Кіріспе

Француз саясаткері Харлем Жан Филипп Дезир (aʁ. lɛm de. ziʁ; 1959 жылдың 25 қарашасында туған) – француз саясаткері. Ол алдымен қоғамдық белсенді ретінде және 1980-ші жылдардағы SOS Racisme ұйымының тұңғыш президенті ретінде танымал болды, кейін 1990-шы жылдары саясатқа қатысты, бірінші Génération Écologie, содан кейін Социалистік партияға қосылды, онда Бірінші хатшы лауазымына дейін көтерілді. 1999 жылдан 2014 жылға дейін Еуропалық парламент депутаты болды, ал 2014 жылдан 2017 жылға дейін Франция үкіметінде Еуропалық істер жөніндегі мемлекеттік хатшы қызметін атқарды. 2017 жылдан бері БАҚ бостандығы жөніндегі ЕҚЫҰ өкілі болып табылады.

Ерте өмір және білім

Париж қаласында туған Гарлем Дезирдің әкесі мартиникалық, ал анасы эльзас аймағынан. Ол Париждің солтүстігіндегі Баньо қаласында өсті. Дезир Пантеон-Сорбонна университетінде оқып, 1983 жылы философия саласындағы лиценциатты бітірді. Сондай-ақ 1983 жылы Франциядағы әлеуметтік толқулардың жетекшісі ретінде көзге түсіп, Лионнан тыс жердегі иммигранттар аудандарынан басталып Парижде аяқталған Теңдік және расизмге қарсы шеруді (сол кездегі "Бурс шеруі" деп аталған) ұйымдастыруға көмектесті. Дезир 1984-1992 жылдар аралығында француздық "SOS Racisme" ұйымының тұңғыш президенті болды. Оның басшылығымен ұйымның қатары едәуір өсіп, француз қоғамдық өмірінде маңызды ықпалға ие болды. 1986-1987 жылдары мемлекеттік қаражатты дұрыс пайдаланбағандығы үшін айыпталып, 1998 жылы 18 айға шартты жаза алды және 30 000 франк айыппұл төледі.

1999-2014 жылдары Еуропа Парламенті мүшесі

Дезир 1999 жылғы Еуропалық сайлаудан кейін алғаш рет Еуропалық парламент мүшесі болды. Прогрессивті социалистер мен демократтар альянсы тобының мүшесі ретінде, ол 2004 және 2009 жылдары қайта сайланды. Дезир 1999 жылдан 2004 жылға дейінгі бірінші парламенттік мерзімінде Өнеркәсіп, сыртқы сауда, ғылыми зерттеулер және энергетика комитетінде жұмыс істеді. 2004-2009 жылдары ол Жұмыспен қамту және әлеуметтік мәселелер комитетінің мүшесі болды. Осы лауазымда ол 2008 жылғы уақытша жұмыс агенттіктері жөніндегі директива бойынша парламенттің баяндамашысы болды. Соңғы мерзімінде ол Халықаралық сауда комитетіне қосылды. Ол сонымен қатар Прогрессивті социалистер мен демократтар альянсы тобының төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Комитеттердегі жұмысымен қатар, Дезир Үндістанмен (2009–2014), АҚШ-пен (2002–2004) және Оңтүстік Африкамен (1999–2002) қарым-қатынастар жөніндегі парламенттік делегацияларының мүшесі болды. 2002-2004 жылдары ол Африка, Кариб бассейні және Тынық мұхиты мемлекеттері тобы мен Еуропалық Одақ (АКТ-ЕО) арасындағы келісімнің бірлескен парламенттік ассамблеясына парламенттік делегациясының құрамына кірді. 2004 жылғы Еуропалық сайлаудан кейін Дезир Клод Мораес, Саид Эль-Хадрауи, Эмине Бозкурт, Цем Оздемир және Ливия Ярокамен бірге жаңадан құрылған Еуропалық парламенттің Расизмге қарсы күрес және әртүрлілік жөніндегі тобының (ARDI) төрағаларының бірі болды. Ол сондай-ақ Еуропалық парламенттің капитал салықтары, фискалдық жүйелер және жаһандану жөніндегі тобының мүшесі болды, оған 2001 жылдың наурыз айында Денис Роберт пен Эрнест Бэкстің «Аян$» кітабы таныстырылды. Дезир Еуропаны ынталы түрде қолдайтын саясаткер ретінде танылады. 2005 жылы ол Социалистік партияны жаңа Еуропалық конституциялық шартты қолдауға көндіруге сәтсіз тырысты. 2014 жылғы Еуропалық сайлауға дейін Дезир Социалистік партияның Иль-де-Франс тізімін басқаруға тағайындалды. Еуропалық парламенттен кеткеннен кейін оның орнына Кристин Рево д’Алоннес Боннефой келді.

