Кіріспе

1815 жылғы Лорд Байронның өлеңі
Лорд Байронның өлеңі

"Сеннахиримнің құлауы" – Лорд Байронның 1815 жылы "Еврейлік әуендерінде" (онда "Сеннахиримнің құлауы" деп аталған) алғаш жарияланған өлеңі. Өлеңнің негізінде 2 Патшалар кітабының 18-19 тарауларында және Ишая кітабының 36-37 тарауларында сипатталған б.з.д. 701 жылы Ассирия патшасы Сеннахиримнің Иерусалимді қоршауының библейлік оқиғасы жатыр. Өлеңнің ырғағы, ассириялықтар шайқасқа аттанғандағы шабысқан жылқының есіл қозғалысын (анапестикалық тетраметр) еске түсіреді.

Киелі кітаптағы оқиға

Бұл өлең Санхейрибтің Иерусалимді қоршауға талпынуы туралы Библиядағы оқиғаға сілтеме жасайды. Библиядағы 2 Патшалар кітабының 18:13-тарауында айтылғандай, Ассирия армиясы "Яһуданың барлық бекітілген қалаларына шабуыл жасап, оларды жаулап алды". Ассириялықтар Иерусалимді қоршаған кезде, Езекия ғибадатханада Ехобаға дұға етті, ал Ишая Ехобаның Езекияға берген жауабын жеткізді: "Мен осы қаланы қорғаймын, оны құтқарамын, Өзім үшін және қызметшім Дәуіт үшін" (2 Патшалар 19:34). Ал келесі түні, Раббының періштесі (מַלְאַךְ יְהוָה) "Ассириялықтардың лагерінде жүз сексен бес мыңды" (яғни 185 000) жойды, сондықтан таңертең Ассирия армиясының көп бөлігі "өлгендей жатқандары" (2 Патшалар 19:35) табылса, ал Санхейриб Ниневияға қайтып кетті. Ассирия жылнамаларында Езекияның Санхейрибке төлеген салықтары (2 Патшалар кітабының 18-тарауында жазылғандай) және Иерусалимді қоршау (б.з.д. 701 жыл) туралы мәлімет бар, бірақ оның сәтсіздігі немесе армияның жоғалуы туралы ешқандай айтылмайды.

Танымал мәдениетте

Анимациялық сериалдағы Пэм Поувидің арқасына өлеңнің үшінші шумағы татуировкаланған. Сара Парецкийдің "Пьетро Андромахенің ісі" атты әңгімесі осы өлеңге сілтеме жасайды. "Бір сөз мұнда, бір сөз сонда, қонақтар Сеннахиримнің әскері сияқты жоғалып кетті". "Спайк" Дирхарт Диск әлеміндегі "Поштаға бару" кітабында өлеңнің өзінің нұсқасын келтіреді: "Пошташы қалыңдыққа түскен қасқырдай / Оның барлық серіктері көк және алтын түстерде жарқырайды". Вашингтон университетінің студенттері 1896 жылы мектептің ресми түстер схемасы ретінде күлгін және алтын түстерді қабылдауға дауыс берді, бұл Лорд Байронның өлеңімен байланысты болды. Өлеңнің алғашқы екі жолы П. Г. Водхаустың әңгімелерінде Берти Вустер жиі сілтеме жасайды. Мысалы, "Таңғы қуаныш" романында Вустер мен оның үй ішкі қызметшісі Живс арасындағы келесі диалогта: "Бір қадам жаңылысса, ол мені – кім еді, қалыңдыққа қасқырдай түскен?" — "Ассириялық, мырза". Өлеңнің соңғы шумағы адал емес күйеуі Эдвард Берил Бэйнбридждің "Жарақат уақыты" романында балалық шақтағы естеліктерінен еске түсіреді, оның сүйіктісімен бірге өткізіп жатқан кешкі ас маска киген қарулы адамдардың келуімен бұзылады.