fortress. His successors remained there until the 18th century. Relations between bishop and town were fraught and the main reason for keeping an armed contingent stationed in the fortress. After 1308, the palas was enlarged under Bishop Andreas von Gundelfingen [de] with construction paid for by the townspeople to compensate their liege lord for a riot that year. Since access to water was at a premium on the hill and earlier attempts to link the fortress to a spring at Höchberg were less than satisfactory, the Tiefer Brunnen ("deep well", going down 100 metres) was dug inside the fortress. The reign of Bishop Otto II. von Wolfskeel [de] saw the construction of an additional ring of fortifications. In 1373, the burghers of Würzburg attacked the fortress with catapults whilst the fortress fired back with blackpowder weapons, the first documented use of guns in Würzburg. The first half of the 15th century saw a decline of the Hochstift and construction on the fortress mostly ceased. Only after 1466, under Bishop Rudolf von Scherenberg, were more fortifications and the Scherenbergtor added, as well as some towers and outbuildings. Also that year, sculptor Tilman Riemenschneider was imprisoned in the fortress and tortured along with the other members of Würzburg's city council, as punishment for allying themselves with the peasants.