Социалистік партияның басшысы, 2012-2014

2011 жылы Социалистік партияның президенттік праймериз барысында Дезир Мартин Обридің үгіттеу науқанын қолдады. 2011 жылғы 30 маусымда ол Мартин Обридің Социалистік партияның праймериз үшін күресі кезінде Социалистік партияның бірінші хатшысы болды, ол 2011 жылғы 28 маусымда 2012 жылғы президенттік сайлауға үгіттеу науқанын бастады. 2012 жылғы 16 қыркүйекте Обри отставкаға кеткеннен кейін ол қайтадан Социалистік партияның бірінші хатшысы болып, уақытша тағайындалды. 2012 жылғы партия съезі алдында Мартин Обри мен премьер-министр Жан Марк Эйро қолдауымен, ол 2012 жылғы 18 қазанда партияның бірінші хатшысы болып сайланды, қаржылық бұзақылық үшін сотталған тағы бір тәжірибелі саясаткер Жан Кристоф Камбаделистің бәсекесін жеңді.

Еуропалық істер министрі, 2014-2017

2014 жылдың 9 сәуірінде Франция Премьер-Министрі Мануэль Вальс оны Сыртқы істер және халықаралық даму министрлігінің Еуропалық істер жөніндегі мемлекеттік хатшысы етіп тағайындады. 2015 жылдың ақпан айында ол Еуропалық Социалистер партиясының Бас кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ол қызметтен кеткенге дейін осы лауазымды атқарды. Дезир мен оның итальяндық әріптесі Сандро Гози билікке келгеннен кейін көп ұзамай 2014 жылғы Еуропалық сайлаулардан кейінгі кезеңге қатысты басымдықтар тізімін жасады, жаңа Еуропалық комиссиясы өсуді қолдайтын инвестициялар мен экономикалық құрылымдық реформаларды жүзеге асыратын елдерге қолданыстағы ЕО бюджет ережелері шеңберінде мүмкіндігінше икемділік беруі керек екенін айтты. Дезир сондай-ақ, азаматтардың жинақтарын шағын бизнеске және жоғары жылдамдықты кеңжолақты кеңейту, жаңартылатын энергияға көшу сияқты маңызды инфрақұрылымдық жобаларға инвестициялау үшін жұмылдыруға бағытталған Еуропалық үнемдеу жоспарын құруды ұсынды. 2015 жылдың қаңтар айында БҰҰ Бас Ассамблеясының антисемитизмнің күшейіп келе жатқан қатеріне арналған бейресми отырысының шеңберінде Дезир өзінің неміс әріптесі Майкл Ротпен бірге БҰҰ мүше мемлекеттеріне халықаралық құқықтық базаны әзірлеу үшін бірлесіп жұмыс істеуге шақырды, бұл база әлеуметтік желі провайдерлерін зорлық-зомбылықты насихаттайтын хабарламаларды тарату үшін өз платформаларын пайдалануға жауапкершілікке тартар еді. Франция үкіметтерінің Facebook және Twitter сияқты әлеуметтік желі компанияларына қатысты тәсілін түбегейлі өзгертуге шақырды, бұл шақыру Париж қаласындағы Charlie Hebdo журналына жасалған шабуаннан кейін екі апта өткен соң жасалды. 2017 жылғы Социалистік партиясының алғашқы сайлауы алдында Дезир сол жылы президенттік сайлауға партияның кандидаттығына Валлды қолдады.

Кейінгі мансап

Дезир 2017 жылдың 18 шілдесінен бастап үш жылға Еуропа қауіпсіздігі мен ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) БАҚ бостандығы жөніндегі өкілі болып тағайындалды. 2019 жылы ол Албанияда премьер-министр Эди Рама ұсынған даулы заң өзгерістерін қолдауы арқасында пікір қақтығысына себеп болды. 2020 жылдың маусым айында Әзірбайжан Дезирді қоса алғанда, ЕҚЫҰ-ның барлық жоғары лауазымды шенеуніктерінің мандаттарын жаңару туралы алдын ала ұсыныстарды тоқтатты және Дезирдің қайта тағайындалуына қарсы наразылық хаты жолдады. Кейіннен Тәжікстан да мандатты жаңаруға қарсылық танытты. 2021 жылы Дезир Халықаралық құтқару комитетінің Еуропа бойынша аға вице-президенті болды. 2023 жылдан бері Дезир Калипсо Николаидис төрағалық ететін Еуропалық саясатты зерттеу орталығы/Генрих Бёлл қорының ЕО демократиясын күшейту жөніндегі жоғары деңгейлі тобының мүшесі болып табылады.

Жеке өмір

Дезир – римдік католик. Ол Клод Анжелидің қызы, "Ле Канард Энчайн" газетінің редакторы. 2014 жылы үкіметке кірген кезде ол 48 442 евро мүліктің бар екенін жариялады.