Кіріспе

Осберт Ланкастердің «Дрейнефлет ашылды» (1949, АҚШ-та 1950 жылы «Дрейнефлет әрқашан болады» деген атпен жарияланды) – сәулет стилі туралы суреттермен толықталған кітап. Ол, ағылшын қаласының даму тарихын зерттеудің пародийлық нұсқасы болып табылады. Бұл, лайлы саксондық бастауларынан – Флит өзені, қазір Лондон қаласының канализациясымен ағатын ежелгі өзен – басталып, Ланкастердің карикатуралық сәулеттік көріністерімен әр қадамда суреттеледі. Дрейнефлеттің бір бұрышы тарих барысында көрінеді. Ланкастер сәулеттің даму тағдырын, ауылдан шағын қалаға дейін, қадағалайды және тұрғындардың еліктеушіліктері мен сән-әуезін тапқырлықпен бейнелейді, мұның бәрі керемет бейтараптықпен жеткізіледі. Ланкастердің «Дрейнефлеті» Ланкастердің комедиясының негізінде жатқан тарихи мұраны сақтау мәселелерін баяндаған сэр Джон Саммерсонның 1947 жылғы публично лекциясынан бастау алған болуы мүмкін. Саммерсон әдеттегі ағылшын ауылының «архитектуралық қабаттарын» әжуалай айтып көрсеткен: «Негіз – ортағасырлық, ал Басты көшеде бірнеше Тюдор шатырлары көзге түседі; Кромвельтің ұйықтамағаны дәлелденген дүкен – антиквариат, ал екіншісі – Nell Gwynne кондитерханасы. Бұл жиі суретке түсірілетін «ескі бөлшектер». Басты көшенің қалған бөлігінің 70 пайызы грузин стилінде салынған, бірақ, шартты түрде, 35 пайыз десем де болады, себебі дүкендердің фасады жартысын жапқан, терезелер тік бұрышты дүкендердің үлкен жарқыраған жарнама тақталарына қарайды». «Дрейнефлет» – ағылшын сәулетімен, ағылшын өмірінің салтымен және шіркеулер мен ауылдық дәстүрлер туралы антиквариаттық жазбалармен таныс кез келген оқырман танитын жоғары деңгейдегі әзіл. Бұл сезімталдық Сьюзан Сонтагтың 1964 жылғы «Партизандық шолу» эссесінде қайта жанданды және жалпы оқырмандар үшін кеңейтілді. «Дрейнефлет» Роберт Коуэннің «Қала құрылысы сөздігінде» өз орнын тапты (2005). Коллаждың ретсіз үйлесімінің эстетикасы, американдық контексте көрінгенімен, алғаш рет Роберт Вентури мен Роберт А.М. Стерн 1970 жылдары ұсынды және постмодернизмнің контекстіне үлкен үлес қосты.